De praktijk van de huisarts

maandag 9 december 2019

timer 3 min

De boeren komen in opstand, de leraren staken, de bouw gaat plat, de verpleegkundigen zijn het meer dan zat, de politie kan het niet meer aan, de zorg loopt vast, maar het spreekuur van de huisarts gaat gewoon door. Iedere dag is er weer een nieuw spreekuur. Elke dag weer een verassing, wat er zich aandient, en wat er al dan niet opgelost kan worden.

De bezoekers komen met de meest uiteenlopende vragen, soms openlijk, soms meer verborgen en soms nog met een nieuwe vraag met de deurklink al in de hand. En toch gaat vrijwel iedere bezoeker van het spreekuur naar huis met een erkend gevoel. Heel vaak is dan het probleem al opgelost. Het lijkt een verhaal uit een sprookje. Hoe kan het? Om dat te begrijpen moet je het boek ‘De praktijk van een huisarts’van Joost Zaat lezen. In mijn omgeving hoor ik hoe goed zijn columns in de Volkskrant worden gelezen. Want na alle headlines met ellende, treft men dan bijna achterin de krant een mooi rustig stukje proza aan dat alles relativeert.

Wat maakt dat niet alleen Joost Zaat, maar 11581 huisartsen in Nederland, iedere dag weer dat sprookje inhoud geven? Wat heeft die man of vrouw nodig gehad om dit te kunnen waarmaken? Natuurlijk een geweldige goede opleiding, die ontstaan is vanuit een lange huisartsentraditie, maar vooral de ondersteuning door het Nederlandse Huisartsgenootschap. Dit genootschap zorgde voor meer dan 100 standaarden, op basis van uitgebreid wetenschappelijk onderzoek. Deze standaarden zijn zo goed dat ze overal in de wereld worden bestudeerd en gekopieerd. Een huisarts kan daardoor bijna altijd teruggrijpen naar expertise en naar gecontroleerde onderzoeksresultaten.

Maar wat maakt de huisarts als persoon succesvol? Zaat toont in zijn boek overtuigend aan welke eigenschappen onmisbaar zijn. Op de eerste plaats eigenwijsheid. Niet zo maar vertrouwen op andermans oordeel, maar de feiten zelf willen interpreteren. En dan relativeren. Soms rebels en eigenzinnig, argwanend of dwars, maar heel vaak out of the box. Een optimistische levenshouding, maar ‘wel even reëel’ blijven. Als kwaliteiten moet de huisarts empathisch zijn, heel veel geduld hebben en kunnen omgaan met onzekerheden. Essentieel is het, voor zijn positie onderaan de medische ladder, een nederige opstelling met veel zelfreflectie en humor te hebben.

Maar als ik dan het boekje lees ‘Patiënt tussen wal en schip’ van het Actiecomité ‘Het Roer Moet Om’, weet ik dat huisarts zijn tegenwoordig geen sprookje meer is, maar vaak een nachtmerrie. Het kostte me steeds meer moeite om het boekje met alle schrijnende problemen toch uit te lezen. Zouden onze volksvertegenwoordigers en de verantwoordelijken op VWS dit volbrengen? Ik denk dat ze liever een smakelijke column lezen van Joost Zaat. Daarom moet ik uit het belang van alle Nederlandse huisartsen aan Joost Zaat vragen om zijn pensioen zo lang mogelijk uit te stellen. Want wij kunnen hem als onze publieke vertegenwoordiger nog lang niet missen.

Geschreven door oud-huisarts Thieu Heijltjes

Foto: Boek 'De praktijk van een huisarts' van Joost Zaat