Patiënt legt steeds vaker forse claim bij huisarts neer

Als artsen fouten maken, heeft dat soms verstrekkende gevolgen. Door een onjuiste diagnose of een fout bij een medische behandeling loopt de patiënt mogelijk schade op. De patiënt kan u aansprakelijk stellen voor die schade. We staan er niet dagelijks bij stil en gelukkig is niet iedere ingediende claim terecht. Toch komen letselclaims bij huisartsen vaker voor dan u denkt.

Flinke toename uitgekeerde bedrag

De laatste jaren zien we een stijgende lijn in het aantal letselclaims én in de hoogte van de claims bij huisartsen. Vergeleken met 2015 kwamen er in 2016 9% meer claims binnen bij VvAA, in totaal 327. De schadelast nam over dezelfde periode toe met 44%.  Ook bij een aantal andere beroepsgroepen zien we een toename in, met name de hoogte van, claims.

Hogere claims door krimp sociaal vangnet

Door een terugtredende overheid en een hogere pensioenleeftijd is de financiële noodzaak voor gedupeerden om te claimen groter geworden. Schadevergoedingen vallen hierdoor ook hoger uit in Nederland. Zo betalen mensen bijvoorbeeld zelf meer voor verzorging aan huis.

De sterk gegroeide groep zzp’ers in Nederland heeft sowieso al nauwelijks een sociaal vangnet. Zelf hebben ze daarnaast vaak geen goede voorzieningen voor arbeidsongeschiktheid en pensioen. Hun schade kan aanzienlijk zijn als er iets misgaat bij de huisarts waardoor zij niet meer kunnen werken. Dat zien we terug in de claims.

Groter risico door extra taken

Naast het stijgen van de hoogte van de claims neemt ook het risico op claims toe door de aard van het werk. Het takenpakket binnen de huisartspraktijk breidt uit. Met de diversiteit aan taken neemt ook het aantal medewerkers toe. Denk daarbij aan de werkzaamheden van de POH-GGZ of -Somatiek. Ook hierdoor stijgt het totaalrisico in de huisartspraktijk.  

Overvolle praktijken en hoge werkdruk

Extra taken, patiënten die langer thuis wonen, er komt steeds meer op de huisarts af. Huisartsen zelf zien in de overvolle praktijken die dit tot gevolg heeft een groot risico. De werkdruk neemt sterk toe en patiënten kunnen mogelijk minder snel terecht. Daarnaast is de binding met de ‘eigen’ huisarts in de groepspraktijken minder sterk dan voorheen. Dit heeft effect op de ‘claimdrempel’ bij de patiënt.

Bij de huisartsenposten zijn dergelijke effecten nog sterker. Dat zien we ook terug in de cijfers: patiënten stellen daar relatief vaker de arts aansprakelijk.

Doorverwijzing en gemiste diagnose

Als het misgaat bij het inbrengen van een spiraaltje door een huisarts, moet de patiënt naar een gynaecoloog toe. VvAA ziet relatief vaak dat de patiënt in zo’n geval de huisarts aansprakelijk stelt voor de kosten waarmee zij dan te maken krijgt. Zij moet dan immers het eigen risico aanspreken.

De meeste claims komen echter voort uit het missen van een diagnose. Vaak voorkomende gemiste diagnoses zijn bijvoorbeeld Cerebro Vasculair Accident en het loslaten van het netvlies.

Voorbeeld van een claim

De hoogte van een claim kan behoorlijk oplopen. Een voorbeeld: een jonge patiënt gaat met huidklachten naar de dermatoloog. Deze schrijft het middel Neoral voor. Neoral heeft nierschade als mogelijke bijwerking. De patiënt meldt zich daarna niet meer voor herhaalconsulten bij de dermatoloog, waardoor de optredende bijwerking niet wordt geconstateerd. De patiënt meldt zich wel bij de huisarts, omdat de huidklachten niet weggaan. De huisarts schrijft herhaalrecepten voor.

Er is geen communicatie tussen de dermatoloog en de huisarts. Door de medicatie verliest de patiënt uiteindelijk beide nieren. Dit heeft ingrijpende gevolgen voor de patiënt. Zo loopt deze studievertraging op en is zorgafhankelijk. De schade op de langere termijn is onder meer:

• verlies aan verdiencapaciteit;
• verlies aan zelfwerkzaamheid;
• verwerkingsproblemen (smartengeld);
• kosten van medische verzorging (zorgschade).

In totaal claimt de patiënt in bovenstaand voorbeeld € 260.000.  Deze claim is momenteel nog in behandeling.

Wetsvoorstel affectieschade en vergoeding zorgschade

Claims kunnen in de toekomst nog hoger uitvallen door het wetsvoorstel affectieschade. Dit wetsvoorstel verbetert de positie van de naasten van personen die door toedoen van een ander letselschade lijden of komen te overlijden. Als het voorstel wet wordt, kunnen ook zij een schadevergoeding ontvangen (smartengeld). In veel andere Europese landen is dit al gebruikelijk.  Het wetsvoorstel is al door de Tweede Kamer goedgekeurd, de Eerste Kamer moet zich hierover nog buigen.

Daarnaast staat de vergoeding van inkomensschade van naasten die de verzorging op zich nemen al langere tijd op de politieke agenda. Claims kunnen door deze vergoeding voor verlies aan verdienvermogen hoger uitvallen, bijvoorbeeld als een van de ouders van het beschreven voorbeeld (zie kader) de verzorging op zich neemt. Als die ouder een aanzienlijk inkomen heeft, dan telt dat door. Nu beperkt de vergoede schade zich tot de kosten van uitgespaarde professionele hulp.

Erik van Dam is senior adviseur Kennismanagement en netwerken bij VvAA Groep B.V. (Voor contact: VvAA Ledenservice, ledenservice@vvaa.nl, 030 247 47 89)