Huisarts Hans Peter Jung over zijn idealen: ‘Het draait om de vraag aan de patiënt: wat wil je bereiken?’

Hans Peter Jung, huisarts in het Limburgse Afferden, vertelt in de Volkskrant zijn levensverhaal en de impact die zijn dochter Robin op zijn leven heeft. Jung vertelt in het interview openhartig hoe de geboorte van dochter, die meervoudig gehandicapt was, leidde tot een ingrijpende omwenteling in zijn leven én benadering als arts. (‘Het mooie van mijn leeftijd is dat ik radicaler kan zijn, omdat ik me onafhankelijk voel’, 19 januari 2023)

Jung raakte als 17-jarige geïnspireerd door de streekroman ‘Dorp aan de rivier’ van Anton Coolen en besloot hierop zelf huisarts in een kleine gemeenschap te worden. Twintig jaar later was hij ook daadwerkelijk huisarts in een Limburgs dorp aan de Maas. Jung vertelt dat hij gedesillusioneerd raakte door het complexe zorgsysteem – het echtpaar Jung besloot Robin zelf te gaan verzorgen - én doordat het zorgstelsel hem dwong tot steeds meer consulten. Na Robins overlijden besloot Jung zijn benadering als arts te herzien en koos voor positieve gezondheid als uitgangspunt van zijn huisartsenpraktijk.

‘Leren luisteren’

Jungs benadering begon met open luisteren naar patiënten, waarbij hij snel inzag dat de problemen van veel patiënten niet alleen medisch waren. ‘De les van Robin is om open te leren luisteren naar waar de patiënt echt mee zit.(…) Robins geheime tuin omvatte nog meer: ze bracht ons in een wereld waarin andere dingen belangrijk zijn’, zo schetst hij. Jung begon in samenwerking met zorgverzekeraar VGZ met een experiment waarbij hij als huisarts een vast bedrag per patiënt ontving in plaats van per consult, wat leidde tot minder werkdruk. Hij integreerde de benadering van positieve gezondheid in zijn en organiseerde onder meer dorpsavonden om beter naar de behoeften van burgers te luisteren.

‘Verbinding leefomgeving’

‘Corona laat zien hoe belangrijk het sociale domein is’, stelde Jung in 2020 in MedischOndernemen. In het Volkskrant-interview benadrukt hij de verbinding met de leefomgeving van mensen. ‘Vanuit het idee van positieve gezondheid zet ik me ervoor in dat mensen zich met hun leefomgeving verbinden. Ik hoop dat ze straks trots zijn op hun gezamenlijke moestuin, waardoor ze hun eten niet meer in de supermarkt hoeven te kopen. Dat ze weten hoe belangrijk gezonde voeding is. En dat je op landbouwterreinen loopt met mooie wandelpaden, waar de boeren trots zijn op werk dat niet bedreigend is voor de natuur of de gezondheid.’

‘Zinnige zorg’ te succesvol

De nieuwe aanpak bleek een groot succes. Zo succesvol dat het aantal verwijzingen naar de tweede lijn afnam en op grote weerstand stuitte van het streekziekenhuis, dat minder patiënten doorverwezen kreeg. Jung bleef zich sterk maken voor een systeemverandering in de zorg en schreef over zijn ervaringen in Medisch Contact (Zinnige zorg dreigt utopie te worden, 21 november 2019), wat leidde tot verbeterd contact met de zorgverzekeraar en het ziekenhuis.

‘Zorgen voor eigen gezondheid’

Hans Peter Jung hoopt op een bredere navolging en meer focus op positieve gezondheid. Op zijn 60e voelt hij zich radicaler en onafhankelijker en is vastbesloten om zijn idealen te blijven nastreven. ‘De kunst is voor mezelf compassie te blijven voelen en voor mijn gezondheid te zorgen. Die oerkracht wordt gevoed door de overtuiging dat ik het juiste spoor te pakken heb. Ik besef dat mijn idealen niet die van een ander hoeven te zijn, dat is deel van mijn remonstrantse achtergrond, maar ik weet ook zeker: het klopt waar ik voor sta.’

Meer lezen:

• De Volkskrant, ‘Het mooie van mijn leeftijd is dat ik radicaler kan zijn, omdat ik me onafhankelijk voel’, 19 januari 2023
• MedischOndernemen, Huisarts Hans Peter Jung (Afferden): ‘Corona laat zien hoe belangrijk het sociale domein is’, 2 april 2020
• Medisch Contact, Zinnige zorg dreigt utopie te worden, 21 november 2019