Grensoverschrijdend gedrag: twee keer geel is rood

woensdag 3 april 2024
timer 4 min

Rob van Damme: ‘Niet alles wat niet in ons straatje past, is grensoverschrijdend gedrag.’ (Foto: Martine Sprangers)

Zowel de oude- als de nieuwe (sociale) media staan momenteel bol van artikelen over grensoverschrijdend gedrag. In omroepland sneuvelt menig bekende tv-persoonlijkheid. Maar misbruik van positie en invloed komt op veel meer plekken voor in onze samenleving. Mogelijk minder zichtbaar, niet minder laakbaar, schrijft huisarts Rob van Damme.

Ieder individu, iedere medewerker, iedere leerling dient met respect te worden behandeld ongeacht onder meer ras, geslacht, godsdienst. Dat is niets voor niets verankerd in onze grondrechten. Daar sta ik volledig achter. We moeten alleen wel oppassen dat we niet doorschieten. Niet alles wat niet in ons straatje past, is grensoverschrijdend gedrag. Grenzen kunnen alleen worden overschreden als we duidelijke en gezamenlijke afspraken hebben gemaakt wat we onder grenzen verstaan. Maar dan moeten we die grenzen ook samen bewaken.

Wanneer is gedrag grensoverschrijdend?

Is een medewerker aanspreken op zijn of haar functioneren grensoverschrijdend? Is een leerling feedback geven grensoverschrijdend? Is het aanspreken van een hondenbezitter die zijn viervoeter op jouw stoep laat poepen grensoverschrijdend? Is een troostende arm om een verdrietige schouder leggen grensoverschrijdend? Is een patiënt aanspreken die een doktersassistente schoffeert grensoverschrijdend? Is het weigeren van een verwijsbrief achteraf zonder inhoudelijke indicatie grensoverschrijdend? Is een zeven geven aan een coassistent die zichzelf een negen waard vindt grensoverschrijdend?

Wel als we cultuurvervaging en hufterigheid tot norm laten verheffen. Wel als we met een grote mond meer kunnen bereiken dan met een bescheiden vraag. Wel als we onze kinderen niet meer meegeven wat wel en wat niet hoort, omdat we te druk zijn met het najagen van onze persoonlijke ambities. Wel als we mensen laten geloven dat alles maakbaar is en dat je gezondheid kunt kopen. Wel als politici elkaar in de Tweede Kamer openlijk kunnen bedreigen. Wel als influencers zonder enige kennis van zaken valse gezondheidsinformatie mogen blijven verspreiden. Wel als het volgen van beroepsnormen in twijfel wordt getrokken door leken.

Valse moraalridders

Het leger van moraalridders groeit. Maar helaas ook de groep valse ridders die meent dat hun grenzen superieur zijn aan de grenzen van zorgverleners en hun medewerkers. En dan heb ik het niet over mensen met een psychiatrische stoornis. Doorsnee patiënten die denken dat ze de assistentes agressief mogen bejegenen, die dreigen met een klacht als ze vandaag geen afspraak krijgen, die op sociale media de praktijk zwart menen te moeten maken om dat een dokter niet precies deed wat werd geëist. Wij kunnen ons daar als zorgprofessionals niet tegen verweren. Want dan schaden we de privacy van de betrokkene. Of dan schenden we onze beroepsnormen.

Gele en rode kaarten

De meeste patiënten, studenten, medewerkers, zorgverleners deugen gelukkig. Die gedragen zich fatsoenlijk en respectvol. Maar aan die kleine groep “valse ridders” zouden we gele en rode kaarten uit moeten kunnen delen. We zouden ze dan ook uit de praktijk moeten kunnen weren. Hun sociale media-accounts zouden al dan niet tijdelijk geblokkeerd moeten kunnen worden.

De impact van grensoverschrijdend gedrag van een patiënt op een individuele medewerker kan serieuze gevolgen hebben voor het hele team. Niemand zit te wachten op een overspannen collega. We kampen in de zorg al met schaarste aan goede medewerkers. Dat wordt de komende jaren alleen nog maar erger. Laat onze hardwerkende assistentes en andere medewerkers met rust! Beste burger: behandel onze medewerkers met respect en fatsoen. Dan kunnen zij doorgaan met alles in goede banen leiden en krijgt iedereen de zorg die nodig en passend is. Een blije assistente is een blije dokter is een blije patiënt.

Over Rob van Damme

Rob van Damme is huisarts bij huisartsenpraktijk Bast en Van Damme. De praktijk is onderdeel van het nieuwe Gezondheidsplein De Boog, een nieuw gezondheids- en sportcentrum in Nijmegen-Noord met eerstelijnspraktijken, welzijnsinstellingen, sportclubs en breedtesport. Zie: www.bastenvandamme.nl en www.gpnn.nl

Meer artikelen met dit thema

mic_external_onInterview

Huisarts Annemieke Commissaris zoekt maat voor ‘positief gezonde’ praktijk: ‘Rust en ruimte voor langdurige relatie met patiënt’

11 apr om 15:15 uurtimer5 min

Huisarts Annemieke Commissaris plaatste onlangs een oproep op LinkedIn voor een maat, om samen als…

Lees verder »
Nico Verhoef: ‘Een oplossing voor een dreigende burn-out is ‘job crafting’'
mic_external_onInterview

Onderzoeker Nico Verhoef: ‘Ongeveer 40 procent van de huisartsen heeft burn-outklachten’

10 apr om 15:00 uurtimer6 min

Oud-huisarts Nico Verhoef onderzocht voor zijn proefschrift hoe burn-out bij huisartsen ontstaat en wat de…

Lees verder »
Charlotte van den Wall Bake Foto: Menno van der Veen / The Arrows
mic_external_onInterview

Charlotte van den Wall Bake over teambinding en veilige werkomgeving: ‘Maak tijd, ga de dialoog aan en begin van onderop’

5 apr om 11:19 uurtimer5 min

Praktijkhouders en praktijkmanagers doen er goed aan om over het onderwerp grensoverschrijdend gedrag na te…

Lees verder »
person_outlineBlog

‘What happens when you stop micro-managing’

27 mrt om 15:30 uurtimer4 min

Op LinkedIn gaat een filmpje rond. Zeven paarden staan klaar voor een race. Het startschot klinkt, en één werpt…

Lees verder »

Uw werknemer meldt zich ziek. Wat nu?

27 mrt om 15:00 uurtimer4 min

Alle bedrijven krijgen er wel eens mee te maken: een zieke werknemer. Waar moet u als werkgever allemaal…

Lees verder »
Sule Karagan, expert Werkgeversdesk en senior jurist arbeidsrecht bij VvAA
all_inclusiveAchtergrondartikel

Personeelsdossier en dossieropbouw: Nooit te laat om mee te beginnen

26 mrt om 13:00 uurtimer4 min

Een goed opgebouwd personeelsdossier kan doorslaggevend zijn bij een conflict of als je ontevreden bent over…

Lees verder »
flash_onNieuws

Cao Huisartsenzorg 2024-2025 vastgesteld

21 mrt om 13:19 uur

De Cao Huisartsenzorg regelt de arbeidsvoorwaarden voor het ondersteunend personeel binnen de…

Lees verder »
all_inclusiveAchtergrondartikel

Zes essentiële onderdelen van de arbeidsovereenkomst

14 mrt om 13:00 uurtimer4 min

Een arbeidsovereenkomst opstellen is meer dan een kwestie van kiezen. Je moet namelijk wel weten wat de…

Lees verder »