Heeft u zich al aangemeld voor de Dag van de Praktijkhouder?
Vrijdag 20 april 2012 - Thema: Zorg en Onderneming 2012[ACTIEPRIJS TOT 20 februari 2012 !]
Klik hier voor meer informatie over de Dag van de Praktijkhouder (+ aanmelden!) <<

De fysieke belasting van de dierenarts: voorovergebogen werken

MO

Bijna nergens is het ziekteverzuim zo hoog als onder dierenartsen. De serie ergonomische maatregelen voor dierenartsen geeft tips om de fysieke belasting te verminderen. Deze week in deel 2: voorovergebogen werken.


Aangeboden door BosBedrijfsOefentherapie

Een vorm van fysieke belasting die veel voorkomt bij dierenartsen is het voorovergebogen werken. Het werken in ongunstige houdingen wordt vaak veroorzaakt door de inrichting van de werkplek. Voor de dierenarts werkzaam in de praktijk is dit veelal aan te passen. De veearts zal creatief moeten zijn om verbetering aan te brengen.

De vorige aflevering beschreef het belang van de optimale belastbaarheid van de dierenarts. Een aspect hierbij is de kracht van het spierkorset. In deze aflevering staan we stil bij het voorovergebogen werken.

De reeks veterinaire ergonomie beschrijft een aantal maatregelen waarmee de werkwijze van dierenartsen geëvalueerd en verbeterd kan worden. Deze maatregelen komen uit de door BosBedrijfsOefentherapie (BBO) ontwikkelde training ‘Gezond bewegen voor dierenartsen’. Komende nieuwsbrieven wordt steeds één maatregel beschreven. De reeds verschenen publicaties zijn ook terug te vinden op www.bosbedrijfsoefentherapie.nl

De reeds verschenen publicaties zijn ook terug te vinden op www.bosbedrijfsoefentherapie.nl

Veterinaire ergonomie (deel 2)

1. De belastbaarheid van de dierenarts (zie vorige aflevering)
2. Voorovergebogen werken

Nb: Klik op de afbeelding voor een vergroting

Ongunstige voorovergebogen werkhouding

Het voorovergebogen werken geeft een ongunstige belasting van het bewegingsapparaat, de belasting is niet gelijkmatig verdeeld. Op korte termijn leidt dit veelal tot spierklachten die na enige tijd herstellen. Op lange termijn ontstaat een chronische overbelasting wat resulteert in irreversibele klachten van het bewegingsapparaat.

In elke situatie waarbij er voorovergebogen gewerkt wordt moet men zich afvragen of dit daadwerkelijk nodig is. Een goed verstelbare behandeltafel kan op de juiste hoogte geplaatst worden bij het onderzoeken, behandelen of opereren van een dier. Bij voorkeur wordt er gewerkt op elleboogshoogte: dat wil zeggen dat de bovenarmen naast de romp zijn, en er is een hoek van 90° tussen de boven- en onderarmen. Het werkveld wordt geplaatst op elleboogshoogte. Voor precisie verrichtingen mag het werkveld hoger geplaatst worden: de onderarmen mogen 10-25° geheven zijn ten opzichte van de horizontaal. Zodoende wordt het werkveld dichter bij de ogen gebracht en hoeft de dierenarts minder voorover te buigen.

 

Ongunstige gehurkte en gebogen werkhouding

Ook de veearts op locatie kan hier op letten. Behandel bijvoorbeeld een prolaps van een schaap niet op de grond maar laat het dier op hoogte plaatsen, bijvoorbeeld in een kruiwagen. Het werken op goede werkhoogte vereist creativiteit van de veearts maarc ook van de veehouder. Ook de veehouder voelt dagelijks de hoge fysieke belasting van zijn werk en gebruikt zijn ‘boerenverstand’ om oplossingen te bedenken. Door dit bespreekbaar te maken met de veehouder kan er samen gezocht worden naar oplossingen.

Optimale werkhoogte

Behalve de werkhoogte is ook de horizontale afstand van de dierenarts naar het werkveld van belang. Hoe groter deze is hoe meer de dierenarts voorover moet buigen. Plaats een dier op de operatietafel dichtbij de arts, zodat vooroverbuigen niet noodzakelijk is. Bij een hoek van 90° tussen de boven- en onderarmen (of evt. onderarmen 10-25° hoger geplaatst) bepaalt de plaats van de handen de plaats van het werkveld.

De plaats waar de instrumenten worden geplaatst bepaalt ook of de arts voorovergebogen en/of zijwaarts gebogen werkt. Zorg dat de instrumenten in de directe omgeving staan. De meest gebruikte instrumenten worden op 30° links of rechts ten opzichte van de mediaanlijn van de dierenarts geplaatst op een afstand van 25-30 cm. De arts kan zonder de blik af te wenden de instrumenten pakken en terugplaatsen. Ook de assistente kan hier zorg voor dragen, of de veehouder kan op locatie ondersteunen. Plaats de resterende instrumenten op maximaal 60° links of rechts ten opzichte van de arts, niet verder dan op 40 cm afstand. Bij operaties in de praktijk is kan een verrijdbare tafel die boven het dier geplaatst wordt hierbij behulpzaam zijn.

Helaas blijven er in de veterinaire praktijk toch situaties waarbij voorovergebogen werken onvermijdelijk is. Dit is vooral het geval op locatie bij de veearts. Zorg daarom voor een sterk spierkorset, de belastbaarheid moet optimaal zijn. Buig - indien mogelijk - met een gestrekte rug naar voren (S-kromming van de wervelkolom) en combineer dit eventueel met het buigen van de knieën. Het naar voren buigen met een gestrekte rug betekent dat het spierkorset actief is om de wervelkolom te stabiliseren c.q. te beschermen. Het staan in een stap of spreidstand geeft een groter steunvlak en vergemakkelijkt dit. Ter afwisseling is het noodzakelijk om waar mogelijk even uit de voorovergebogen houding te komen en de rug een moment te strekken. Dit moment van afwisseling zorgt voor doorbloeding van de overbelaste spieren.

 

De zitting van de werkstoel moet horizontaal zijn onder het zitvlak, het achterste gedeelte van de zitting. De zitting loopt bij voorkeur niet schuin af naar voren. Indien het zitvlak schuin afloopt geeft dit afschuiving naar voren van het bekken. Dit heeft tot gevolg een C-kromming van de wervelkolom, wat ongunstig is.Indien het zitvlak toch schuin afloopt mag dit maximaal 6º zijn zodat afglijden naar voren niet mogelijk is.


Vond u dit ook een interessant artikel?
Volg  anderen en ontvang gratis email updates!



Commentaar (1)Add Comment
0
Marian Walraven, info@walravenadvies.nl
november 13, 2009
84.86.247.157
...

Als ergonoom en registerarbeidsdeskundige adviseer ik op het gebied van arbeid en inkomen. Ik kom, al dan niet in opdracht van arbeidsongeschiktheidsverzekeraars, nogal eens op de werkvloer om daar samen met de medisch beroepsbeoefenaar te kijken naar het werk, de werkomstandigheden en de knelpunten met als doel verbeteringen en oplossngen te bereiken. De aanleiding is vaak die van arbeidsongeschiktheid of gezondheidsklachten die daartoe kunnen gaan leiden. In aansluiting op het onderwerp "voorovergebogen werken" door de dierenarts wil ik benadrukken dat het gebruik van hulpmiddelen in veel gevallen deze fysieke belastingsfactor aanzienlijk kan beinvloeden. Ik noem bijvoorbeeld het zorgen voor de juiste oogcorrectie. Ik zie nog steeds menig dierenarts fors voorover buigen om bij een veel te kleine werkafstand goed zicht te zoeken bij het dragen van een standaard leesbrilletje (dit ook vaak bij onvoldoende licht. Vooroverbuigen is ook echt veel minder en minder vaak nodig dan menigeen beweert. Met aanleren van een andere werkwijze en houdingstechniek is vooroverbuigen in bepaalde situaties te voorkomen. Dit vraagt om een gedragsverandering!

Schrijf commentaar
 
  kleiner | groter
 

busy
 


Lees ook: