4 stresstypes - en hoe jij daarmee omgaat

Om te weten wat je aan je stress kunt doen, is het goed om je eigen stresstype te kennen. 

Turbotype

Je bent zeer productief en doet daar bij stress nog een schepje bovenop. Dan schakel je over op een hogere versnelling en ga je meer controleren. De stresshormonen schieten omhoog. Turbotypes zeggen vaak: ‘Het lukt me helemaal niet meer te ontspannen, ik voel me altijd opgejaagd.' 

Ben je een turbotype? Vermijd koffie. Verkrampte spieren kun je ontspannen met shiatsumassage. Zorg dat je in ieder geval twee keer per week intensief sport. Plan vrije weekenden, vakanties en door de week ook tijd voor jezelf. 

Crashtype

Je hebt een hoge output in je werk, je bent een echte multitasker. Je voelt echter geen waarschuwingssignalen en crasht als de stress je te veel wordt. Je kunt dan helemaal niets meer, ligt voor apegapen op de bank. Het risico op burn-out is bij dit type het grootst. Als dit type instort, zeggen anderen vaak dat ze het helemaal niet verwacht hadden. Het crashtype leek zo sterk. 

Ben je een crashtype? Ga vooral leuke dingen doen als je geveld bent door stress. Wees voorzichtig met koffie, en doe - als je nog wel werkt - een time-managementcursus om te voorkomen dat je opbrandt. Stop met het slikken van paracetamol en meld je kort ziek als je klachten krijgt. Zo voorkom je dat je echt instort en dan veel meer tijd nodig hebt om te herstellen. 

Hooggevoelige type

Achter de stress ligt vaak een traumatische ervaring. Je raakt door kleine dingen al uit evenwicht, wat je angsten activeert - die je afremmen. In nare situaties breng je je boosheid en agressie niet naar buiten, maar richt die tegen zichzelf. Een typerende uitspraak voor hooggevoelige types: ‘Ik voel dat er heel wat talent in me zit, maar het komt er niet uit.'

Ben je een hooggevoelig type? Bij jou moet de energie juist toenemen. Je zult de cortisol-aanmaak (stresshormoon) moeten ondersteunen. Kies een vast tijdstip op de dag voor beweging, eet op vaste tijdstippen. Als je niet te dik bent, eet dan zoete en romige producten en vergeet de chocola niet. Zo maak je stoffen aan die je stemming verbeteren. Doe ook wat aan het piekeren, bijvoorbeeld door een cursus rationeel denken te volgen of daar een boek over te lezen. 

Bore-outtype

Je raakt gestresst door onderbelasting. Eenmaal gestresst, trek je je terug en ben je nauwelijks meer te motiveren. Soms onderbelasten bore-outtypes zich uit angst voor een burn-out. Het paradoxale is dan dat juist wat gevreesd wordt, gebeurt. Je voelt je angstig als je pijn voelt en haakt af met vage klachten zoals maagkramp, buikpijn, hoofdpijn of een licht gevoel in je hoofd. 

Ben jeeen bore-outtype? Goed nieuws: drink vooral wél koffie, begin daar ‘s ochtends al mee. Eet makkelijk verteerbaar voedsel op vaste tijdstippen per dag. Liever (even) geen melkproducten of rauwe groente. Houd een dagboek bij over wat je leuk vindt en wat niet. Zo krijg je meer contact met je gevoel. Beweeg regelmatig, maar bouw het op. Begin met vijf minuten per dag. 

Deze vier verschillende stresstypen staan in Chill, de ultieme antistress-gids voor vrouwen, van de Amerikaanse gynaecologen Stephanie McClellan en Beth Hamilton. Zij baseren hun indeling op onderzoek naar de neurobiologische werking van stresshormonen, de werking van het autonome zenuwstelsel en hun praktijkervaring. Ook al is hun boek geschreven voor vrouwen, de stresstypen gelden ook voor mannen.