Ziekenhuizen en brancheorganisaties willen Integraal Zorgakkoord opschorten

woensdag 18 december 2024

timer 4 min

Minister Fleur Agema (VWS) (Foto: Rijksoverheid)

De ziekenhuizen willen de onderhandelingen over het Integraal Zorgakkoord opschorten vanwege onverwachte bezuinigingen. Volgens Ad Melkert, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), is het vertrouwen in het proces geschaad. ‘We gaan daar over spreken met onze partnerorganisaties. Dan gaan we echt voorleggen dat we zo niet verder kunnen.’

Ook minister Agema (VWS) bleek verrast door de extra bezuinigingen, die vooral de medisch specialistische zorg en salarissen treffen. De financiële middelen voor het zorgakkoord zijn ingezet om bezuinigingen in het onderwijs te voorkomen. Dit noemt Melkert ‘goochelen met een paar items om een dekking te vinden’ en stelt dat het kabinet onvoldoende rekening houdt met de essentiële behoeften van de zorgsector. Hij benadrukt dat eerst de bezuinigingen van tafel moeten.

‘Ik kan daar met mijn verstand niet bij,’ zegt Melkert over het schrappen van opleidingsgelden terwijl meer verpleegkundigen nodig zijn. Hij roept op om de stemming over het overheidsbudget in de Eerste Kamer uit te stellen, zodat het nationale belang van de zorg kan worden beschermd. ‘Dat je dan vervolgens zegt 'ze zoeken het bij de zorg maar uit', dan heb je denk ik niet begrepen in welke fase de uitdaging van die zorg op dit moment verkeert,’ concludeert hij.

Gemeenten en belangenorganisaties uit IZA

Eerder trokken gemeenten zich al terug omdat er te weinig geld was vrijgemaakt. Ook verpleegkundigenorganisatie V&VN uitte kritiek: ‘Een onderwijsakkoord sluiten over de rug van verpleegkundigen is zo'n beetje het slechtste idee van 2024,’ aldus voorzitter Bianca Buurman. Ook de belangenorganisaties van de academische ziekenhuizen, zelfstandige klinieken en medisch specialisten stappen uit de onderhandelingen over een nieuw Integraal Zorgakkoord dat zou lopen tot 2028. Dat melden de verenigingen maandagavond. ‘De bezuinigingen op de zorg hebben grote negatieve gevolgen voor het opleiden van verpleegkundigen en het toegankelijk houden van de zorg voor de patiënt. We worden opgezadeld met een onuitvoerbare opdracht.’

'Bezuinigingen van tafel'

‘Dat schaadt het vertrouwen in de minister en in het kabinet om in gezamenlijk overleg tot een aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord te komen en elkaar te kunnen houden aan deze afspraken. Via deze weg laten FMS, NFU, NVZ en ZKN u weten de gesprekken over een aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord op te schorten tot het moment waarop deze extra bezuinigingen van tafel zijn.’

Ook brancheorganisatie ActiZ dreigt uit het aanvullende IZA-overleg en het hoofdlijnenakkoord ouderenzorg te stappen als Agema niet tegemoetkomt aan onder meer het regelen van marktconforme salarissen voor zorgmedewerkers. In tegenstelling tot de andere organisaties stapt ActiZ nu nog niet uit het overleg.

Oplopend personeelstekort

In een reactie zegt VWS-minister Fleur Agema het jammer te vinden dat de partijen de gesprekken over verlenging en uitbreiding van het IZA opschorten: ‘Want we zien allemaal de grote uitdagingen voor de zorg, zoals bijvoorbeeld de forse personeelstekorten. Ik vind het belangrijk dat we daar met elkaar goede afspraken over maken, aanvullend op het IZA.’

Intussen stuurde de minister ook nieuwe voorspellingen naar de Tweede Kamer dat het personeelstekort in de zorg- en welzijnssector sneller groeit dan verwacht. Over tien jaar wordt een tekort van 266.000 werknemers geraamd, voornamelijk in verpleeg- en verzorgingshuizen. ‘Het gaat vooral om helpenden en verzorgenden met een mbo-opleiding, verpleegkundigen met mbo en hbo, en maatschappelijke dienstverleners met hbo,’ aldus de minister.

De tekorten vallen hoger uit dan vorig jaar door minder dalend ziekteverzuim en een lagere toename van de arbeidsproductiviteit. De minister benadrukt dat het aanpakken van de personeelskrapte haar ‘allergrootste prioriteit’ is. Agema wil de administratieve lasten verlichten met technologie zoals kunstmatige intelligentie en technische innovaties, en opleidingen aantrekkelijker maken. Hiervoor wil ze afspraken maken in het zorgakkoord.