Nationale Barometer 2019: ‘Meer verzuim en iets minder verloop zorgpersoneel’

dinsdag 1 september 2020

timer 3 min

Het gemiddeld rendement van zorginstellingen daalt naar 1,46%, dit is naar verwachting onvoldoende om volgend jaar de financiële impact van de coronacrisis op te vangen. Een gang naar de bank ligt voor de meeste zorginstellingen voor de hand. Het verzuim onder zorgpersoneel neemt tot recordhoogte toe, daarentegen is het verloop onder personeel en de inzet van externen licht gedaald.

Dat blijkt uit de jaarlijkse Barometer Nederlandse Gezondheidszorg 2019 van consultant- en accountancykantoor Ernst & Young. Hierin wordt op basis van jaarverslagen van zorginstellingen met meer dan € 5 miljoen omzet, die tot en met juli 2020 zijn gedeponeerd, een analyse gemaakt van de Nederlandse zorgsector.

Het consultancykantoor stelt dat de uitdagingen op het gebied van verzuim en verloop zorgwekkende niveaus bereiken. ‘Die trekken een wissel op de rendementen die benodigd zijn om de kwaliteit van de zorg te borgen.’

Vergrijzing en ontgroening

Het hoge ziekteverzuim en tekort aan personeel komen door de vergrijzing en ontgroening in de Nederlandse zorgsector. Volgens Ernst & Young is er sprake van een dubbele impact. ‘Enerzijds ontstaat er meer vraag naar zorg en anderzijds daalt het aanbod van beschikbaar arbeidspotentieel. Dat geldt zeker voor arbeidsintensieve sectoren als de ouderenzorg, de ggz, de gehandicaptenzorg en de jeugdzorg. De gehele sector staat voor de uitdaging om in te spelen op de vergrijzing en ontgroening door innovatieve oplossingen te implementeren.’

De toenemende personeelskosten betalen zorginstellingen deels met de lagere kapitaalkosten dankzij de lage rentestand en door minder investeringen te doen. De tekorten vragen om structurele oplossingen. Het consultancybureau doet een aantal aanbevelingen aan de overheid en de koepels uit de zorg: zorg dat er voldoende mensen worden opgeleid en dat de zorg een beter imago krijgt.

2019 goed jaar

Zorginstellingen stonden er in 2019 gemiddeld genomen financieel gezond voor, concludeert Ernst & Young. Ziekenhuizen scoren weliswaar financieel en operationeel iets slechter, en de verpleeg- en verzorghuizen, ggz-instellingen en jeugdzorg deden het juist iets beter, per saldo zit het met de financiering goed. De rendementen staan ietwat onder druk, maar alle zorgsectoren noteren over vorig jaar voldoende kredietwaardigheid.

Financiële klap

De Barometer bevat ook een vooruitblik. De coronacrisis zal volgens Ernst & Young dit en volgend jaar een flinke financiële impact hebben. EY schat de omzetdaling voor de zorg in 2020 op 3% en voor 2021 op 9,5% gezien de grote onzekerheid. Zorginstellingen krijgen te maken met meer kosten voor personeel door extra zorg van patiënten, uitval van personeel door ziekte en door inhuur van extern duurder personeel. Tegelijkertijd vallen inkomsten weg door uitstel of afstel van zorg en behandelingen, en door minder ruimte door de anderhalvemeter-economie.

Compensatie

Ziekenhuizen zijn hard geraakt door corona, maar krijgen het omzetverlies via bijzondere regelingen nagenoeg geheel gecompenseerd. Die vergoedingsregeling geldt bijvoorbeeld niet voor de psychiatrie, en voor de jeugdzorg hangt het af van de lokale gemeente.

Link: Ernst & Young: 'Coronacrisis dwingt zorginstellingen naar de onderhandelingstafel met financiers', 1 september 2020; NOS: ‘Zorginstellingen krijgen financiële klap door corona’, 1 september 2020, Financieel Dagblad: ‘Zorgpersoneel is vaker ziek maar wisselt minder snel van baan’ , 31 augustus 2020

Foto: Shutterstock