‘Verschuil je niet achter de hectiek’

Debby de Jongste maakte 5 jaar geleden de overstap van de woningcorporatiewereld naar de zorg. Als directeur van de Regionale Ondersteuningsstructuur (ROS) Lijn 1 Haaglanden komt haar jarenlange ervaring met het verbinden van mensen op wijkniveau haar goed van pas. Lijn 1 focust zich op het stimuleren en versterken van samenwerking en innovatie in de eerstelijnszorg in de wijken. Doel: samen komen tot gezondere wijken en gezondere burgers.

Het kan beter

Waarom moet het anders in de zorg? De Jongste: “Wij worden straks allemaal 110, er komen dus veel meer mensen met een zorgvraag. Om dan nog aan iedereen zorg te kunnen leveren moet het anders georganiseerd.” Maar ze benadrukt dat ze de zorg niet wil veranderen omdat het goedkoper moet, maar vooral omdat het zoveel beter kan, zowel voor de patiënt als voor de zorgverlener.

Wat zou er precies anders moeten in de zorg? Volgens De Jongste kan veel zorg lager in de keten worden geleverd dan nu gebeurt: tweedelijnszorg kan naar de eerste lijn, eerstelijnszorg kan naar bijvoorbeeld welzijn, mantelzorger of een ander netwerk in de buurt. “Een vriend van mij is kinderarts en zegt dat 50 procent van zijn patiënten niet bij hem horen maar bij de huisarts of zelfs nog lager in de keten." Ook gelooft ze sterk in meer aandacht voor preventie en in een nieuwe visie op gezondheid die focust op wat iemand nog wel kan in plaats van op de ziekte. Ze vraagt zich, denkend aan haar eigen vader van 84, ook af of we altijd maar door moeten behandelen. “Van maximale zorg naar optimale zorg” is een beweging die ze op gang wil brengen.

Veel te druk

De veranderingen in de zorg gaan De Jongste wel veel te traag. “Het is niet dat er niks gebeurt, maar de stappen moeten groter.” De oorzaak is volgens haar dat de urgentie vaak nog niet wordt gevoeld: “Het draait allemaal wel, het doet nog niet echt pijn.” Maar De Jongste zou zo graag nu al veranderen, vanuit een lonkend perspectief en niet pas als de boel finaal vastloopt. Aan het adagium dat alles evidence-based moet zijn, heeft ze een broertje dood: “Neem de tijd om te experimenteren en fouten te maken”.

Werkdruk is voor zorgprofessionals vaak een reden om geen nieuwe dingen te willen doen en niet in een netwerk te stappen. Maar het zou eigenlijk juist de reden moeten zijn om dat wel te doen, vindt De Jongste. “Door gebruik te maken van de kracht van anderen kun je ook voor jezelf meer ruimte creëren.” Een andere reden om samenwerking te mijden, kan zijn dat zorgverleners niet graag ‘klanten’ afstaan aan anderen. “Samenwerking lijkt soms op gespannen voet te staan met eigen ondernemerschap. Maar de ervaring laat zien dat het juist veel oplevert, ook commercieel, en het de moeite meer dan waard is.”

Energie aanwakkeren

De Jongste en haar team proberen het ontstaan van netwerken en nieuwe initiatieven op wijkniveau aan te jagen door mensen met ideeën te ondersteunen en met elkaar te verbinden. “Wij stimuleren de energie die er toch al zit. Soms zit dat bij een fysiotherapeut, dan weer bij een huisarts of apotheker, maar het begint altijd bij een paar pioniers.”

Om de voorlopers met elkaar te verbinden, is Lijn 1 de leergang de Nieuwe Lijn gestart. Vorig jaar vonden er 4 inspiratiebijeenkomsten plaats waar in totaal 120 eerstelijnszorgverleners aan meededen om hiermee aan de slag te gaan in hun eigen praktijk. Dit jaar is er voor een andere insteek gekozen: er zijn 20 concrete innovatieve projecten geselecteerd waarvan de initiatiefnemers door elkaar, door Lijn 1 en door andere experts geïnspireerd en gecoacht worden. Een groep ‘koplopers met innovatiekracht’ die bereid is risico te nemen en tijd te investeren om hun nieuwe ideeën daadwerkelijk toepasbaar te maken. MedischOndernemen blijft hen volgen.

Meer info zie: www.lijn1haaglanden.nl