Actueel-lunchwebinar met Hanin Saad en Eva Izeboud: ‘Van werkdruk naar werkgeluk’

Hanin Saad over grip krijgen op je praktijkorganisatie ‘Leiderschap begint bij bewustwording,’ stelt Hanin Saad, arbeidspsycholoog en praktijkadviseur. ‘Veel zorgprofessionals worden geleefd door de waan van de dag. Ze reageren op incidenten, rennen van het ene probleem naar het andere en verliezen het overzicht op hun team en organisatie. Maar écht leiderschap vraagt om een pas op de plaats. Het begint met reflectie: hoe gaat het met je mensen? En hoe zorg je ervoor dat zij gemotiveerd blijven en werkdruk geen verzuim wordt?’

Met haar bedrijf Better by Hanin ondersteunt Saad tandarts- en huisartsenpraktijken op het gebied van HR, verzuimbegeleiding en teamontwikkeling. Ze weet waar ze het over heeft: zelf runde ze jarenlang een tandartspraktijk. ‘Ik ken de praktijk van binnenuit,’ zegt ze. ‘En ik weet hoe snel signalen van onvrede of stress worden gemist – vaak met mogelijk langdurige uitval tot gevolg.’

Digitale grenzen en de sluimerende druk

Als treffend voorbeeld noemt Hanin een jonge assistente die steeds minder gemotiveerd raakte. ‘Ze was ooit de ster van het team, maar kwam steeds stiller binnen, deed minder haar best en leek afwezig.’ Pas na een aantal vertrouwelijke gesprekken bleek de werkelijke oorzaak: ze werd op haar vrije dagen constant gestoord door meldingen in de groepsapp. ‘Ze had een kind van twee, was vrij, maar haar telefoon bleef pingen: ‘wie kan morgen invallen’, ‘de hechtdraad is op’. Dat vrat energie.’

Veel praktijken gebruiken WhatsApp of soortgelijke tools, maar vergeten dat deze communicatievorm ook een bron van stress kan zijn. ‘Het lijkt praktisch, maar is vaak grensoverschrijdend. Uit onderzoek blijkt dat 68 procent van de zorgmedewerkers moeite heeft met het aangeven van digitale grenzen.’

Volgens Saad is het essentieel om een professioneel managementsysteem te gebruiken, zoals DentalManager of MedicalManager, waarmee werkgerelateerde berichten losgekoppeld worden van tools als Whatsapp. ‘Daarmee behoud je het overzicht, koppel je meldingen los van de privételefoon en kunnen teamleden zelf bepalen wanneer ze reageren. Je voorkomt overprikkeling en creëert een veel gezondere werk-privébalans.’

Doorlopend gesprekken voeren, niet pas als het escaleert

Een terugkerend thema in Saads betoog is het belang van tijdige en structurele gesprekken. ‘Problemen sluipen erin. Burn-out komt niet van de ene op de andere dag. Je moet signalen leren herkennen: is iemand vaker te laat, stiller dan normaal, minder betrokken?’

Als voorbeeld noemt ze een doktersassistente die vaak te laat kwam. De manager dacht aan laksheid, maar het bleek dat de vrouw slecht sliep van stress. ‘Ze durfde niet te vragen of haar contract zou worden verlengd – de manager was het vergeten. Dat piekeren veroorzaakte slapeloosheid.’

Eva Izeboud: ‘Psychosociale arbeidsbelasting voorkomen begint bij aandacht en structuur’

‘Verzuim managen is mensen zien én processen goed inrichten,’ stelt Eva Izeboud, HRM-consultant en verzuimexpert bij Visser & Visser, tijdens het lunchwebinar. Haar boodschap is helder: psychosociale arbeidsbelasting (PSA) is een groeiend probleem in de zorg, maar met de juiste aanpak kun je het voorkomen. ‘We worden vaak ingeschakeld als het al te laat is. Terwijl vroegtijdige signalering en een veilige werkomgeving veel leed kunnen besparen.’

Een sluipende uitdaging

PSA is een verzamelterm voor stressfactoren zoals werkdruk, pestgedrag, agressie of sociaal isolement op de werkvloer. ‘In de zorg ligt dit extra gevoelig,’ benadrukt Izeboud. ‘Emotioneel belastend werk, wisselende diensten en personeelstekorten vergroten de risico’s. Als iemand uitvalt, voelen collega’s direct de druk.’

De gevolgen zijn zichtbaar op drie niveaus. Op individueel niveau leidt PSA tot burn-outklachten, angst en fysieke symptomen zoals slaapproblemen. ‘Bij burn-out verdwijnen klachten niet zomaar, zelfs niet als de oorzaak wordt weggenomen,’ aldus Izeboud. ‘Binnen teams uit PSA zich in verminderde samenwerking, wantrouwen en roddel. Een onveilige sfeer is funest voor werkplezier. Op organisatieniveau resulteert het in hoger verzuim en verloop. Mensen vertrekken stilzwijgend, en dat tast je reputatie aan.’

Signalen herkennen: wees nieuwsgierig zonder oordeel

Izeboud wijst op verschillende alarmsignalen, zoals teruggetrokken gedrag, cynisme, huilbuien, verminderde prestaties of frequent kortdurend verzuim. Bepaalde groepen verdienen extra aandacht: jonge medewerkers, mantelzorgers en mensen met een tijdelijk contract zijn vaak kwetsbaarder. Haar belangrijkste advies is om een cultuur te creëren waarin medewerkers zich gehoord voelen. ‘Een simpel gesprek zoals ‘Hoe gaat het écht met je?’ kan al een wereld van verschil maken.’

Van beleid naar praktijk: zo pak je PSA aan

Psychosociale arbeidsbelasting voorkom je door een aantal zaken goed te organiseren. Zorg bij voorkeur voor een meldstructuur waarin zowel een interne als een externe vertrouwenspersoon beschikbaar is, omdat een externe professional voor sommige medewerkers veiliger voelt. Investeer daarnaast in trainingen die teams leren omgaan met stress en grenzen stellen. Ook rust en regelmaat zijn essentieel: heldere afspraken over werktijden en pauzes zijn cruciaal, zeker bij onregelmatige diensten.

Lees het complete verslag op: MijnPM (voor leden van het PraktijkmanagersNetwerk).

Links:

• Hanin Saad
• Better by Hanin
• Eva Izeboud
• Psychosociale arbeidsbelasting in je praktijk: Hoe voorkom je uitval?