Het spanningsveld waarin stress ontstaat: ‘Spanning is wie je denkt dat je moet zijn, ontspanning is wie je bent’

woensdag 2 maart 2022
timer 5 min

Joost van Dongen – Foto: Dokter BLOEM® Leefstijlkliniek

Stress is één van de factoren die tot overgewicht kunnen leiden. En andersom kan overgewicht stress in de hand werken. Hoe kunnen we met stress omgaan? Of nog belangrijker: waar komt die stress vandaan? In deze blog kijken we naar de verhouding tussen spanning en ontspanning. Tussen moeten en willen. Door Joost van Dongen, fysiotherapeut bij Dokter BLOEM Leefstijlkliniek.

Bij de Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) geven we aandacht aan alle aspecten die van belang zijn voor een gezonde leefstijl, waar de filosofie van Dokter BLOEM Leefstijlkliniek voor staat: Beweging, Lidmaatschappen, Ontspanning, Eten en drinken, Motieven.

Stress, voeding en gewicht

Door stress vertonen we ander eetgedrag. We houden ons minder aan onze voornemens vanuit de prefrontale cortex en de impulsen uit de hypothalamus krijgen voorrang. Chronische stress -net als obesitas- verhoogt het risico op onder andere hart- en vaatziekten, depressie en diabetes. Ook heeft het invloed op huid, spieren, het immuunsysteem, seksualiteit en vruchtbaarheid.

Onder invloed van stress veranderen ook de bloedwaarden, honger- en verzadigingshormonen en insuline-afgifte, als teken dat het metabolisme verandert. Het snaaien van met name zoetigheid kan even een bepaalde demping van stressvolle emoties geven (een dopamine-kick), echter vaak gevolgd door afkeer, schaamte en, jawel, stress. Snoepen lijkt op de korte termijn even een medicijn ter ontspanning te zijn, maar helaas met de bekende bijverschijnselen.

Wat is de natuur onrechtvaardig

De deelnemers zijn verontwaardigd als ze horen dat het stresshormoon cortisol leidt tot een toename van buikvet, maar dat tevens overtollig buikvet juist extra cortisol gaat produceren. Kortom: stress kan overgewicht veroorzaken, en omgekeerd leidt overgewicht tot stress. Dus ja, inderdaad, onze evolutionaire blauwdruk ondermijnt de strijd tegen obesitas. De natuur is onrechtvaardig, het is niet anders.

Hoe ontstaat stress

‘Als ik een ander huis/baan/partner/BMI zou hebben, dan …’ Kort gezegd: we bouwen spanning op als de gewenste situatie niet klopt met de realiteit. Voor chronische stress zijn dus geen grote gebeurtenissen of trauma’s nodig, puur alleen al met onze mindset zetten we onszelf in een spanningsveld.

Hoe te ontspannen

Het gaat om conflictoplossing in de breedste zin. Als remedie tegen stress denken we vaak als eerste aan adem- en ontspanningsoefeningen, lichaamsbewustwording en mindfulness. En aangezien ik tevens als yogadocent werk, verwachten mensen die tips ook van mij. Natuurlijk, mindfulness kan ons leren om die frictie tussen wens en werkelijkheid te verdragen. Adem- en ontspanningsoefeningen helpen om onszelf van het innerlijke ongenoegen bewust te worden en vanuit rust de juiste keuzes te maken. Maar als je in conflict bent, van binnen of van buiten, dan blijft dit spanningsveld bestaan.

Interne en externe conflicten

Spanning is wie je denkt dat je moet zijn, ontspanning is wie je bent. Sommige conflicten spelen zich intern af, zoals bijvoorbeeld blijkt uit zinnen als: ‘Eigenlijk zou ik vaker moeten sporten’. Moet je altijd voor iedereen klaar staan? En gaat het werk altijd voor? Doe je wat je echt wilt?

De conflicten kunnen ook extern zijn: onenigheid op je werk, in je gezin of relatie. Als je die niet aangaat, zal er altijd een onderhuidse spanning aanwezig zijn die jouw gevoel van welbevinden onderuit haalt. Daar helpt geen sauna of vakantie tegen en ook ontspanningsoefeningen kunnen hier niet tegen op. Samen kijken we waar jij invloed op kunt hebben.

Wat je zelf kunt doen

  1. In de eerste plaats dus: geef aandacht aan (onderhuidse) conflicten in je leven.
  2. Organiseer je leven, breng ordening en overzicht aan. Maak taken klein en maak taken af. Dit geeft rust.
  3. Naast conflictoplossing en ordening helpt de basishouding van dankbaarheid. Blij zijn met wat er wel is, wat je wel lukt. Zwartgalligheid en bezwaren krijgen we cadeau, maar dankbaarheid vraagt een innerlijke keuze tot positief denken. ‘Ik heb mijn leven aardig op de rit. Maar op sommige stressoren heb ik geen invloed. Hoe kan ik zorgen dat deze mij zo weinig mogelijk schaden?’
  4. Zorg dat de spanning zich kan ontladen, dat deze kan afvloeien uit ons systeem. Hoe werkt dat voor jou? Wellicht lucht een diepe zucht je al op. Of bij het tennissen lekker van je af meppen. Ga dansen of in de auto luidkeels heerlijk vals meezingen met de radio. Of wat jou ook maar helpt om de spanning naar buiten te brengen.
  5. Zorg voor plezier in je leven. Waar geniet jij van? Sauna, film, goed gezelschap? En lachen, geen dag zonder lachen!
  6. Blijf je lichaam voelen. Bij spanning verliezen we gemakkelijk de verbinding met ons lichaam. Kun je je adem nog volgen, voel je de grond onder je voeten?

Een ontspannen coach

Als coach proberen we deelnemers door de juiste vragen tot deze stappen te brengen. Geen ‘moeten’, maar kunnen, willen, mogen. Straalt het van mij af dat ik doe wat ik wil? Heb ik mijn eigen leven wel op orde? Voel ik zelf eigenlijk wel dankbaarheid voor wat het leven mij biedt? Zorg ik zelf dat ik mijn spanning ontlaad? Waarin kan ik mij lekker uitleven? Hoe houd ik aan een goede verbinding met mijn lichaam in stand? En dan blijk ik zelf in feite dezelfde weg te gaan als de deelnemers die ik mag begeleiden. Niets menselijks is mij vreemd.

Door Joost van Dongen, leefstijlcoach en fysiotherapeut. Joost werkt als fysiotherapeut in zijn eigen praktijk in Zutphen en is als leefstijlcoach betrokken bij de Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) bij Dokter BLOEM® Leefstijlkliniek.
 


Dokter BLOEM® Leefstijlkliniek

De Leefstijlkliniek biedt leefstijlbegeleiding, en richt zich met name op:

  • Buikpijn de Baas: multidisciplinaire begeleiding bij klachten van de spijsvertering.
  • Gewicht de Baas: begeleiding bij overgewicht via de gecombineerde leefstijlinterventie of individuele begeleiding.
  • Individuele leefstijltrajecten op maat met begeleiding door de leefstijlcoach en diëtiste.

Meer informatie: Dokter BLOEM® Leefstijlkliniek. Meer blogs: Dokter BLOEM® Leefstijlkliniek

 

 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

Health Arena (Beeld: in4care)
mic_external_onInterview

In4care wil ‘Health Arena’s’ in heel Vlaanderen: ‘Radicale omslag naar preventie’

22 feb om 13:00 uurtimer5 min
Als het aan In4care vzw ligt worden in heel Vlaanderen zogeheten ‘Health Arena’s’ gerealiseerd: preventieve…
Lees verder »
Health Arena van in4care
flash_onNieuws

'Health Arena' als nieuw gezondheidscentrum van de toekomst?

7 feb om 15:30 uurtimer4 min

De Health Arena van het Belgische in4care is een nieuw zorgconcept voor een innovatief…

Lees verder »
Joost Valkenberg, directeur LIJV Fysiotherapie & training en Wittemeer (foto:Wittemeer)
mic_external_onInterview

Ondernemer Joost Valkenberg over duurzaamheid en fysiotherapie: ‘Betere balans tussen planet, people en profit’

26 jun 2023 timer3 min
Joost Valkenberg, praktijkhouder van LIJV Fysiotherapie & training, wil zijn bestaande praktijk van 1000 m2 in…
Lees verder »
mic_external_onInterview

Fysiopraktijk Anno Nu op 26 november: ‘Aanbieder of verzekeraar gedreven fysiotherapie? Wat heeft meer succes?’

25 okt 2022 timer5 min
Door het Integraal Zorgakkoord verandert de gezondheidszorg ingrijpend. Hierdoor zal ook de fysiotherapiepraktijk…
Lees verder »
Diek Scholten
all_inclusiveAchtergrondartikel

Unicum Huisartsenzorg rolt GLI uit in elf Utrechtse gemeenten: ‘Leefstijlinterventie vergt lokale afstemming’

14 jul 2022 timer5 min
Diek Scholten is projectleider voor het programma 'Gecombineerde Leefstijlinterventie' (GLI) bij Unicum Zuidoost…
Lees verder »

'Fysio-organisaties met een gevarieerd netwerk zijn innovatiever'

13 jul 2022 timer5 min
Samenwerking tussen fysiotherapie-organisaties en andere zorgaanbieders wordt vaak genoemd als voorwaarde voor…
Lees verder »
Moniek Welling, orthomoleculair diëtist, yoga-docent en leefstijlcoach
person_outlineBlog

Wat doet een diëtist met PCOS - op consult in de leefstijlkliniek

5 apr 2022 timer3 min
Ik sta er steeds weer van te kijken hoeveel ik als diëtist kan betekenen voor mijn cliënten. Er blijven zich…
Lees verder »
person_outlineBlog

Ruimte voor emoties bij leefstijlcoaching

1 nov 2021 timer4 min
Coachen gaat om de goede vragen stellen. Zodat de coachee naar boven kan halen wat ze ten diepste al weten. En dat…
Lees verder »