Mag je mensen thuis op internet laten uitzoeken of ze een verhoogd risico hebben op een ernstige ziekte? De meningen zijn verdeeld.
Ja, zegt de bedenker van een nieuwe online gezondheidstest, want huisartsen hebben geen tijd voor dit soort uitgebreide checks. Ja, zegt ook de ethicus, maar alleen als je zelf kunt ingrijpen om risico's te verkleinen. Over twee maanden is de zelftest ook in het Engels beschikbaar.
Het Bronovo-ziekenhuis in Den Haag heeft de online test samen met huisartsen ontwikkeld. En sinds vandaag kan iedereen thuis vanachter de eigen pc uitzoeken wat voor risico hij of zij loopt op veel voorkomende aandoeningen als hart- en vaatziekten, diabetes, en verschillende types kanker.
De test bestaat uit twee gedeelten: een basistest en een experttest. Met de gratis basistest kun je je risico bepalen op het krijgen van suikerziekte, hart- en vaatziekten, en het oplopen van nierschade. De experttest focust op 6 verschillende kankersoorten, een reeks veelvoorkomende ziekten die te voorkomen zijn en de risico’s als gevolg van verkeerde leefgewoonten. Voor die experttest moet betaald worden; hij kost E 19,95
Officiële richtlijnen huisarts
De test is gebaseerd op de officiële richtlijnen die elke huisarts gebruikt. Een van de initiatiefnemers is chirurg Arthur Niggebrugge. Waarom is volgens hem zo’n test dan toch nog nodig? Waarom laten we het onderzoek dan niet gewoon bij de huisarts?
'Als je de 28 richtlijnen minutieus uitvraagt, en dat is erg belangrijk, krijg je ongeveer 150 vragen. Een gemiddelde huisarts heeft 2500 patiënten, nou reken maar uit. Dan moet je dus 2500 x 150 is 375.000 vragen stellen om deze aandoeningen goed te screenen bij al je patiënten.'
Met andere woorden: dat is een onmogelijkheid.
Medisch ethicus
Maar maak je de mensen niet onnodig bang met informatie over verhoogde risico’s op ziekte? De Leidse medisch ethicus professor Heleen Dupuis, stelt één belangrijke voorwaarde:
'De echte gouden regel bij screening en bij dit soort van te voren aangeboden testen om te kijken hoe het met je is, is dat je dat alleen doet bij ziekten waarbij ook werkelijk door verandering van gedrag of door de vroegtijdige opsporing er heel veel meerwaarde is te verwachten.'
Dupuis wordt op haar wenken bediend, want de test is volgens initiatiefnemer Arthur Niggebrugge vooral bedoeld als preventiemiddel. Te vaak ziet hij in het ziekenhuis mensen binnenkomen met ziekten die voorkomen hadden kunnen worden, of die veel beter behandelbaar zijn, als er in een vroeg stadium was ingegrepen. Dit is met name bij kanker vaak het geval.
Financiële drempel
Omdat preventie het hoofddoel is, is het jammer dat er voor het testen van een groot deel van de ziekten betaald moet worden. Chirurg Niggebrugge betreurt dat ook.
'Er zijn hele grote inspanningen gedaan en ook hele grote investeringen. Die hebben we uit eigen zak betaald, en die kosten moeten eerst terugbetaald worden. Wij willen eigenlijk ook die financiële drempel weghalen. Zodra die kosten betaald zijn, willen wij dat de overheid en de zorgverzekeraars deze test gratis aanbieden aan alle Nederlanders.'
De initiatiefnemers willen de test internationaal aanbieden; al over twee maanden gaat de Engelstalige versie online. Dat maakt het risico op claims natuurlijk wel groter. Denk aan de mogelijke uitkomst van de test dat er geen reden tot zorg is, terwijl die er later wel bleek te zijn!
Met dat claimrisico is bij voorbaat rekening gehouden. De test zal nooit zeggen dat je een bepaalde ziekte met zekerheid wel of niet hebt. Het is geen diagnose. Het gaat alleen om gemiddelde risicopercentages, en als er reden tot zorg is, dan krijg je ofwel richtlijnen voor een gezondere levensstijl, ofwel het advies om de huisarts op te zoeken.
Al met al zijn er maar weinig bezwaren tegen de nieuwe zelftest te bedenken. Dat vindt ook ethicus Dupuis: 'Het gaat om preventie. Dat is echt fundamenteel. Medisch gezien is dat het mooiste wat er is.'
Mag je mensen thuis op internet laten uitzoeken of ze een verhoogd risico hebben op een ernstige ziekte? De meningen zijn verdeeld.
RSS feed Commentaar
