ISO, HKZ, NEN: welke past bij uw praktijk?

ISO 9001

ISO 9001 is sinds 1987 de wereldwijde certificeringsnorm voor kwaliteitsmanagement die ook als basis dient voor veel andere kwaliteitsnormen. De huidige versie stamt uit 2008, maar vanaf 1 september 2015 komt er een nieuwe versie van deze norm beschikbaar. Door het universele karakter kan deze norm door iedere organisatie worden toegepast.

HKZ

Nadat in 1996 de Kwaliteitswet Zorginstellingen in werking is getreden zijn de HKZ-normen in zwang geraakt. De HKZ-normen zijn Nederlandse normen die gebaseerd zijn op ISO 9001. De norm bestaat uit een algemeen deel, aangevuld met een specifiek deel die de wettelijke eisen en kwaliteitsnormen bevat die binnen de betreffende zorgsector zijn vastgesteld. Er zijn 38 sectorgerichte HKZ normen, zoals HKZ tandartspraktijken, HKZ orthodontistenpraktijk en HKZ fysiotherapie. Daarnaast is er een generieke HKZ norm voor kleine zorginstellingen (tot 10 FTE) die de laatste tijd in populariteit wint.

Een van de voordelen van HKZ is dat het structuur biedt aan praktijken die aan de wet- en regelgeving willen voldoen en onbekend zijn met kwaliteitsmanagement. Een nadeel van HKZ is dat normen voor eerstelijnspraktijken sinds 2005 nauwelijks zijn bijgewerkt, waardoor de eisen vaak rigide overkomen en niet altijd goed aansluiten bij de wensen van de moderne praktijk. Een ander nadeel is dat multidisciplinaire praktijken meerdere HKZ normen moeten toepassen om volledig gecertificeerd te worden. Voor deze praktijken zijn ISO 9001 of NEN EN 15224 beter toepasbaar.

NEN-EN 15224

In 2012 is de NEN-EN 15224 (‘ISO voor zorg en welzijn’) gepubliceerd. Deze norm lijkt inhoudelijk sterk op de nieuwe ISO 9001:2015 norm, maar kent daarnaast nog 11 extra kwaliteitskenmerken die in het kwaliteitsmanagementsysteem opgenomen moeten worden. NEN-EN 15224 is op dit moment een populaire vervanger van HKZ omdat het enkele belangrijke voordelen kent. Zo hebben gecertificeerde instellingen door de ontwikkelingen in de zorg meer behoefte aan een algemeen normenkader in plaats van rigide normen. Daarnaast kunnen multidisciplinaire praktijken volstaan met één kwaliteitsnorm.

Branchenormen

Naast deze generieke normen zijn er nog branchenormen die overigens in vrijwel alle gevallen gebaseerd zijn op ISO 9001. Een voorbeeld hiervan is het AHAP DEKRA Keurmerk van de LHV voor apotheekhoudende huisartsen.

Wilt u meer lezen over hoe u het certificeringsproces precies aanpakt? Over hoeveel tijd en geld het kost? De uitgebreide versie van dit artikel dat is verschenen in de eerste uitgave van MedischOndernemen van 2015. U kunt een proefnummer bestellen via klantenservice@medischondernemen.nl.

Door Marcel Vos en Arie-Kees Steenbergen, Vos Advies