De glazen bol voor het gezondheidscentrum

Enkele weken geleden kwam er een filmpje op Facebook voorbij: “Hilarisch interview uit 1999 met mensen op straat”. De vraag die gesteld werd, was: “Heeft u een mobiele telefoon?” De meest fantastische, oprechte antwoorden werden er gegeven: “Dan ben je aan het fietsen en dan word je gebeld (eindigend met een vette lach)” of “Als ik ergens strand dan is er wel een telefooncel of een boer met een telefoon in de buurt”. Nu lachen we hierom, maar 18 jaar geleden vonden vele Nederlanders dit echt.

Dit voorbeeld geeft aan dat we de innovaties en ontwikkelingen in de zorg serieus moeten nemen, ook al is het nu misschien nog nauwelijks voor te stellen. Zeker als u op het punt staat een gezondheidscentrum te starten, moet u met het volgende rekening houden.

Het zien van trends

Digitale ontwikkelingen, dataverbinding en robotisering. Wat moeten we hier mee? Aanhaken, afwachten, is het een kans, is het een bedreiging, een lust of een last? Dit zijn lastige vraagstukken waar je als individuele zorgverlener alleen niet uit gaat komen. Wat zijn de invloeden van de polarisatie, van de robotisering, van flexibel leven en samenredzaamheid?

Hoe ziet een gezondheidscentrum eruit in 2030?

Dit is de vraag die ik altijd stel in een gesprek met initiatiefnemers (zorgverleners) van een gezondheidscentrum. Deze vraag brengt een levendige discussie in de gesprekken. Iedereen is ervan overtuigd dat de zorg dan anders geregeld is. Maar hoe? Er is geen goed of fout, maar nadenken hierover zorgt voor bewuste keuzes. Met wie ga ik in het gezondheidscentrum samenwerken, zijn dit over 10 jaar dezelfde partijen? Hoeveel ruimte heb ik nu nodig, hoeveel ruimte over 10 jaar? Belangrijk is flexibiliteit bij het inrichten van de ruimte. Maak ik een bewuste keuze voor kopen of huren van het onroerend goed? De gemene deler van de antwoorden is de overtuiging van het bestaansrecht van de centra. Fysieke basiszorg dicht bij de consumenten is van nu, maar ook van de toekomst.

Natuurlijk is de vraag ‘hoe ziet de ontwikkeling er in de komende 3 tot 5 jaar uit?’ veel concreter, maar bij een langetermijnbeslissing hoort ook een langetermijnvisie. Met het aangaan van een huurcontract van 10 of 15 jaar hebben we met de lange termijn te maken.

Waardeontwikkeling

Het is merkbaar dat de belegger de markt van gezondheidscentra heeft gevonden. Als zorgverlener heb je de keuze om voor eigendom te gaan (en hiermee het roer in handen te houden?) of om in zee te gaan met een investeerder.  Deze ontwikkeling is ook terug te zien in de taxatiewaarden van gezondheidscentra die op dit moment worden afgegeven. Het bepalen van de waarde is onder andere afhankelijk van gerealiseerde verkooptransacties in de markt. Deze komen nu vaker voor en dit zorgt in het algemeen voor een hogere waardering van de gezondheidscentra. Toch is het een blijvende uitdaging om de plannen realistisch en betaalbaar te houden. Een mooie waarde nu is niet zaligmakend. Je moet flexibel blijven in de toekomst, dus de financiering moet geen last worden voor deze flexibiliteit. Ruimte voor aflossen in de kasstroom is hier belangrijk. Wat is over 10 jaar de functie van het pand en is er op die locatie op dat moment nog steeds de vraag naar zorg dicht bij de consumenten?

Uit- en toetreden in de onroerend goed-maatschap

Op dit moment vinden er steeds vaker uit- en toetredingen plaats in huisartspraktijken waarbij ook een deel van het bezit in het onroerend goed wordt overgedragen. Dit kunnen complexe situaties zijn. Er zijn verschillende oorzaken zoals leeftijdsverschillen in de maatschap, overwaarde, of een pand dat juist ‘onder water’ staat. Er is geen standaardoplossing te bedenken. Het is belangrijk om met elkaar in gesprek te gaan en alle mogelijkheden open te houden. Het bezien wat de rol van de verkoper kan zijn als financier is een mogelijk alternatief. Bij het MKB en de apothekersbranche is deze rol al zeer gebruikelijk. Voor de verkoper kan het rendement op een onderhandse lening lucratief zijn. Bancair is hier overigens ook doorgaans een prima oplossing voor te vinden.

Van patiënt naar zorgconsument

De consument bepaalt de vrije markt. Transparantie, het gemakkelijk ontsluiten van kennis, de macht van de massa en het gemakkelijk krijgen van aandacht van deze massa door gebruik te maken van sociale media zijn de elementen die producenten dwingen sneller in te spelen op de behoefte. Van aanbod gestuurd naar vraag gestuurd. Die verandering zie ik in de zorgverlening nog niet in dezelfde snelheid terug. Het is dan ook geen vrije markt. Ik zal hier niet pleiten voor een vrije medische markt of een nationaal zorgstelsel. Wat ik wel weet is dat de patiënt ook transparantie wenst, keuze bij belangrijke medische beslissingen. We doen langer over het kopen van een fiets dan te beslissen door wie en waar de kunstknie gezet wordt. Het is ook interessant om deze verandering mee te nemen naar de visie voor een gezondheidscentrum. Is er in de toekomst ruimte voor een zorghotel, is er ruimte voor aanverwante aanbieders? Waar gaat de consument om vragen?

Verbinden om tot een visie en een plan te komen

Het is goed om met zorgverleners, zorgadviseurs en zeker ook met trend specialisten buiten de zorgsector(en) van gedachte te wisselen. Dit kan door actief deel te nemen aan congressen en activiteiten of in kleiner lokaal verband met elkaar van gedachten te wisselen.

Het zien van trends en het ontwikkelen van visie kost tijd en is met name een kwestie van het inplannen van deze tijd. Ik zie het samenbrengen en het verbinden van betrokken partijen als een veranderende rol van de bankier. Niet enkel de financiering ter beschikking stellen, maar ook meedenken met de zorgverleners en op die manier waarde toevoegen in het proces van het starten van een gezondheidscentrum. Op naar een mooie uitdagende toekomst! Kijkt u met mij mee in de glazen bol van de zorg?

Peter de Klerk

Sector Specialisten Medische en Vrije Beroepen bij ABN AMRO Bank