Met energie, humor en hartstocht: Een cao voor de fysiotherapie in wording

'Rug recht en blik vooruit.' Zo heette het KNGF-congres dat op vrijdag 13 september 2024 te Arnhem plaatsvond. Zo’n titel is echte heldentaal die ik van het KNGF helemaal niet gewend ben. Integendeel, bij het congres ‘Redelijke Verdiensten, hoe?’, dat we begin dit jaar vanuit Open Future organiseerden, werd ik nog door het genootschap gewaarschuwd. ‘Ga het niet hebben over tarieven. De ACM kan daarover wel eens lastig doen richting jou’, luidde toen nog de boodschap van hetzelfde KNGF.

Dat was toen een goed bedoeld advies, maar absoluut niet het toonbeeld van moed. Het deed me zelfs denken aan de zin die in mijn favoriete kroeg op een bord staat: ‘Ik los mijn problemen altijd op door ze volledig te ontkennen en oplossingen te saboteren.’

‘Energie, humor, hartstocht’

Acteur en schrijver Stephen Fry beschrijft in zijn boek ‘Mythos’ hoe hij als jong kind al in de ban was van de energie, humor, hartstocht en het geheel eigen karakter van de klassieke Griekse helden. Deze energie vond ik compleet onverwachts terug bij de Werkgevers Vereniging Fysiotherapie (WVF) die me in maart vroeg mee te denken over een nieuwe cao.

‘Vrijheid, Verbinding en Creativiteit’

Toen ik me voorbereidde op het KNGF-congres liep ik nog even door Arnhem om de hond van de buren uit te laten. Onderweg las ik de aankondiging van Cirque de la Liberté op een poster. De nieuwe circusvoorstelling van het zeer aan te bevelen circustheater in Arnhem verbeeldt de zoektocht naar ‘Vrijheid, Verbinding en Creativiteit’ in tijden van tegenspoed. Arnhem herdenkt zijn helden uit het verleden naar aanleiding van Operation Market Garden in de Tweede Wereldoorlog en Cirque de la Liberté heeft zijn voorstelling daaraan gekoppeld. Het zou ook een mooie titel geweest zijn voor dit KNGF-congres, bedacht ik mij. Met die gedachte bekruipt mij ineens de angst dat de dag ook weleens over een letterlijk rechte rug zou kunnen gaan.

‘The wisdom of the crowd’

Joseph Campbell heeft het in zijn boek ‘De held met duizend gezichten’ ook over deze verbinding en vrijheid. Hij hoopt dat zijn boek zal bijdragen aan de misschien niet helemaal hopeloze zaak van krachten die in deze wereld naar eenheid streven. Floor de Ruiter van Flying Elephants spreekt van bottom-up processen. De starre regels van de top-downmentaliteit maken plaats voor collectieve energie en eigenaarschap en ‘the wisdom of the crowd’. Dit betekent ook dat je niet precies weet waar het naartoe gaat, dat je leert van vergissingen en durft te vertrouwen op het proces. Dat vraagt van alle partijen moed. Al deze ingrediënten samen zijn essentieel bij het tot stand komen van een normaal tarief en een CAO.

Stop met alle verdeeldheid

In een eerdere blog legde ik al uit dat de werkvloer van de fysiotherapie uit helden en heldinnen bestaat. Nu wordt het tijd dat bestuurders, stakeholders, zorgverzekeraars, politiek stoppen met zich te verbergen en te verdelen. De verdeeldheid van onze beroepsgroep naar buiten toe werkt ook niet. Ruzies om een kwaliteitssysteempje tussen SKF en KNGF of KNGF onderling, daar wordt niemand beter van. Elif Shafak schrijft in haar boek ‘How to stay sane in an age of division’ dat onvrede en woede op de lange termijn zeer slechte argumenten zijn om lang verdeeld te blijven.

Thuiskomen als een held

Huisartsen en tandartsen begrijpen dat beter dan wij. Joseph Campbell omschrijft dat als na omzwervingen het weer thuiskomen van de held. Behorend bij de groep van de oudere fysiotherapeuten vind ik dat we een schitterend vak hebben neergezet en verder hebben ontwikkeld. Maar wat zijn we slecht geweest om gezamenlijk een normale beloning neer te zetten voor ons allen door de tijd heen en eenheid te tonen als het nodig is.

FDV (werknemers) en WVF (werkgevers) zijn gezamenlijk en apart bezig om te komen tot een normale beloning en een cao. Ik ben daar blij mee omdat we iedereen, bottom up, nodig hebben om tot een normale beloning en cao te komen. Op het congres gaf KNGF-voorzitter Lodi Hennink in zijn speech aan binnen twee jaar op een normaal tarief te willen zitten. Van een rode punt naar een groene punt noemde hij de route. Was dat het voorzichtige begin van helden taal? Er lijkt met de nieuwe voorzitter een nieuwe wind te waaien met volop aandacht voor werkvloer en tarieven.

‘Hetzelfde zien zoals nog niemand het zag’

Arno Folkerts bracht een geweldig verhaal met de zo broodnodige humor. Hoop bij mij, omdat bij de eerste sprekers al twee ingrediënten hoorbaar waren, een beetje heldentaal en humor. De Papendal-rondleiding op deze dag liet prachtig zien hoe ook daar innovaties hebben plaatsgevonden die geld kostten. Ons vak is in 20 jaar veranderd, we leveren heel veel kwaliteit wat veel extra tijd kost naast de zittingen. Daar hoort een normale cao en een normale beloning bij. Energie, humor en hartstocht zijn de factoren die volop aanwezig zijn bij de groep van de huidige WVF.

De voorzitter van de cao-klankbordgroep komt uit Rotterdam. De plaats waar ook Jules Deelder, een persoonlijke held van mij die destijds op onze opleiding fysiotherapie optrad, vandaan komt. Anton Slotboom schrijft in ‘De zin van het leven ben je zelf’ in zijn boek over Jules Deelder: ‘Hetzelfde zien, maar het zo zien, zoals nog niemand het zag’. Daar ligt onze opdracht.

Meer lezen?

• Harry Geurkink, SKF en KNGF: ga eens ‘extreem lullig dansen’ met elkaar
• Anton Slotboom, De Zin Van Het Leven Ben Je Zelf
• Stephen Fry, ‘Mythos’
• Joseph Campbell, ‘De held met duizend gezichten’
• Elif Shafak, ‘How to stay sane in an age of division’

Harry Geurkink

Harry Geurkink is directeur van fysiopraktijk 'De Romei Training en Therapie' in Zevenaar, gespecialiseerd in sportfysiotherapie, manuele therapie en lifestyle coaching. Geurkink is een van de oprichters van de coöperatie voor fysiotherapie, Fysiocare Zuidoost Gelderland. De coöperatie telt inmiddels zo’n 26 praktijken met 160 fysiotherapeuten in de regio Zevenaar-Doetinchem. Bovendien is Geurkink met Jeannette Uittenbogaard initiatiefnemer van de Vliegende Olifant, het Hoofdkwartier voor Vernieuwing & Out of One Box denken.