De grote variatie in taken, hoge werkdruk en lange werkdagen maakt een efficiënte werkwijze noodzakelijk voor huisartsen.
Aangeboden door BosBedrijfsOefentherapie
Het werk als huisarts is zeer gevarieerd, zoals het spreekuur, onderzoek, behandelingen, visites, administratieve taken, vergaderen en soms ook de apotheekvoering. Deze afwisseling is positief voor de belasting van het bewegingsapparaat. Het groot aantal taken in combinatie met een hoge werkdruk en veelal lange werkdagen vraagt om een gezonde en efficiënte werkwijze.
Steeds vaker voldoet de werkplek van de huisarts aan de ergonomische criteria, alleen worden de mogelijkheden nog onvoldoende benut door de huisarts zelf.
In deze reeks ergonomie voor huisartsen wordt een aantal maatregelen beschreven waarmee de werkwijze geëvalueerd en verbeterd kan worden. Deze maatregelen komen uit de door BosBedrijfsOefentherapie (BBO) ontwikkelde training ‘Gezond bewegen voor huisartsen’. Komende afleveringen zal steeds één aspect beschreven worden.
De fysieke belasting van de huisarts: het bureauwerk
Nb: Klik op de afbeelding voor een vergroting
In de spreekkamer worden verschillende werkzaamheden uitgevoerd. Het bureauwerk behelst ongeveer 40% van de werktijd van een huisarts. Beeldscherm, toetsenbord en muis zijn vaak schuin opgesteld ten opzichte van de arts om optimaal oogcontact met de patiënt te behouden. Indien er dagelijks langer dan twee uur gewerkt wordt met het beeldscherm, is er sprake van een verhoogd risico op klachten aan de rug, nek, armen en handen. Een optimale inrichting van de beeldschermwerkplek is dan noodzakelijk:
• Het beeldscherm, toetsenbord en muis staan recht voor u. Om oogcontact met de patiënt te behouden kan gekozen worden voor het werken met een laptop. Door de lage positionering van het beeldscherm van de laptop bestaat het gevaar van een kyfotische werkhouding. Het is daarom belangrijk de rug en de nek goed te strekken en vanuit deze gestrekte positie het hoofd enigszins voorover te buigen om goed zicht op het scherm te verkrijgen. Voor beeldschermwerk buiten het spreekuur om gebruikt u bij voorkeur een vaste computer waarbij het beeldscherm op ooghoogte geplaatst is. Ook is het mogelijk de laptop in een speciaal hiervoor bestemde laptopstandaard te plaatsen. De standaard wordt gebruikt in combinatie met een los (mini)toetsenbord en een losse muis;
• Er is een voldoende grote werktafel aanwezig: voldoende groot is 120 cm bij 60 cm, maar liefst dieper. Dieper omdat er meestal een beeldscherm en toetsenbord op staan en een beeldscherm moet op 60-90 cm afstand van de gebruiker staan (de exacte afstand hangt af van de grootte van het scherm). In hoogte verstelbare tafels zijn geschikt voor medewerkers met verschillende lengtes. Als het bureau niet op de juiste hoogte ingesteld kan worden, is een voetenbankje noodzakelijk voor kleinere artsen.
• De bureaustoel is voldoende instelbaar: de hoogte, het zitvlak en de rugleuning zijn instelbaar en de rugleuning heeft een lendesteun. De armleuningen zijn instelbaar (in hoogte en in breedte) en hebben een korte armsteun. De stoel moet voldoen aan de NEN-EN 1335, dit is een Europese norm. Bij voorkeur voldoet de stoel tevens aan de NPR 1813, deze richtlijn is niet verplicht, en stelt meer eisen aan een bureaustoel.
Optimale afstelling stoel
De stoel moet optimaal ingesteld zijn:
• de hoogte van de stoel is ingesteld op een beenhoek van 90-100º; • de zitting is zo geschoven dat er drie tot vier vingers tussen voorrand zitting en knieholte kunnen; • de zitting moet vlak zijn en bij voorkeur niet schuin aflopen naar voren. Als het zitvlak schuin afloopt geeft dit afschuiving naar voren van het bekken. Dit heeft tot gevolg een C-kromming van de wervelkolom, wat ongunstig is. Indien het zitvlak toch schuin afloopt mag dit maximaal 6º zijn zodat afglijden naar voren niet mogelijk is;
• de hoogte van de rugleuning is zo ingesteld dat de lendesteun in de holte van de rug komt; • de rugleuning staat in een hoek van 90-100º ten opzichte van de zitting: een goede zithouding wordt zo optimaal ondersteund;
• wanneer de onderarmen horizontaal gehouden worden en de bovenarmen langs het lichaam zijn (hoek bij ellebogen 90º) is de juiste hoogte van de armsteunen de onderkant van de ellebogen (schouders ontspannen houden);
• De tafel staat op goede werkhoogte: bij hoofdzakelijk beeldschermwerk staat de tafel ongeveer 2 cm lager dan de bovenzijde van de goed ingestelde armsteunen. Zodoende staat het toetsenbord op elleboogshoogte. Bij afwisselend lees-/schrijfwerk en beeldschermwerk is de tafelhoogte gelijk aan de hoogte van de armsteunen;
• Alle snoeren en kabels zijn netjes weggewerkt om struikelen te voorkomen;
• Indien er langer dan 2 uur achterelkaar beeldschermwerk gedaan wordt is een pauze van minimaal 15 minuten noodzakelijk of kan tijdelijk ander werk worden gedaan;
• Onbeschermde t.l.-buizen geven een extra risico op spiegelen. Gebruik t.l.-verlichting in een armatuur en plaats deze in de lengterichting op het beeldscherm: er ontstaat als het ware een kruis tussen verlichting en de lengte van het bureau;
• Het beeldscherm staat haaks op het raam en zo mogelijk minimaal 3 meter van het raam af. Dit heeft met name te maken met de spiegeling in het beeldscherm, het kijken op het scherm kost dan extra inspanning
• Plaats printers en kopieermachines die intensief gebruikt worden (> 5.000 afdrukken per maand) in een andere ruimte of op een goed geventileerde gang. Door gebruik van de apparaten komt geluid, stof (en bij oudere typen ook ozon) vrij en wordt de warmte opgevoerd. Bijkomend voordeel is dat er dan voor printen en kopiëren gelopen moet worden. Dit lopen onderbreekt het langdurig in dezelfde houding werken;
• Maak bij telefonisch spreekuur gebruik van een headset.
De zitting van de werkstoel moet horizontaal zijn onder het zitvlak, het achterste gedeelte van de zitting. De zitting loopt bij voorkeur niet schuin af naar voren. Indien het zitvlak schuin afloopt geeft dit afschuiving naar voren van het bekken. Dit heeft tot gevolg een C-kromming van de wervelkolom, wat ongunstig is.Indien het zitvlak toch schuin afloopt mag dit maximaal 6º zijn zodat afglijden naar voren niet mogelijk is.
RSS feed Commentaar
