Variabel belonen specialisten eerder mislukt

Het kabinet wil met structurele kortingen van € 548 mln voor ziekenhuizen en van meer dan € 600 mln voor medisch specialisten stevig bezuinigen. Het voorstel gaat echter volledig voorbij aan hetzelfde experiment dat in 2008 mislukte.

Het regeerakkoord vertelt dat de bezuinigingen eenvoudig zijn. Versterking van de positie van de raad van bestuur van het ziekenhuis ten opzichte van de medisch specialisten is het voorgestelde middel. In dit licht gaf minister Schippers onlangs aan in te zetten op prestatiebeloning voor specialisten. De ziekenhuisbestuurder speelt daarbij een cruciale rol: hij bepaalt de hoogte van de specialisteninkomens. De minister gaat er vanuit dat variabel belonen, afhankelijk van individueel presteren leidt tot betere prestaties en dus tot betere zorg. In 2008 is echter ook geëxperimenteerd met een dergelijk instrument zonder enig resultaat. Het ministerie van VWS heeft die uitkomsten nu niet meegenomen.

Consequenties korting specialisten

Uit onderzoek onder veertien ziekenhuizen bleek dat de consequenties omvangrijk waren en dat daadwerkelijke differentiatie naar prestaties in geen van de onderzochte ziekenhuizen plaats vond. Het bleek onmogelijk een norm voor prestaties te stellen. Bestuurders en specialisten gaven aan dat een objectieve en meetbare norm het wezen van gezondheidszorg onderuithaalt: zorg is immers geen product, maar een emotioneel beladen vorm van dienstverlening tussen arts en patiënt.

Direct gevolg was dat de relatie tussen specialisten en bestuurders onder toenemende spanning leed. Een ernstige zaak omdat die relatie de kwaliteit van de zorg en de continuïteit van de organisatie waarborgt. Medisch specialisten willen stimuleren met prestatiebeloning werkt niet vanwege de betrekkelijk lage waarde van de maximale beloning. De werking van de financiële prikkel is slechts van korte duur. Specialisten zijn niet primair gericht op financiële middelen. Liever ontvangen zij van bestuurders niet-materiële waardering die gericht is op vertrouwen en stimulans.

Spanningen ziekenhuizen

Als de ervaringen uit 2008 genegeerd worden, zal de voorgenomen bezuiniging tot grote spanningen in ziekenhuizen leiden en daarmee de hoogwaardige, toegankelijke en betaalbare zorg aantasten. Om ruim één miljard te kunnen bezuinigen is vertrouwen nodig tussen overheid en veld in plaats van de hang naar controle zoals die momenteel overheerst. Binnen ziekenhuizen moeten zowel bestuurders als specialisten hun creativiteit gebruiken en in samenwerking de geëiste korting realiseren. Dwangmatig opleggen van onbruikbare instrumenten vanuit een vaag idee van governance zal niet lukken. Vrijheid en vertrouwen in het veld vormen de kern van de oplossing.

R.M.A. van der Pennen MSc. MA is manager strategie bij het Amphia Ziekenhuis en tevens promovendus aan de TiasNimbas Business School van de Universiteit van Tilburg. Prof. Dr. H.J.J.M. Berden is voorzitter Raad van Bestuur van het Elisabeth ziekenhuis in Tilburg en hoogleraar aan de TiasNimbas Business School.

Commentaar (1)

RSS feed Commentaar

De Naam

januari 11, 2011

194.104.125.2

...

Is het niet te gemakkelijk om een nieuw systeem af te kraken, maar zelf geen oplossing te geven voor het probleem. Behalve dan vaag geroep over vertrouwen....
Daarnaast lijkt het op angst om de discussie over wie verdient wat niet aan te gaan. De directie van welk ander bedrijf ook heeft ook die verantwoordelijkheid. Verantwoordelijkheden bij de overheid willen laten blijven is in mijn ogen een zwakte van deze bestuurders.

Schrijf commentaar

Email Naam Website		Commentaar kleiner | groter
		Versturen via email (Alleen voor geregistreerde gebruikers) Ik heb de voorwaarden gelezen en ga akkoord met de voorwaarden gebruikers voorwaarden. Geef commentaar