Waar doen we het voor? Werken vanuit gezamenlijke doelen in de huisartsenpraktijk

Van de dingen die we gewend zijn te doen zijn veel keuzes gebaseerd op aannames. We denken dat we weten wat de patiënt of een collega in de praktijk denkt en wil. Daarnaast maken we nog wel eens keuzes omdat iets een goede oplossing lijkt, maar blijkt achteraf dat we het uiteindelijke doel niet halen. Neem bijvoorbeeld de praktijkondersteuner die aangeeft dat ze vaker overleg wil. Dat wordt ingepland, maar na wekelijks een half uur samen met de huisartsen te hebben gezeten, is ze toch niet tevreden. Het probleem achter de uitgesproken behoefte was namelijk onduidelijke werkafspraken. En ondanks de wekelijkse bespreking van casussen bleven de werkafspraken vaag, waardoor ze nog altijd niet optimaal zelfstandig kan werken.

Begin bij het waarom

Een duidelijke formulering van het ‘waarom’ is de kern voor een langdurige succesvolle samenwerking, in een omgeving die steeds nieuwe uitdaging biedt. De zogeheten ‘Golden Circle’ van Simon Sinek illustreert dat wat vanuit het ‘waarom’, via ‘hoe’, naar ‘wat’ georganiseerd wordt aansluit bij de bio-logica, de manier waarop mensen van nature denken en werken, en daarmee vertrouwen creëert. Met een richtinggevende ‘stip aan de horizon’ kan iedereen in het team zelf beoordelen of zijn of haar keuzes en werkwijze het gezamenlijke doel dient. Daarmee ontstaat een veilige werkklimaat voor collega’s om te denken en bespreken over ‘hoe’ dat doel bereikt moet worden en ‘wat’ er dan wel en niet gedaan zou moeten worden. Met deze richtingaanwijzer wordt ook ‘nee’ zeggen makkelijker, en kan je meer vertrouwen op je gevoel bij het maken van keuzes. 

In elk team zijn er herkenbare rollen, mensen die de kar trekken, mensen die meerijden en mensen die ja-maren. De toenemende werkdruk, de steeds sneller veranderende omgeving en krapte op de arbeidsmarkt noodzaakt huisartsenpraktijken om beter om te gaan met de mogelijkheden van het team. Dit kan al een ‘waarom’ zijn om, meer afhankelijk van de persoonlijkheden in plaats van de functie, te kijken naar de mogelijkheden van alle teamleden gezamenlijk en te onderzoeken hoe de zorg met patiënten en samenwerkende zorgverleners verbeterd kan worden. Zo kunnen de ideeën van de assistente voor een handiger inkoopproces het voorraadbeheer en een efficiënt spreekuur verbeteren. Daarmee voelt de assistente dat ze in de praktijk tot haar recht komt, heeft de huisarts geen tijdverlies en ervaart de patiënt professionele zorg. 

Daarom ga je met plezier naar je werk

Het succes van Apple is onder andere te danken aan dat ze heel goed nagedacht hebben over wat voor mensen belangrijk is. Niet een computer die alles kan, maar een device die ongeacht de kennis van de gebruiker altijd werkt. De gebruiker kan het niet fout doen, die komt intuïtief bij het gewenste doel uit. 

Uit een analyse van de praktijkpopulatie, een patiëntenenquête en een focusgroep met patiënten en eerstelijns zorgverleners, blijkt dat een groot deel van de patiënten in deze praktijk blij zouden zijn met actieve groepsconsulten over leefstijl. Daarmee zijn ze fitter, komen ze meer onder de mensen en hoeven ze zeer waarschijnlijk minder vaak de dokter te zien (dit is het waarom). De praktijkmanager ziet mogelijkheden voor structurele financiering samen met de gemeente. Praktijkondersteuners zien het wel zitten om dit elke twee weken te organiseren in het dorpshuis en weten wel een speelse manier (dit is het hoe) om daar samen met de fysiotherapeuten, diëtisten en ergotherapeuten een programma voor te maken (dit is het wat). Ook bij het maken van dit programma is het uitgangspunt niet ‘wat’ gaan we doen, maar het begint bij het ‘waarom’. Dat kan voor elke deelnemer anders zijn, inclusief degenen die het organiseren. Duidelijke formuleren dat de deelnemers zich met dit leefstijlprogramma niet alleen fitter zullen voelen, maar ook samen plezier maken, kan helpen iedere deelnemer en de zorgverleners om het ook op lange termijn interessant genoeg te vinden elke 14 dagen naar het dorpshuis te gaan. Daarmee wordt op voorhand al duidelijk dat je het, ongeacht je niveau, niet fout kan doen. 

Net zoals bij Apple is het zo laagdrempelig toegankelijk voor iedereen en gemakkelijker om voldoende gemotiveerde deelnemers bij dit programma te betrekken. En blijkt na een paar maanden dat een aantal patiënten uit deze groep met minder consulten een beter ervaren gezondheid heeft.

Linda Tolsma  
Interim praktijkmanager en adviseur eerstelijnszorg

  https://www.tollinadvies.nl/