Met behulp van een innovatieve methode gebaseerd op het versturen van sms-berichten kan betrouwbaar en snel worden gemeten hoe huisartsen verschillen in hun aantal werkuren. Dat blijkt uit onderzoek van het Nivel. Huisartsen geven direct via sms door wat op een bepaald moment hun activiteit is. Zo wordt hun werktijd real time gemeten. Analyse van de data laat zien dat persoons-, functie- en praktijkkenmerken de omvang van de werkweek van een huisarts sterk beïnvloeden.
Innovatieve meetmethode via sms-berichten maakt werkdruk van huisarts inzichtelijk
donderdag 12 november 2020
4 min
Huisartsen ervaren een grote werkdruk. Om dit te kunnen aanpakken is het van belang om hun tijdsbesteding objectief te meten en vergelijkingen te maken tussen groepen huisartsen. De gebruikelijke onderzoeksmethoden, zoals het afnemen van enquêtes en het laten bijhouden van dagboeken, kennen hun beperkingen: vaak is de respons laag en zijn resultaten minder betrouwbaar door geheugeneffecten.
Deze beperkingen spelen veel minder met de nieuw ontwikkelde meetmethode, waarbij huisartsen op willekeurige momenten in de week per sms een vraag over hun activiteit ontvangen.
Nieuw meetinstrument niet belastend en real time
De meetmethode is gebruikt bij onderzoek onder ruim duizend huisartsen. Iedere huisarts ontving een week lang op willekeurige momenten, in tijdvakken van drie uur, een sms met de vraag wat hij op dat moment aan het doen was. Uit de enquête na de meetweek bleek dat huisartsen deze werkwijze slechts als minimale belasting hadden ervaren. Bovendien leverde het onderzoek real time-metingen op. Dit is op te maken uit de hoge en snelle respons op de verstuurde berichten.
Zelfstandig gevestigde huisartsen hebben langere werkweek
Op 9 september 2020 is Daniël van Hassel op dit onderzoek aan de Radboud Universiteit in Nijmegen gepromoveerd. Aan de hand van de verzamelde data onderzocht hij welke kenmerken van huisartsen van invloed zijn op het aantal uren per week dat zij werken. Ook keek hij naar de verhouding tussen patiëntgebonden en niet-patiëntgebonden taken die huisartsen uitvoeren.
Mannen blijken meer uren te werken dan vrouwen, óók als rekening gehouden wordt met leeftijd en functie (zelfstandig gevestigd of in loondienst). Daarnaast blijken zelfstandig gevestigde huisartsen een langere werkweek te hebben dan hun collega’s die in loondienst of als waarnemer werken. Zij besteden meer tijd aan niet-patiëntgebonden taken, zoals praktijkvoering.
Aantal werkuren neemt toe met leeftijd
Tot hun zestigste werken huisartsen steeds meer uren. Dit is te zien bij zowel mannen als vrouwen die werken als zelfstandig gevestigde of als huisarts in loondienst (exclusief waarnemers). In hoeverre dit te maken heeft met de gezinssamenstelling van de huisartsen en met keuzes in de werk-privébalans die zij in verschillende levensfasen maken, moet nader onderzoek uitwijzen.
Praktijkvorm meer bepalend voor werkuren dan praktijklocatie
De vorm van praktijkvoering - solo of in groepsverband - blijkt meer invloed te hebben op het aantal uren per week dat een huisarts werkt dan de praktijklocatie - in de stad of op het platteland. Huisartsen werkzaam in solopraktijken maken over het algemeen substantieel meer uren dan hun collega‘s in duo- en groepspraktijken. Dit effect van de praktijkvorm op de duur van de werkweek van een huisarts blijkt groter dan dat van de praktijklocatie.
Goede mix van vaardigheden in team steeds belangrijker
Een vervolgstap is tijdbestedingsonderzoek te doen onder álle functies in de huisartsenpraktijk. Zo kan inzicht verkregen worden hoe het werk anders georganiseerd kan worden, bijvoorbeeld door het inzetten van nieuw of ander ondersteunend personeel. Voor praktijken wordt het steeds belangrijker om te zorgen voor een goede ‘skill mix’ in het team. Gebruik van het nieuwe meetinstrument kan hierbij ondersteuning bieden, aangezien het betrouwbaar en direct monitort wat de feitelijke werktijd en de tijdsbesteding zijn van alle medewerkers. Dit biedt inzicht in de knelpunten die opgelost zouden kunnen worden met een andere personele inzet en organisatie.
Link: Nivel: 'Innovatieve meetmethode geeft inzicht in werkdruk huisarts', 10 november 2020
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Mascha van Wermeskerken op de PM Dag: ‘Praktijkgeluk vraagt om leiderschap en een stevig fundament’
11 mei om 12:00 uur5 minMascha van Wermeskerken begeleidt mondzorgpraktijken bij het verbeteren van hun organisatie…
Paulien Schwencke over ‘Teamkracht’ bij de PM Dag: ‘Je beseft in een split second hoe je in een team staat’
7 mei om 17:15 uur5 minHoe gedraag jij je zodra de druk oploopt in een team? Neem je automatisch de leiding, trek je…
Maaike van der Mee en Gracita Linger over verzuim: ‘Goed voor je personeel zorgen is de voorwaarde voor een gezonde praktijk’
6 mei om 13:10 uur5 minVerzuim groeit uit tot een structureel probleem in de mondzorg. Het bedreigt de continuïteit…
Rianne Schrijver en Marlies Schippers bij de PM Dag: 'Bepaal je positie en spreek je uit'
28 apr om 13:45 uur5 minWat maakt dat mensen met plezier, energie en betrokkenheid hun werk doen? In de workshop ‘Werkgeluk in de…
Vier tips voor een zorgeloze hr- en salarisadministratie
27 apr om 16:00 uur4 minEen correct salaris op het juiste moment. Voor werknemers is dat vanzelfsprekend. Maar in de…
'Gelukspsycholoog' Merijn Ruis: ‘Sociale verbinding is veruit het belangrijkste’
9 apr om 13:45 uur6 minPsycholoog Merijn Ruis is al sinds zijn studietijd gefascineerd door menselijk geluk. Volgens…
Erik van Dam over de aanloop naar de Zelfstandigenwet: ‘Kijk de komende tijd goed hoe je samenwerkt’
2 apr om 10:30 uur5 minErik van Dam, senior adviseur Kennismanagement bij VvAA, schetst hoe twee wetstrajecten die ‘…
KNMT licht alternatieven voor cao toe in webinar: 'Praktijkhouders kunnen het zelf aangeven'
1 apr om 10:15 uur4 minDe KNMT heeft een verkenning naar een opvolger van de ingetrokken arbeidsvoorwaardenregeling (AVR) afgerond.…
Reactie toevoegen