Pak de regie over je energie: veelzijdige casuïstiek rond een weerbarstig probleem

Op 26 juni bezochten wij Dirk de Wachter. Hij werd geïnterviewd in het Theater aan het Vrijthof in Maastricht (Zie: Levensvragen voor onzekere tijden). Er is niets meer te merken van zijn darmkanker en de zware behandelingen. Hij is actief en werkt weer volop. Het interview werd een boeiend gesprek over hoe te leven in onzekere tijden. Honderden mensen hadden die avond alleen maar aandacht voor hem, deze bijzondere Belgische hoogleraar psychiatrie. Een genot om hem te horen spreken. Hoe leeft hij ons voor? Luister naar de ander, verbind je en geef liever geen advies. Dat is zijn manier. En dat leert hij jonge artsen.

Jachten en plek veroveren

Hoe anders is onze manier van leven tegenwoordig. Hele dagen jachten, opkomen voor wie je bent, je plek in de maatschappij veroveren en vervolgens verdedigen. We racen door het leven en ervaren weinig. En dan zijn we plots moe, uitgeblust, burned-out, zonder energie. We weten niet hoe we verder moeten met ons leven en belanden bij de huisarts of de fysiotherapeut.

Fysiotherapeut Chantalle Weemaes is al zestien jaar bezig om mensen te helpen om meer grip te hebben op hun energie. Hoe blijf je vitaal en veerkrachtig? Wat is een goede manier voor persoonlijk energiemanagement. Als fysio merkte zij dat mensen hun probleem bij haar afleverden, maar er zelf weinig mee deden. Net als bij huisartsen is de klacht moeheid of geen energie voor de fysiotherapeut iets waar deze als professional weinig mee kan.

Gesomatiseerde klachten

Een heart sinking problem dat de hulpverlener veel tijd kost, waarbij onderzoek zelden iets oplevert. Voor fysiotherapeuten is het probleem: geen energie, ook niet om te oefenen, geen energie om aan de eigen revalidatie te werken enzovoorts. Heel vaak gaat het om gesomatiseerde klacht. Als huisarts en als fysiotherapeut voelen we ons gebruikt. Tegelijkertijd kun je voor de patiënt niet zo veel betekenen.

Maar zo niet Chantalle Weemaes. Zij gaf niet op. Via kinderfysiotherapie, speciaal onderwijs, ging ze psychosomatiek studeren. Daarna studeerde ze arbeidsfysiotherapie en deed in bedrijven onderzoek naar vitaliteit van medewerkers. Zij verdiepte zich in de biochemie van het lichaam. De volgende logische stap  was voor haar de neuropsychologie. Immers ons brein stuurt de biochemie van ons lichaam.

Toen zij dit hele systeem beheerste, was het voor haar duidelijk: energie en vitaliteit maken deel uit van een uitgebreid systeem, waar je zelf controle over kunt hebben. Met haar bedrijf TopStateTrainingen traint ze nu, samen met haar team, professionals en organisaties om optimaal te leven en te werken. Weemaes maakte de omgang met energie tot haar levenswerk. En dat beschrijft ze uitvoerig in haar boek: ‘Pak de regie over je energie, of ploeter lekker door’. En dankzij de vormgeving van Jessica Wieberdink schreeuwt het boek je al van verre toe.

Energie terugpakken                         

Dit zelfhulpboek heeft 50 hoofdstukken waarin voorbeelden in de omgang met energie worden beschreven. Ieder hoofdstuk gaat over een andere persoon met zijn eigen energieprobleem. Vanuit ieders specifieke klacht beschrijft Chantalle hoe met haar benadering zo een persoon de regie over zijn eigen energie kan terugpakken.

Het boek is vlot geschreven en voor de leek goed leesbaar. Ik denk dat mensen met energieproblemen en moeheid er zich wel in kunnen herkennen. Op eenvoudige wijze beschrijft Weemaes de fysiologie van het menselijk lichaam en hoe hierop iemand zelf kan reageren. De uitleg over hoe om te gaan met energie-driehoekjes is bruikbaar. 

Het boek helemaal uitlezen vraagt echter nogal doorzettingsvermogen. Ik moest het een paar keer even wegleggen. Voor mensen, die leven en werken in sport, revalidatie, training, fitness en natuurlijk fysiotherapie, is het een naslagwerk. Situaties en mensen worden mooi beschreven, waardoor er herkenning kan optreden en iemand handvatten kan krijgen om iets te doen aan zijn eigen energietekort en/of moeheid.

Subjectieve klachten

De klacht energieverlies en/of moeheid levert in de praktijk van de huisarts bijzonder weinig op. Het is een klacht met een bij uitstek subjectief karakter. In Huisarts en Wetenschap trof ik het artikel van De Vries, Fechter, Koehoorn, Claessen en De Haan getiteld ‘Moeheid’ (januari 2002). Diagnostiek is eigenlijk alleen geïndiceerd bij mensen boven de 50 jaar met meer dan een maand klachten van moeheid. Anders is afwachtend beleid gerechtvaardigd. Dan is de techniek van Dirk de Wachter superieur: rustig luisteren zonder oordeel, je verbinden, echte belangstelling naar het leven van de ander.

Vooral voor professionals

Het boek ‘Pak de regie over je energie’, kan voor iemand, die zijn eigen energieprobleem wil oplossen een mooie manier zijn, om aan dat probleem te gaan werken. Alleen verwacht ik eerlijk gezegd niet dat het veel mensen zullen zijn (zie boven). Wel kan het voor professionals in sport, revalidatie en training leerzaam zijn om meer volgens de fysiologie van het lichaam en brein te werken.

Meer lezen:

• Bestelinfo: ‘Pak de regie over je energie, of ploeter lekker door’
• Interview, Chantalle Weemaes, ‘Ik ben dol op stress’, Managementboek, 2025
• Dirk de Wachter, Levensvragen voor onzekere tijden, Theater aan het Vrijthof, 26 juni 2025
• Thieu Heijltjes, 'Vertroostingen' van Dirk de Wachter: ‘Doorgang vinden in lastige passages’, 16 maart 2023