Huisarts Hans Gimbel: ‘Gehandicaptenzorg moet zelf zorg regelen’

Hans Gimbel is huisarts in Heerhugowaard en bestuurlijk actief bij de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) en de Huisartsen Organisatie Noord-Kennemerland (HONK). Tot 2000 was hij als huisarts verbonden aan een gehandicapteninstelling. Naar aanleiding van het VGN-onderzoek schreef hij het opiniestuk ´Zorg is geen schaakspel: rondschuiven lost niets op’ in NRC Handelsblad. Gimbel reageert op het artikel ‘VGN: ‘De houding van huisartsen moet veranderen’’. 

Uw beroepsgroep zou weigeren verstandelijk gehandicapten zorg te verlenen. Klopt dat?

‘Ik ben het niet eens met manier waarop de VGN het nu brengt: de houding van huisartsen moet veranderen. Er staat ook ergens dat we zouden weigeren zorg te bieden. Dat is bijzonder, juist omdat we steeds meer doen, ook voor mensen met een licht verstandelijkhe handicap. Die zitten in gezinsvervangende huizen in de wijken en worden gewoon door de huisartsen behandeld. De zorg voor licht verstandelijk gehandicapten (tot een IQ van 50)  doen we van oudsher al. Voor de groep daaronder zijn we niet bekwaam. Als een instelling zegt dat ze 24 uurszorg aanbieden betekent het ook dat ze die zorg moeten organiseren. Dan kun je dat vervolgens niet bij de huisarts neerleggen.’

‘Sinds 2000 zien we de beweging dat ook ernstiger gehandicapten in de wijk moeten worden gehuisvest. Toen ik zelf nog bij de gehandicaptenzorg werkte, merkte ik dat veel ouders daar helemaal niet zo blij mee waren. Ik ben in 2000 als zelfstandig huisarts begonnen. Daarna kwam het specialisme op van de Arts Verstandelijk Gehandicapten (AVG), maar een flink deel die van de artsen is bij de overgang naar de wijk weggesaneerd. De gedachte was dat als die patiënten in de wijk komen, dan is het iets voor de huisarts. Dat is een merkwaardige redenering, want de zorg die in instellingen aan gehandicapten wordt geleverd, is specialistische zorg, geen huisartsenzorg.’

U zegt dat de VGN nu geen onderscheid meer maakt tussen lichtere en ernstige vormen van verstandelijke handicaps.

‘Men vindt blijkbaar dat alle gehandicapten die naar de wijk worden verplaatst ineens naar de huisarts moeten kunnen. Dan misken je feit dat die mensen recht hebben op meer zorg. Die reacties heb ik ook gekregen van ouders van kinderen met een meervoudige handicap. Ze zijn het met me eens; die zorg hoort niet bij de huisarts, maar bij een gespecialiseerde arts.’

Die AVG-artsen zijn door veel instellingen zelf wegbezuinigd, stelt u. Maar u met uw achtergrond zou het wel kunnen.

‘Die zorg is veel intensiever. We hadden in de instelling destijds zo’n 250 cliënten en in een huisartsenpraktijk heb je er wel 2500. Dat geeft aan dat je er veel meer tijd voor nodig hebt. De afgelopen jaren zijn er bij de huisarts veel taken bijgekomen ook vanuit de tweede lijn, maar dan kan er niet ook nog iets bij, waarvoor we niet uitgerust zijn. Als je deze mensen in de wijk laat wonen, moet je ook denken hoe je die zorg organiseert. De AVG-artsen kunnen toch met de auto de wijk in? De zorginstelling hoort de zorg te regelen, dan kun je een andere beroepsgroep daar niet mee belasten. Kennelijk dacht men dat AVG-artsen in de wijk niet meer nodig zijn. Nu zeggen ze: we kunnen het niet meer aan.’

Ze wijzen ook op de problemen bij avond-, nacht- en weekenddiensten.

‘Daar geldt hetzelfde. Wij deden als artsen in instellingen voor gehandicapten ook diensten. Dat moet de instelling gewoon zelf organiseren. Dat was voorheen ook helemaal geen probleem.’

In hoeverre is het voor u als huisartsen door het verzakelijkte regime vanuit zorgverzekeraars ook lastiger geworden er extra taken bij te doen?

‘Huisartsen zijn steeds meer gaan doen, die werken goedkoop. Bij bezuinigingen wordt vaak naar de huisarts gekeken. die taken voor weinig geld kan doen, zoals zorg uit de tweede lijn. Alle type 2 diabetes-zorg hebben we overgenomen van de ziekenhuizen, evenals de astma en COPD-zorg. Praktijkondersteuners doen dat onder verantwoordelijkheid van de huisarts. Zorg voor ernstig verstandelijk gehandicapten valt niet onder onze competentie. Onbekwaam maakt onbevoegd”.'

De VGN pleit voor een tandem-samenwerking, een nauwe samenwerking van AVG-artsen met huisartsen.

‘Wij zijn dan de verantwoordelijke arts, die kan bellen met de specialist. Leg het accent bij de gespecialiseerde arts. Zo zijn er instellingen die weer gepensioneerde huisartsen hebben ingeschakeld, nadat ze de AVG-arts hebben wegbezuinigd. De instellingen kunnen dus zelf ook gewoon huisartsen aantrekken. Die kan de AVG-arts raadplegen als het ingewikkeld wordt. De VGN zegt in het artikel ook dat de huisarts zaken als een blaasontsteking of een griepje hoort te behandelen, maar dat moet ook een basisarts kunnen.’

Foto: Hans Gimbel