De kracht van waardering

Opeens was het er niet meer. De jaarlijkse attentie bij de verjaardag. Zonder enige vorm van vooraankondiging verdwenen. Ongetwijfeld een gevolg van de economische malaise. En in die zin goed te begrijpen. Maar hoeveel moeite zou het kosten om in plaats van die attentie even een telefoontje te plegen; of een kaartje of mailtje te sturen. Een kaartje bij jouw verjaardag; of die van jouw partner. Een schouderklopje of een knipoog. De mens hunkert ernaar om gezien te worden. 

Basisbehoefte

Het gevoel gezien te worden, waardering en begrip te krijgen is een van onze basisbehoeftes. Wie dat mist, blijft lang hongeren naar compensatie. Voel je je niet gezien, dan gaat vaak de deur op slot. Je wordt verongelijkt en bozig. De inzet voor je relatie of je werk wordt minder. En de boosheid, ook al wordt hij niet geuit, vormt een ondoordringbare barrière. En word je dan een compliment gemaakt, dan kun je dat je vanwege je verontwaardiging niet eens meer binnen laten komen. 

Gezien en gehoord te worden door de mensen om ons heen, om betekenis te hebben in het grotere geheel. We. In de behoeftepiramide van Maslow vinden we op de vierde trede die behoefte aan waardering en op de vijfde de behoefte aan ontplooiing.

Het effect van erkenning

Ieder mens wil meetellen en meedoen. Wil erkenning krijgen voor wat hij of zij doet. Bovendien willen we gezien en gekend worden om wie we zijn. Dat mensen ons bij de naam noemen, dat we een cadeautje krijgen dat past bij onze smaak, dat mensen onze kwaliteiten en eigenaardigheden kennen en waarderen.

Maar als we die erkenning niet krijgen, dan raken we gedemotiveerd en gefrustreerd en zetten we onze hakken in het zand. We kunnen dan soms ver gaan om het toch te krijgen: werknemers die maandenlang staken, niet alleen voor meer geld, maar indirect voor erkenning dat hun werk belangrijk is. Of slachtoffers die jarenlang procederen voor compensatie van wat hun is aangedaan. Of we reageren op verwoestende wijze op onze omgeving. Zonder aanzien des persoon. 

Erkenning kan ons enorm motiveren en gelukkig maken. Het stimuleert ons om ons best te doen en nieuwe uitdagingen aan te gaan. Het werkt bovendien verzoenend en laat ons meer oog hebben voor een ander. Nadat iemand serieus naar onze kant van het verhaal heeft geluisterd, staan we meer open voor het standpunt van de ander. 

Negatieve spiraal doorbreken

Waardering en erkenning géven is de meest effectieve manier om de negatieve spriraal waarin wij als mens en maatschappij terecht gekomen lijken, te doorbreken, Het herwinnen van onze trots, vraagt om het over en weer exploreren van waardering. In onze onderlinge relaties, op het werk en in het maatschappelijk verkeer. 

We willen immers allemaal voelen dat we van belang zijn. Dat wat we geven gezien en gewaardeerd wordt en dat betekenisvolle mensen in onze omgeving ons genoeg op waarde schatten. Maar bij anderen zien we deze behoeftes vaak over het hoofd. We wachten allemaal op een ander om ons erkenning te geven. Terwijl het juist enorm kan helpen om zelf de eerste stap te zetten. Want mensen willen zich eerst begrepen voelen voordat ze bereid zijn zich te verplaatsen in de gevoelens van de ander.

Grondstof

Waardering en erkenning geven is geen wondermiddel. Het is een wortelende basisbehoefte. Gebrek daaraan ontworteld en ontwricht. En gek genoeg, deze betekenisvolle grondstof, van onschatbare waarde, kost eigenlijk niets. 

Het zit in kleine, alledaagse dingen; iemand om zijn mening vragen, interesse tonen in wat iemand doet, terugkomen op wat iemand zei in een gesprek. Daarom heb ik een simpel en welgemeend advies: Wacht er niet te lang mee. Het effect is groot, en de inspanning eigenlijk heel gering. Maak er iets persoonlijks van. Geef waardering en erkenning een gezicht. Dit betekent dat we ons (weer) verdiepen in de ander, moet weten wie die ander is. En zo werken aan het herstel van verbinding met, aan en voor elkaar.