KNMT roept tandartsen op agressie te melden voor project ‘ZorgVeilig’

De meldingen vormen de basis voor het project ZorgVeilig, waarin beroepsverenigingen uit de eerstelijnszorg gezamenlijk optrekken om geweld en grensoverschrijdend gedrag in de zorg terug te dringen. Binnen ZorgVeilig werkt de KNMT samen met tandartsen en andere eerstelijns zorgverleners aan richtlijnen en praktische hulpmiddelen. Het project richt zich op het definiëren van grenzen in het contact met patiënten, het bewaken van die grenzen, en het ondersteunen van professionals bij het omgaan met grensoverschrijdend gedrag (ZorgVeilig: Samen voor een veilig werkklimaat in de zorg).

Recent namen tandartsen deel aan focusgroepen waarin hun ervaringen met agressie zijn geïnventariseerd. De eerste bevindingen worden in juni 2025 gedeeld met de besturen van de deelnemende beroepsorganisaties. Publicatie van de eerste resultaten staat gepland voor november 2025. Tandartsen die met agressie te maken krijgen, worden nadrukkelijk verzocht dit te melden bij de KNMT via: ls@knmt.nl.

Langdurig probleem

Onderzoek naar agressie tegen tandartsen en ander mondzorgpersoneel laat de afgelopen 25 jaar zien dat het een aanhoudend en zorgwekkend probleem is.​ Al in 2002 publiceerde het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde (NTVT) een verkennend kwalitatief onderzoek waaruit bleek dat agressie in verschillende vormen voorkomt in Nederlandse tandartspraktijken.

Rekeningen en no-shows

Agressief gedrag werd vooral waargenomen bij patiënten met openstaande rekeningen, therapieontrouw, of bij degenen die te laat kwamen of niet op afspraken verschenen. Ook patiënten met pijnklachten die niet direct geholpen konden worden, vertoonden vaker agressief gedrag. De onderzoekers concludeerden dat, hoewel agressie in absolute zin weinig leek voor te komen, het grote gevolgen had voor de slachtoffers. Ze benadrukten het belang van preventieve maatregelen door tandartsen en hun personeel. ​ (Uit: Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde, Agressie in de tandartspraktijk, juni 2002)

Verdere toename agressie

Uit een enquête onder Nederlandse mondzorgprofessionals bleek in 2021 dat 52% van de respondenten slachtoffer was geweest van verbale of fysieke mishandeling met betrekking tot hun werk. Hoewel de onderzoeksgroep klein was, wijst dit op een zorgwekkende trend. (Dental Info, Ook in Nederland sprake van verbale of fysieke mishandeling mondzorgprofessionals, 12 januari 2021)

Ook in 2024 liet onderzoek een toename zien van agressie in de mondzorg. Beroepsorganisatie KNMT constateerde dat bijna driekwart van de tandartsen in het voorgaande jaar te maken had met onwenselijk gedrag van patiënten, gemiddeld 5 à 6 incidenten per praktijk. Dit gedrag was meestal verbaal van aard en richtte zich vaak tegen baliemedewerkers en tandartsen zelf. ​ (KNMT, KNMT-onderzoek: onwenselijk gedrag patiënt meestal verbaal, 11 januari 2024)

• KNMG, LHV, NVvPO, SSFH, StAZ, KNMT, ZorgVeilig: Samen voor een veilig werkklimaat in de zorg

• KNMT Ledenservice: vaker meldingen van agressie tegen tandarts

• Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde, Agressie in de tandartspraktijk, juni 2002

• Dental Info, Ook in Nederland sprake van verbale of fysieke mishandeling mondzorgprofessionals, 12 januari 2021

• KNMT, KNMT-onderzoek: onwenselijk gedrag patiënt meestal verbaal, 11 januari 2024