De wet BIG voor tandartsen in een notendop

Wat is geregeld in de wet BIG?

Een aantal handelingen zijn in de wet BIG gekenmerkt als voorbehouden. Dit zijn handelingen die onaanvaardbare risico's voor de gezondheid van de patiënt meebrengen als ze door ondeskundigen worden uitgevoerd. Tandartsen zijn zelfstandig bevoegd om de volgende voorbehouden handelingen uit te voeren:

• heelkundige handelingen;
• injecties;
• narcose (voor zover dit behoort tot de deskundigheid van de tandarts);
• het gebruik van radioactieve stoffen en ioniserende straling.

Welke voorwaarden zijn dat?

• de tandarts is deskundig en bekwaam tot indicatiestelling;
• de tandarts geeft opdracht per patiënt en indien nodig aanwijzingen en evalueert de uitvoering; de opdracht wordt schriftelijk vastgelegd in een protocol;
• de tandarts stelt vast dat de assistent bekwaam is om de voorbehouden handeling naar behoren uit te voeren*;
• de tandarts is fysiek in de praktijk aanwezig voor overleg, advies en de mogelijkheid van tussenkomst;
• de assistent handelt uitsluitend in en na opdracht van de tandarts;
• de assistent handelt volgens de gegeven aanwijzingen;
• de assistent stelt zelf vast of zij bekwaam is om de voorbehouden handeling naar behoren uit te voeren*;
• de assistent informeert de patiënt dat hij de voorbehouden handeling uitvoert in opdracht van de tandarts en vraagt de patiënt toestemming voor deze behandeling.

  *Het opleiden van assistenten in de eigen praktijk door tandartsen onttrekt zich aan iedere vorm van controle en toetsing. Dit maakt het vergewissen van bekwaamheid voor anderen extra lastig.

Wat betekent 'toezicht en tussenkomst'?

De tandarts bepaalt of toezicht en tussenkomst noodzakelijk zijn. Indien de tandarts dit noodzakelijk acht, kan hij direct toezicht houden door in de praktijk aanwezig te zijn of telefonisch bereikbaar te zijn voor het geven van aanwijzingen, overleg of een aanvullende opdracht. Dit is afhankelijk van hoe risicovol de behandeling en hoe bekwaam de assistent is. Een andere mogelijkheid is de aanwezigheid in de praktijk van een collega-tandarts die bereid is tot overleg of het geven van aanwijzingen.

Wanneer is de assistent bekwaam?

De beoordeling van de bekwaamheid laat de Wet BIG over aan de tandarts en de assistent zelf. Uit tuchtrechtspraak volgt dat het gaat om subjectieve maar ook objectieve bekwaamheid. Dus zowel de eigen beleving (subjectief), maar ook aantoonbare scholing en ervaring (objectief). Vragen die u zichzelf als tandarts kan stellen zijn:  

• Is de assistent staat om de reikwijdte van je handelen in te zien?
• En zou een andere werkgever in gelijke omstandigheden dat ook vinden?
• Weet de assistent wat te doen als het fout gaat?
• Heeft hij/zij scholing (door de tandarts of bij een cursus) gehad op dit gebied?
• Voert hij/zij de handelingen frequent uit?

Bekwaamheid is afhankelijk van wat de assistent weet en wat kan. Op grond van werkervaring en verdere scholing kan hij/zij bekwaamheid hebben verkregen tot het uitvoeren van bepaalde handelingen. Collega's in dezelfde praktijk kunnen andere bekwaamheden hebben.

Meer informatie over de wet BIG en wat bijvoorbeeld de preventie-assistent mag doen, vind je op de site van de KNMT.

bron: KNMT