De Europese Unie heeft officieel weinig te vertellen over de gezondheidszorg. Toch komen via de regels voor de interne markt dwingende richtlijnen voor de nationale zorg uit de EU. Zo is de EU al bezig om te komen tot een Europees elektronisch patiëntendossier.
De Nederlandse zorgsector is druk bezig met ontwikkelingen zoals het nieuwe zorgstelsel, de betaalbaarheid van de AWBZ en het elektronisch patiëntendossier. Ondertussen komt er allerlei zorgbeleid uit Europa op Nederland af, dit terwijl lidstaten zelf mogen bepalen hoe ze de financiering en de kwaliteit van de zorg regelen. De EU-regels kunnen een verregaande invloed hebben op de nationale zorg. Het is van belang deze Europese ontwikkelingen niet als een ver-van-mijn-bedshow af te doen. Organisaties in de zorg moeten zorgvuldig kijken naar welke kansen en bedreigingen zich voordoen en zullen daar adequaat op moeten reageren.
Recht op zorg over de grens
Een maatregel die grote invloed kan hebben is het recht van patiënten in de Unie om zorg over de grens te halen. Het Europese Hof van Justitie heeft geoordeeld dat patiënten recht hebben op vergoeding van een behandeling in een andere lidstaat. De Europese Commissie heeft deze uitspraak in een conceptrichtlijn verwerkt. Hier staat in dat mensen recht hebben op poliklinische zorg in andere lidstaten, dit zonder overleg met de artsen en verzekeraars in het eigen land. Patiënten krijgen het recht om hetzelfde bedrag vergoed te krijgen als wanneer de behandeling in eigen land zou plaatshebben.
Deze richtlijn kan een grote stimulans zijn voor Europeanen om veel vaker zorg over de grens te gaan gebruiken. Dat maakt gegevensuitwisseling tussen ziekenhuizen, maar ook met verzekeraars en apothekers noodzakelijk. Deze ontwikkeling kan andere Europese ict-systemen in de zorg versnellen, zoals een Europees patiëntendossier of een Europese zorgpas. De Europese Raad en het Europees Parlement moeten zich nog buigen over de ontwerp richtlijn, wat zeker nog drie jaar kan duren.