Dit staat in de modelovereenkomsten voor tandartsen

Per 1 mei 2016 wordt de VAR afgeschaft en vervangen door de nieuwe Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA). Om toch enig houvast te hebben, kunt u werken met door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomsten.

Lees in dit artikel meer over de Wet DBA en de modelovereenkomsten

Er zijn twee door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomsten voor tandartsen: de overeenkomst Praktijkwaarneming Tandartsen en de overeenkomst Praktijkmedewerking Tandartsen. De contracten zijn ingediend door KNMT, ANT en VvAA. In dit artikel zet ik de meest opvallende passages uit deze modelcontracten op een rij.

Achtergrond

Een arbeidsovereenkomst is volgens de fiscus aanwezig als aan 3 voorwaarden is voldaan:

• De werknemer moet persoonlijk arbeid verrichten (mag dus niet zo maar een vervanger sturen)
• De werkgever moet de werknemer een beloning betalen voor verrichte arbeid
• De werkgever kan de werknemer aanwijzingen en instructies geven over het verrichten van de arbeid op zodanige wijze dat er sprake is van een ‘gezagsverhouding’

Als een van de drie elementen ontbreekt, is er geen sprake van een arbeidsovereenkomst. De modelovereenkomsten definiëren dus een arbeidsrelatie waarin minimaal één van deze drie elementen ontbreekt.

Aangezien element 2 nooit zal ontbreken, ook een zzp’er wil graag betaald krijgen, zal er in een modelovereenkomst worden ingezet op het ontbreken van een gezagsverhouding en/of het niet persoonlijk hoeven verrichten van de arbeid (vrije vervanging).

In de modelcontracten voor tandartsen heeft men ingezet op het ontbreken van zowel een gezagsverhouding als de verplichting van persoonlijke arbeid.  Bij een eventuele controle is dat veiliger: mocht de inspecteur bijvoorbeeld om een of andere reden constateren dat er toch sprake zou zijn van een gezagsverhouding, dan kan de vrije vervanging het ontbreken van arbeidsovereenkomst nog ondersteunen. 

Belangrijke bepalingen

Bepaalde tijd

Beide modelovereenkomsten (zowel voor praktijkwaarneming als voor praktijkmedewerking) zijn voor bepaalde tijd. Nu staat er nergens dat u niet elk jaar een nieuw contract mag sluiten, maar het laat wel de intentie van de Belastingdienst zien dat een overeenkomst van opdracht in principe tijdelijk is. Het idee is dat bij een langduriger arbeidsrelatie eerder gezagselementen zullen optreden. Het advies is dus ook een eventuele verlenging altijd bewust en expliciet plaats te laten vinden. Rekening houdend met de elementen die van belang zijn om een arbeidsovereenkomst uit te sluiten.

Werktijden

De opdrachtnemer mag zijn spreekuur- en behandelingstijden vrij indelen binnen de openingstijden van de praktijk. Als de opdrachtgever de werktijden voorschrijft, is dat te beschouwen als element van gezag  

Vrije vervanging van opdrachtnemer

De opdrachtnemer mag een vervanger sturen, de opdrachtgever heeft geen inspraak in welke vervanger de zzp’er kiest. Deze voorwaarde zorgt dat het eerste element van een dienstverband (de werknemer moet persoonlijk arbeid verrichten) niet aanwezig is. Het is van belang dit serieus te nemen, en desgevraagd ook aannemelijk te kunnen maken in de praktijk.

Instructie en evaluatie

De opdrachtgever mag zijn opdrachtnemers  geen instructies of aanwijzingen geven voor hun tandheelkundige verrichtingen. 

Van het eindresultaat, het wat, mag de opdrachtgever wel wat vinden: er moet immers goede zorg geleverd worden. Maar de opdrachtgever mag niet voorschrijven hoe de opdrachtnemer moet werken. Een functioneringsgesprek bijvoorbeeld, past niet in een onderlinge verhouding waarin gezag ontbreekt.

Bij een waarneming, waar de opdrachtgever niet aanwezig is, zal de Belastingdienst eerder van mening zijn  dat er geen gezagsverhouding is dan bij praktijkmedewerking.

Zelfstandig

De opdrachtnemer is professioneel autonoom. Hij of zij werkt zelfstandig, naar eigen inzicht en ook voor eigen aansprakelijkheid. Hij kan afwijken van de gangbare controlefrequentie en hij mag een behandeling die door de opdrachtgever is gestart in overleg met de patiënt wijzigen.

Disclaimer

Als u een modelovereenkomst tekent, bent u er nog niet. U moet daadwerkelijk ook op deze manier werken. Dat wordt in het DBA-tijdperk van groter belang, met name door het ontbreken van de vrijwaring voor de opdrachtgever. Bij de VAR is die er wel. De Belastingdienst kan in geval van een controle met terugwerkende kracht een arbeidsovereenkomst aanwezig achten.  Als u niet op deze manier wilt of kunt samenwerken, zijn er ook andere mogelijkheden zoals loondienst of een maatschap.

Erik van Dam is senior adviseur kennismanagement en netwerken bij VvAA Groep B.V.

( VvAA Ondernemerslijn: 030 247 41 94)