Zorgverlener 5.0 komt eraan. Maar waar sta jezelf?

De Zorgverlener 5.0 is geen ver-van-mijn-bed-show meer, schrijft Eveline Bosselaar. De focus van bijvoorbeeld de fysiotherapie verschuift van klachtgericht naar contextgericht, naar leefstijl, preventie en functioneren. Wat zien we daarvan nu al in de praktijk? 

Tijdens mijn tweede jaar van de fysiotherapie-opleiding kreeg ik les in het maken, versturen en lezen van een e-mail. Inloggen op het internet duurde zo lang dat je in tussentijd een kopje thee kon halen. In 2002 studeerde ik af met papieren dossiers. Later kwam daar een EPD bij en dat was aanpassen. Nu kun je je rapportages met AI opstellen. 

In 2016 was je, bij wijze van spreken, nog bijzonder als je een blog had. Nu is iedereen online, vliegen de gratis weggevers je om de oren en verwerkt iedereen zijn eigen heldenreis (The Hero’s Journey) in zijn bedrijf als de oplossing van al het lijden in de wereld. En scoor je ook punten als je met wuivend haar met een baljurk aan, niet vies wordt terwijl je door een moestuin loopt. Zelf word ik altijd wel vies in een tuin overigens. Anno 2026 is de online wereld een wereld op zich en raakt ook nog eens overvol: met mensen en meningen. 

De evolutie van de zorg

Laten we nu ook even de geschiedenis van de zorg induiken. Trendwatchers hebben de zorg als een evolutie in versies beschreven (zie bijvoorbeeld: HealthCare 5.0: An industry 5.0 perspective).  Elke versie had zijn eigen kenmerken en ontwikkelingen.

• Zorg 1.0, De traditionele zorg: de arts beslist, de patiënt luistert. Alles stond op papier, alles gebeurde in het ziekenhuis.
• Zorg 2.0, Opkomst van de digitale zorg: het elektronisch dossier, videobellen en de eerste apps verschijnen.
• Zorg 3.0, Het verbonden netwerk: de zorg verplaatst zich meer naar huis, patiënten krijgen inzage in hun eigen data.
• Zorg 4.0, De datagedreven zorg: AI schrijft de administratie, algoritmes voorspellen heropnames, wearables sturen realtime data. Dit is waar we nu middenin zitten.
• Zorg 5.0, De mens- en maatschappijgerichte zorg: de menselijke factor staat weer centraal. Technologie werkt op de achtergrond zodat er meer tijd overblijft voor échte menselijke aandacht. De focus verschuift volledig van ziekte bestrijden naar welzijn, preventie en een gezonde leefomgeving.

Dat klinkt als toekomstmuziek. Maar kijk eens hoe dicht we er al zijn. Zorg 5.0 klopt al op de deur. De vraag is of we ons daar allemaal wel bewust van zijn. 

Kijk in de spiegel: waar sta je zelf? 

Trendwatchers beschrijven de fysiotherapeut van 2030-2035 ongeveer als volgt. De focus verschuift van klachtgericht naar contextgericht: leefstijl, preventie en functioneren. De locatie wordt hybride: fysiek in de praktijk én digitaal thuis. AI verzorgt de administratie op de achtergrond. En de samenwerking richt zich op het sociale en medische netwerk van de wijk. Dit geldt overigens ook voor gezondheidszorg in brede zin.

Mijn toevoeging: ik verwacht dat we veel meer los van de zorgverzekering gaan komen. We mogen ook minder gaan leunen op de vergoeding en als we naar een andere opzet van de eerstelijns fysiotherapie willen, dienen we creatiever te worden in het bedenken van gezonde verdienmodellen waarin onze waarde getoond wordt en waarin mensen ook die waarde ervaren.

Wat zie je als je de trends toepast op jezelf?

• Waar sta jij wat betreft deze ontwikkelingen? Beschrijf voor jezelf je praktijk of je werkplek aan de hand van deze vragen.
• Werk jij al contextgericht: kijk jij verder dan de klacht?
• Werk jij al hybride: behandel jij ook buiten de behandelkamer, digitaal of letterlijk buiten?
• Gebruik jij al technologie om tijd vrij te maken voor menselijke aandacht of kost technologie je juist tijd?
• Ben jij al verbonden met je omgeving zoals met andere zorgverleners, met de wijk, met het sociale domein?

Mijn aanvulling hierbij is: hoe milieubewust ben je in je praktijkvoering? Dat is immers de grootste uitdaging van de wereld op dit moment: hoe laten we de aarde achter aan onze kinderen?

Zorgverlener 5.0

De Zorgverlener 5.0 is kortom geen ver-van-mijn-bed-show meer. Hij of zij werkt contextgericht en preventief. Deze zorgverlener omarmt technologie zonder zijn of haar menselijkheid te verliezen en werkt hybride op diverse vlakken: in patiëntencontact en ook in verdienmodellen. Deze zorgverlener zet zichzelf op de eerste plaats uit zelfzorg omdat hij of zij weet dat een leeg reservoir niets te geven heeft. Ook nodigt deze professional anderen uit om mee te bewegen. En geeft het goede voorbeeld, zorgt voor zichzelf, voor de patiënten en klanten én voor de wereld. 

De zorg van de toekomst verandert niet door grote plannen van bovenaf, maar door de keuzes die wij vandaag op de werkvloer maken. Gewoon jij en ik. Ik ben benieuwd waar jij staat. De zorg van morgen wordt immers gevormd door iedereen die vandaag al anders durft te kijken. Ben jij ook al verder dan je denkt?

Lees ook: In4care wil ‘Health Arena’s’ in heel Vlaanderen: ‘Radicale omslag naar preventie’, 22 februari 2024 

Over Eveline Bosselaar: 'Stop de ruis. Pak je leiderschap'

Eveline Bosselaar is fysiotherapeut met een aandachtsgebied in de psychosomatiek en mentor voor zorgprofessionals. Ze begeleidt professionals onder het motto: ‘Stop de ruis. Pak je leiderschap’. Ze gelooft dat duurzame inzetbaarheid begint bij het voeden van jezelf en leeft dat uit door naast haar werk te schrijven, te dichten en te publiceren. Haar tweede dichtbundel verschijnt binnenkort. Ze woont met haar dochter in Brabant, dichtbij de bossen. Meer informatie: website Eveline Bosselaar, eveline.bosselaar@gmail.com, tel. 06-30618930.