Maaike van der Mee als minister van VWS: ‘Het ontbreekt regelmatig aan goed werkgeverschap’

Maaike van der Mee heeft verschillende petten op in de mondzorg. Naast haar directeurschap van Dutch Dental Academy is ze mede-eigenaar van een algemene praktijk in Gorinchem, die ook dient als proeflocatie voor trainingen van de Academy. Vanuit haar kantoor in hetzelfde pand heeft ze in de praktijk op de achtergrond een rol op het gebied van HR en beleid. Als praktijkmanager kent ze de financiële kant van praktijken heel goed. Daar ziet ze ook de groeiende financiële issues bij veel patiënten. Mensen blijven weg, waardoor gebitsproblemen toenemen en de inzet op preventie niet meer werkt.

Als minister zou Van der Mee werken aan betere financiële toegankelijkheid voor patiënten. Een inkomensafhankelijke aanvullende verzekering ziet ze als mogelijke oplossing. Maar geld is niet het enige obstakel. Ze wijst op het groeiende aantal regio’s, waar mensen ver moeten reizen naar een tandarts. Om de capaciteitsproblemen het hoofd te bieden, is ook een betere werk-privébalans voor zorgverleners dringend noodzakelijk.

Maaike van der Mee: ‘Mensen denken: “Ik heb geen zin om in een burn-out te zitten, laat mij gewoon lekker vier dagen werken, want dan kan ik het ook langer volhouden en bovendien lever ik dan betere zorg.’ De oplossing is niet méér uren draaien, maar slimmer organiseren: meer taakdifferentiatie.’

De privé-werkbalans is niet altijd goed. Is de mondzorg verder wel in balans?
‘Het ontbreekt regelmatig aan goed werkgeverschap. Iedereen mag een praktijk starten, ook investeerders die zeggen: 'Ga het maar doen.' Dan wordt er maar wat gedaan. Dat geldt niet alleen voor HR, maar ook voor hygiëne en wetgeving. Het komt nog vaak voor dat assistenten foto's maken zonder röntgendiploma. We weten allemaal dat dat bij wet verboden is. Die assistenten komen bij ons voor hun basisopleiding en zeggen dan: 'Oh, maar ik maak gewoon foto's, dat mag ik gewoon.' De basiswet- en regelgeving is lang niet altijd op orde. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de praktijkhouder. Vaak wordt er gehandeld uit onwetendheid.’

De financiële toegankelijkheid is een probleem in de mondzorg. Welke concrete maatregelen zou jij als minister nemen?
‘Sommige mensen zeggen dat de verzekering gebaseerd zou moeten zijn op het inkomen. Dat zou dan moeten in de aanvullende verzekering en niet zozeer in de basisverzekering. Ik denk dat dat een goede manier is om het toegankelijker te maken. Het grootste probleem is nu dat mensen wegblijven. Wat we nu doen is vaak 'EHBO-tandheelkunde', het plakken van pleisters. Meer kunnen we niet doen omdat de kosten te hoog zijn. Een wortelkanaalbehandeling kost al snel rond de 600 euro. Dat is echt serieus veel geld ook voor mensen met een modaal inkomen. Patiënten komen alleen met klachten en dan is het vaak al te laat.’

Wat is volgens jou de kern van goed praktijkmanagement om teams bij elkaar te houden?
‘Mensen op de juiste plek zetten, laten opleiden, verantwoordelijkheden geven, serieus nemen en luisteren naar hun behoeften. En daar ook voor betalen, geef een goed salaris. Maar salaris staat vaak niet op één. Mensen gaan weg vanwege de sfeer op de werkvloer of omdat ze niet gehoord worden door hun leidinggevende. Een goede manager zorgt ervoor dat iedereen elkaar respecteert en begrijpt, ondanks de verschillende opleidingsniveaus in een team. Dat samenwerken is ontzettend belangrijk. Je moet iedereen in je team zien en horen.’

Afgelopen jaar ontbrandde een grote discussie over arbeidsvoorwaarden en een cao voor tandartsassistenten. Hoe kijk je daarnaar?
‘Het gaat om betere arbeidsvoorwaarden, maar dat hoeft niet per se in een cao. Voor werkgevers kan een cao te star en niet flexibel zijn. Er moeten wel betere en zorgvuldiger uitgeschreven arbeidsvoorwaarden komen waar iedereen zich aan houdt. Ik denk dat wij in de sector prima in staat zijn om dat met elkaar te doen, door brancheafspraken te maken. Die zijn er in de tandheelkunde eigenlijk niet, terwijl die er in andere branches wel zijn.’

Hoe kijk je naar de roep om meer taakdifferentiatie in de praktijk?
‘Dat stimuleer ik heel erg. We kunnen heel veel differentiëren, maar dat wordt in veel praktijken nog niet gedaan. De meeste praktijken werken nog met de tandarts in de kamer met één assistent. Dat is inefficiënt. Wij werken met mondhygiënisten en goed opgeleide preventieassistenten die taken overnemen, altijd onder toezicht van de tandarts. Dat geeft een tandarts rust in de agenda en houdt het hele team scherp. Mensen krijgen meer verantwoordelijkheid en eigenaarschap, en daar groeien ze van. Ik ben van origine intensive-careverpleegkundige. In het ziekenhuis worden ook talloze taken overgenomen door ondersteuners om de arts te ontlasten. Dat moeten wij in de mondzorg ook doen.’

Dit is een voorpublicatie van het artikel dat binnenkort in MedischOndernemen verschijnt.

Lees ook de blogs van Maaike van der Mee:

• Grensoverschrijdend gedrag – ook in de mondzorg: ‘Een strakker jasje zou je leuker staan’, 24 mei 2023
• Klagen over personeelstekort? Ga eerst fatsoenlijk met je personeel om, 3 april 2023

Over Maaike van der Mee

Maaike van der Mee is oprichter van de Dutch Dental Academy, docent en praktijkmanager bij mondzorgpraktijken. Maaike schrijft blogs voor MedischOndernemen. Eerder verschenen de interviews: Maaike van der Mee (Dutch Dental Academy): ‘Het opleidingsniveau in de tandheelkunde moet omhoog' en Maaike van der Mee over ‘gezelligheid’ in het team: ‘Iedereen is belangrijk. Zeg dat hardop’