Mondhygiënist mag straks voorbehouden handelingen doen zonder opdracht per patiënt

De KNMT en NVM-mondhygiënisten maken het voor mondhygiënisten eenvoudiger om drie voorbehouden handelingen uit te voeren. De twee beroepsorganisaties legden op 11 november 2026 nieuwe sectorale afspraken vast, op verzoek van het ministerie van VWS. De opdracht die een tandarts nu nog per patiënt moet geven, vervalt. De KNMT en NVM streven naar invoering eind eerste kwartaal 2027.

De afspraken gaan over anesthesie toedienen, primaire caviteiten behandelen en röntgenopnamen maken, te weten peri-apicale foto's en bitewings. Mondhygiënisten blijven werken binnen hun wettelijke functionele zelfstandigheid. Wat verandert, is de opdrachtrelatie met de tandarts. De KNMT en NVM verwachten dat de zorg daardoor efficiënter wordt en dat de administratieve last daalt.

Bekwaamheid via het SAM-register

Een mondhygiënist die de handelingen wil uitvoeren, registreert zich in het Sectorale Afspraken Mondzorg-register, het SAM-register. De mondhygiënist neemt daarvoor eenmalig het initiatief; de tandarts raadpleegt het register om de bekwaamheid te controleren. Voor registratie gelden drie voorwaarden:

1. een afgeronde erkende opleiding tot mondhygiënist;
2. eens in de vijf jaar bij- en nascholing voor de voorbehouden handelingen;
3. elke vijf jaar aantoonbaar 2080 uur aan de stoel, gemiddeld acht uur per week.

De per-patiënt opdracht van de tandarts komt te vervallen, ook voor röntgenfoto's. De verantwoordelijkheden en de aansprakelijkheid van beide beroepsgroepen zijn in de afspraken vastgelegd.

'VWS en leden drongen erop aan'

KNMT-voorzitter Hans de Vries wijst op de vraag uit het veld. 'Zowel het ministerie van VWS als leden van onze beide verenigingen drongen erop aan om de samenwerking rond voorbehouden handelingen te vergemakkelijken', zegt hij. NVM-voorzitter Loes Velthoven-Verlinden benadrukt de deskundigheid van de mondhygiënist. 'Ik ben blij dat we nu afspraken hebben gemaakt die de specifieke deskundigheid van de mondhygiënist op het vlak van de 3 voorbehouden handelingen erkennen', aldus Velthoven-Verlinden.

De KNMT en NVM streven naar invoering eind eerste kwartaal 2027. Tot die tijd werken ze de afspraken verder uit en ontwikkelen ze het SAM-register. Beide verenigingen begeleiden hun leden bij de invoering.

Meer lezen?

• KNMT, Samenwerking tandarts en mondhygiënist wordt vereenvoudigd, 11 november 2026
• MedischOndernemen, Mondhygiënisten nemen vijf jaar deel taken tandarts over, 6 juni 2019