Rianne Schrijver en Marlies Schippers bij de PM Dag: 'Bepaal je positie en spreek je uit'

Wat maakt dat mensen met plezier, energie en betrokkenheid hun werk doen? In de workshop ‘Werkgeluk in de praktijk’ tijdens de Dag van de Praktijkmanager (op 21 mei) laten Rianne Schrijver en Marlies Schippers zien hoe werkgeluk groeit als de juiste voorwaarden aanwezig zijn. Hoe kun je als praktijkmanager de motivatie en het werkgeluk van je collega’s stimuleren?

Marlies Schippers en Rianne Schrijver (KennisConnect) willen laten zien hoe mensen intrinsiek gemotiveerd raken, zodat ze optimaal kunnen functioneren. Ze koppelen dit aan psychologische veiligheid, die eerder in het webinar ‘Bronnen van werkgeluk’ aan bod kwam. Deelnemers krijgen nu de vraag na te gaan waar ze energie uit halen en wat ze energie kost, vertelt Marlies.

‘We kijken naar welke knoppen je kunt draaien om goed voor jezelf te zorgen. De essentie is dat een praktijkmanager die de eigen basisbehoeften helder heeft, ook het team daarbij kan stimuleren. Want je moet dat met elkaar beleven, wil je meer werkgeluk ervaren.’

Drie basisbehoeften 

Volgens de zelfdeterminatietheorie is werkgeluk afhankelijk van factoren als autonomie, competentie en verbondenheid, schetst Rianne. ‘Competentie gaat over de vraag: ‘Kan ik mezelf ontwikkelen? Komen mijn competenties tot uiting?’ Autonomie draait om: ‘Krijg ik eigenlijk genoeg ruimte? Of moet ik alles verantwoorden wat ik doe?’ Voor een praktijkmanager is dat dubbel: je ervaart zelf zelfstandigheid ten opzichte van de praktijkhouder, maar je geeft ook autonomie aan je teamleden.’

Marlies en Rianne stellen dat de praktijkmanager een cruciale schakel is. ‘Als jij leiding geeft, wat geef jij dan eigenlijk aan de mensen die je leidt? Of wil jij zelf meer ‘in control’ zijn? In dat geval neem je juist een stukje autonomie weg bij je werknemers.’ Als coaches van KennisConnect horen ze regelmatig van leidinggevenden dat ze continu achter medewerkers aan ‘moeten’. ‘Dan is meteen onze vraag: “Oké, maar in hoeverre kan jij ze meer autonomie geven? Of heb je het liefst alles onder controle?”’

Hiërarchische uitdagingen

Psychologische veiligheid tussen praktijkhouder en -manager is niet altijd vanzelfsprekend, constateren Marlies en Rianne. Een praktijkmanager staat ook in een hiërarchische verhouding met de praktijkhouder. ‘De vraag is: hoeveel ruimte krijg je zelf eigenlijk? Je kan ruimte innemen of er gesprekken over aangaan. Dat vergt moed.’

‘We hadden bijvoorbeeld een gesprek met een praktijkmanager. Eerst met haar alleen en toen kon ze goed zeggen wat er allemaal speelde in het team. Daarna hadden we nog een meeting met haar en twee huisartsen, en vertelde ze ineens veel minder. Ze durfde toen niet alles te zeggen wat er speelde. Dus daar zat iets niet goed. Overigens zijn huisartsen zich niet altijd bewust van de machtsverschillen.’

Veiligheid en vertrouwen

Wanneer er wél aandacht is voor psychologische veiligheid en autonomie, kan er een dialoog ontstaan. ‘Als je je veilig voelt, kun je constructieve feedback geven. Dat heb je nodig, omdat er anders een soort kunstmatige harmonie ontstaat. Constructieve feedback leidt tot meer betrokkenheid, meer verantwoordelijkheid en betere resultaten. Veiligheid en vertrouwen zijn dus de basis voor heel veel zaken.’

‘Als je een gelukkig team hebt, dan straalt zo’n team dat ook uit. In een team waar eerst óver elkaar gepraat werd en overal omheen gekletst, zie je dat als er vertrouwen ontstaat, de sfeer meer open wordt en mensen elkaar durven aanspreken. Vervolgens ontstaat er gezamenlijk commitment en een gedeeld doel. Teamleden die vanuit het management meer autonomie krijgen, en andersoortige taken die ze leuk vinden, bloeien op.’

Bekijk het brede plaatje

Marlies en Rianne begeleiden teams bij dit proces, dat soms een jaar of langer kan duren. ‘Als je ergens komt in een team waar problemen zijn, dan moet je niet binnenkomen en zeggen: ‘Het gaat hier niet goed en wij gaan dat even oplossen.’ Als mensen dat horen, raken ze in een kramp. Werken aan een veilige basis vraagt tijd. We beginnen dan ook vaak met het bredere plaatje in kaart te brengen: wat zijn de missie, visie, waarden, strategie? Hoe zit het  leiderschap en het teamgedrag? Dat helpt om de praktijk als geheel te bekijken.’

Bepaal je positie en spreek je uit

De kern van de workshop voor praktijkmanagers is reflectie op de eigen rol. ‘Onderzoek bij jezelf: hoe verhoud ik me ten opzichte van mijn leidinggevende? En tot degenen waar ik leiding aan geef? Aan welke knoppen kan ik nog draaien om bij mijn leidinggevende meer bespreekbaar te maken? Wat kan ik meer geven aan degenen aan wie ik leiding geef, zodat die ze meer werkplezier ervaren?’

Durf je positie te bepalen en je uit te spreken, betogen Marlies en Rianne. ‘Maar trek nooit de slachtofferkaart: ‘Oh, het is hier onveilig’ of ‘Oh, ik heb nooit wat te zeggen.’’ Onze vraag is dan altijd: ‘En wat doe jij dat je dit in stand houdt? En aan welke knoppen kan jij draaien, zodat jij wél regie hebt over je werk?’ Negen van de tien keer betekent het dat je door ander gedrag dingen kunt veranderen.’

Meer lezen?

• Actueel-webinar over werkgeluk: 'Waar vertrouwen bestaat, floreert werkgeluk', 17 maart 2026
• KennisConnect coacht teams en leiders in de zorg: ‘Alles draait bij ons om werkgeluk’, 15 december 2025

Dag van de Praktijkmanager: werkgeluk, teamgeluk én persoonlijk geluk

De negentiende editie van de Dag van de Praktijkmanager staat in het teken van geluk: werkgeluk, teamgeluk en persoonlijk geluk. Je kunt een inspirerende dag verwachten met vertrouwde gezichten én nieuwe, verfrissende sprekers. Een dag om op te laden, te reflecteren, te lachen en met direct toepasbare inzichten naar huis te gaan. De Dag van de Praktijkmanager vindt dit jaar plaats op 21 mei in Fort Voordorp (bij Utrecht).

In de workshop 'Werkgeluk in de praktijk' nemen Rianne Schrijver en Marlies Schippers van KennisConnect je mee in werkgeluk als iets wat groeit wanneer de juiste voorwaarden aanwezig zijn. Vanuit de zelfdeterminatietheorie staan autonomie, verbondenheid en competentie centraal. Ze werken interactief, zonder oordeel en met respect voor verschillen. Je gaat naar huis met één concrete actie die je direct kunt toepassen.

Alle informatie en inschrijven: Dag van de Praktijkmanager.