Reportage over bron- en contactonderzoek: 'De GGD heeft weinig slagkracht'

timer 4 min
Volkskrant-journalist Marjolein van de Water raakte besmet met het coronavirus. In een reportage beschrijft ze haar ervaringen met de slagkracht van de Amsterdamse GGD en de dilemma’s tijdens het bron- en contactonderzoek (BCO), de belangrijkste pijler onder het Nederlandse coronabeleid. 'Ik verwacht dat veel mensen ervoor zullen kiezen zich helemaal niet meer te laten testen.'
Marjolein van de Water heeft met twee mensen op zaterdagavond een café bezocht, vertelt ze in de Volkskrant (‘Als coronapatiënt zie ik hoe weinig slagkracht de GGD heeft’). Een paar dagen later kregen ze alle drie symptomen en een van hen is positief getest. Dus belt ze de GGD voor het maken van een afspraak voor een test. Na twintig minuten wachten heeft ze een mevrouw van de BCO-afdeling bron- aan de lijn.
 
Ze legt de situatie uit en heeft het gemakshalve over haar vriend. De vrouw vraagt om zijn BSN-nummer en als ze dat niet weet, zijn geboortedatum. Daar doemt het eerste dilemma op: moet ze vertellen dat het om een scharrel gaat? Ze kan de volgende ochtend terecht voor een test.
 

Zelf contacten waarschuwen

De journalist besluit om zelf mensen met wie ze de afgelopen dagen contact heeft gehad, te waarschuwen. Ze appt: bezoek even geen kwetsbare mensen en laat je testen als je verschijnselen hebt. Ze licht de hoofdredactie van de krant in.  Van de Water krijgt wisselende reacties als ze haar contacten informeert dat ze wellicht besmet is geraakt. Een vriendin die het regeringsbeleid wantrouwt, wil niet dat ze haar naam aan de GGD doorgeeft, ‘want het virus is toch al overal’.

Er zijn er meer die niet willen dat hun naam wordt doorgegeven, om allerlei redenen. Anderen wachten de resultaten af en blijven terrassen bezoeken. 'Ik word me er pijnlijk van bewust dat ik de verdere verspreiding van het virus slechts mondjesmaat kan voorkomen. Ieder individu maakt eigen afwegingen, berekent risico’s en bepaalt vervolgens of het voor hem of haar sociaal en economisch haalbaar is om preventief in quarantaine te gaan', aldus de journalist.
 

GGD mist eigen deadline

Van de Water wacht vervolgens  op de uitslag. Haar vriend wacht al ruim 48 uur. De GGD heeft de zelf opgelegde deadline niet gehaald. Aan het eind van de middag krijgt hij ze te pakken, zijn test blijkt inderdaad positief, maar ze kunnen hem nu niet te woord staan. Morgenochtend wordt hij teruggebeld, beloven ze. Negen dagen nadat hij vermoedelijk besmet is geraakt.
 
Zelf krijgt ze maandagmiddag de uitslag, met de verzekering dat de GGD haar de volgende dag zal bellen voor het BCO. De GGD stuurt een mail met pdf-documenten voor haarzelf en haar omgeving. Ze gaat bij haar vriend in quarantaine.


Doet het virus er dan altijd een kwartier over?

De GGD belt en Van de Water geeft gegevens van mensen met wie ze langer dan een kwartier op minder dan anderhalve meter is geweest. 'Alle anderen zijn niet relevant voor het bron- en contactonderzoek, zeggen ze. Ik vind dat raar. Doet het virus er dan altijd een kwartier over?' Ze vertelt dat sommige vriendinnen niet willen dat ze hun naam doorgeeft. Dat verbaast de GGD-medewerker. Maar geeft iedereen dan namen van vrienden door zonder eerst om toestemming te hebben gevraagd?
 

Knagend schuldgevoel

Van de Water vertelt dat ze last heeft van een knagend schuldgevoel. De GGD onderneemt ondertussen nauwelijks actie, geen van de opgegeven mensen is benaderd. Ze gaat zelf naar de kroeg om deze in te lichten, omdat de GGD dat nog niet heeft gedaan. De barvrouw blijkt intussen positief getest, maar twijfelt of ze de naam van een collega moet melden. Als deze in quarantaine moet, mist ze twee weken inkomen.

 

Dwang?

Gaat dwang helpen om de bereidheid van mensen om mee te werken aan het bron- en contactonderzoek te vergroten? Dat is de vraag, denkt Van de Water. 'Alle al bestaande dilemma’s blijven immers overeind, en door ‘wangedrag’ na een besmetting te criminaliseren zal ook de schaamte er niet minder op worden. Ik verwacht dat veel mensen ervoor zullen kiezen zich helemaal niet meer te laten testen, om problemen voor zichzelf en hun vrienden te voorkomen.'

 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.
Reportage over bron- en contactonderzoek: 'De GGD heeft weinig slagkracht'

Meer artikelen met dit thema

Mag je als overheid de gezondheid van burgers beschermen ten koste van hun vrijheid? Dat leidde in de coronatijd tot veel weerstand, demonstraties, coronaontkenning en misinformatie.
person_outlineBlog

'Dat maak ik zelf wel uit' hoort in elke zorginstelling op de plank

timer5 min

Mag de overheid je vrijheid inperken om je gezondheid te beschermen? In haar laatste boek ‘Dat maak ik zelf wel…

Lees verder »
Een lege opleidingskliniek (foto: Shutterstock)
flash_onNieuws

Minister negeert advies: geen extra plekken Tandheelkunde

timer4 min

Onderwijsminister Rianne Letschert verhoogt het aantal opleidingsplekken Tandheelkunde niet, ondanks het…

Lees verder »
Minister Thierry Aartsen: 'Wie conform die spelregels werkt, weet zeker dat er als zelfstandige kan worden gewerkt.' (Foto: Shutterstock)
flash_onNieuws

KNMT kritisch over nieuwe Zelfstandigenwet: 'Duidelijker, maar niet eenvoudiger'

timer4 min

Minister Thierry Aartsen presenteerde 1 oktober het concept van de Zelfstandigenwet, waarmee hij een einde wil…

Lees verder »
flash_onNieuws

Agressie in de mondzorg: drie op de vier praktijken krijgt ermee te maken

timer3 min

Agressie tegen tandartsen en hun team neemt toe, zo blijkt uit recente mediaberichten. Drie op de vier…

Lees verder »
(Foto: Shutterstock)
flash_onNieuws

Neergestoken tandarts Anett Wenzel: 'Zonder dossier gaan mijn alarmbellen rinkelen'

timer4 min

Tandarts Anett Wenzel uit Utrecht neemt geen nieuwe patiënten meer aan die geen dossier kunnen overleggen. Dat…

Lees verder »
Het kabinet wil dat er scherpe keuzes gemaakt worden over wat passende zorg is. Minister Hermans: 'Omdat we nu al zien dat het tekort aan mensen groot is en de kosten blijven oplopen, moeten we ook keuzes maken.’ (Foto: Martijn Beekman/Rijksoverheid)
flash_onNieuws

VWS-begroting 2027 verheft ‘passende zorg’ tot norm

timer4 min

De totale zorguitgaven lopen in 2027 op tot 118 miljard euro, drie procent meer dan dit jaar. Het kabinet-…

Lees verder »
 (Foto Eelco Heinen: Martijn Beekman/Ministerie van Financiën)
flash_onNieuws

LHV en InEen: 'Overheid moet niet op stoel zorgverlener gaan zitten'

timer4 min

Beroepsorganisaties LHV en InEen zien weinig nieuws in de begroting van het ministerie van VWS die…

Lees verder »

Wet Loontransparantie: zo bereid je jouw organisatie voor op 2027

timer3 min

Gelijke beloning voor gelijkwaardig werk is al jarenlang een wettelijk uitgangspunt. Toch bestaat er nog steeds…

Lees verder »