NVVP over diagnose-achterstand: ‘Duizenden lopen rond met ziekte die nog niet is ontdekt'

donderdag 3 december 2020

timer 3 min

Als gevolg van de coronapandemie blijken er niet alleen achtergebleven diagnosen in de oncologie te zijn, maar ook een achterstand in diagnostiek bij tal van andere ziekten. Dit geldt voor zowel volwassenen als voor kinderen. Duizenden mensen lopen rond met een ziekte die nog niet is ontdekt. Dat blijkt uit actuele cijfers van de Nederlandse Vereniging Voor Pathologie (NVVP). Volgens de pathologen zijn de cijfers alarmerend.

Na de eerste coronagolf is geen inhaalslag gemaakt, blijkt uit oriënterend onderzoek van de NVVP en pathologiedatabase Pathologisch-Anatomisch Landelijk Geautomatiseerd Archief (PALGA) naar de omvang van deze daling en naar het herstel van de diagnostiek na de eerste golf.

‘Verder uitstel ongunstig voor de prognose’

Jos Bart, voorzitter van de NVVP, noemt in het AD de cijfers ‘alarmerend'. Dit betekent dat er in Nederland duizenden patiënten moeten zijn met een ernstige, mogelijk kwaadaardige ziekte, die nog niet ontdekt is. Voor een aanzienlijk deel van deze patiënten bestaat een goede behandeloptie, mits behandeling niet te lang wordt uitgesteld. Verder uitstel betekent dat zij pas bij een specialist komen in een ernstiger stadium van hun ziekte. Dat is ongunstig voor de prognose. Daar maken wij ons grote zorgen over.’

15 procent minder diagnoses

Sinds het begin van de coronapandemie zijn dit jaar 15 procent minder diagnoses gesteld dan de afgelopen vijf jaar het gemiddelde was, blijkt uit de pathologiecijfers. Het gaat zowel om vormen van kanker als om andere ziekten, zoals chronische ontstekingen van het maag- en darmstelsel. De achterstand is het grootst bij ziekten die worden opgespoord via een bevolkingsonderzoek: bij darmkanker, borstkanker en baarmoederhalskanker ontbreekt meer dan 25 procent van het 'normale’ aantal diagnoses.

Bij kinderen achterstand even groot

Opvallend: bij kinderen is de achterstand even groot als bij volwassenen, signaleren de pathologen. Het gaat dan bijvoorbeeld om coeliakie, net als glutenallergie een goedaardige maar nare ziekte die bij een late diagnose een groeiachterstand kan veroorzaken. Uit de pathologiecijfers blijkt dat de acute zorg wel op peil is gebleven: zo ligt het aantal blindedarmoperaties al het hele jaar op een normaal niveau.

'Terughoudend zijn met stopzetten bevolkingsonderzoeken'

Volgens de pathologen moeten er twee dingen gebeuren om de gezondheidsschade te beperken: mensen met klachten moeten zich blijven melden bij de (huis)arts. Daarnaast doet de vereniging de oproep om ‘buitengewoon terughoudend te zijn met het stopzetten van bevolkingsonderzoeken.’

Links: