Sophie Brühl (Buurtdokters): ‘Hef de eerste en tweede lijn op’

woensdag 13 september 2023

timer 3 min

Sophie Brühl: ‘Huisartsen weten vaak niet wat de NZa doet en welke macht het ministerie van VWS wel of niet heeft. Die kenniskloof is lastig.' (Foto: Claudia Kamergorodski)

Welke beslissingen moet het kabinet bij Prinsjesdag nemen over de eerste lijn en mondzorg, bijvoorbeeld bij de Wet Toetreding Zorgaanbieders (WTZa), zzp-beleid, en (Ont)Regelen? En welke stappen zou een nieuw kabinet rond deze thema’s moeten zetten? Sophie Brühl (huisarts en directeur van Buurtdokters): ‘We doen in de eerste lijn al de meeste zorg, maar dan moeten we de mensen en de middelen daar ook voor krijgen.’

Sophie Brühl dacht onlangs mee met de opstellers van de alternatieve Zorgtroonrede die ter gelegenheid van Prinsjesdag verschijnt. ‘Ontwikkel het beleid meer vanuit de praktijk. Dat betekent: erkenning van het bestaan van mensen ín de zorg, door de mensen die áán de zorg werken. Zij zouden moeten erkennen dat wat zij doen, niet altijd in dienst staat van het primaire proces, dat het extra geld kost en vaak ergernis oplevert in de praktijk. Laten we samen met elkaar kijken hoe dat beter kan.’

‘Steek de hand in eigen boezem’

Brühl vindt dat de eerstelijnspraktijk ook de hand in eigen boezem moet steken. Als de eerste lijn volwaardig partner wil zijn, moet het die rol ook pakken. ‘Ik denk dat er veel meer zeggenschap en kracht in de praktijk kan worden ontwikkeld. Dat kan alleen als er door beide kanten ook echt wordt geluisterd. Dat betekent dat we als zorgmensen niet meer moeten weglopen voor allerlei vernieuwingen en de noodzaak om het stelsel ook goed te snappen.’

‘Stop met het Calimero-complex’

‘Misschien moeten huisartsen dan erkennen dat ze het stelsel en het beleid niet altijd snappen. Daarvoor kan ook de verplichte scholing voor kennis van het stelsel worden gebruikt, zodat ze een volwaardige partner zijn en eens ophouden met het Calimero-complex tegenover zorgbestuurders en beleidsmensen. Collega’s zeggen vaak: “Het is niet eerlijk” en “De verzekeraars zijn slecht”, maar ze weten intussen niet precies wat de NZa nu eigenlijk doet en welke macht het ministerie van VWS wel of niet heeft. Dat vind ik lastig. Als er zo’n kenniskloof bestaat over hoe de organisatie van de zorg werkt, kun je daar niet echt over meepraten.’

‘Hef de silo's van de eerste en tweede lijn op’

Verder moeten de ‘silo’s’ van de eerste en tweede lijn worden opgeheven, vindt Brühl. ‘Als wij zorgen dat we minder mensen naar de tweede lijn hoeven door te verwijzen omdat we het efficiënter hebben ingericht, levert dat op dit moment geen besparing op vanuit de tweede lijn. Er is bijvoorbeeld geen de-investeringsfonds in de tweede lijn, waarin de besparingen vanuit het ziekenhuis terecht komen als de zorg niet wordt geleverd, omdat de eerste lijn meer patiënten opvangt. Die roze olifant in de kamer moeten we echt benoemen. We doen in de eerste lijn al de meeste zorg, maar dan moeten we de mensen en de middelen daar ook voor krijgen. Dat betekent dat er minder middelen naar de ziekenhuizen moeten gaan. Dat is eng en spannend, maar dat moeten we wel gaan uitspreken, denk ik.’

'Meeste zorg gaat naar eerste lijn, waardeer dat dan ook'

‘De huisarts moet echt worden gewaardeerd en betaald, want de meeste zorg gaat al naar de eerste lijn. Tegelijk wordt er ook niet bezuinigd op de tweede lijn, omdat we het stelsel op die manier hebben ingericht. Ja, dat is zonde in mijn beleving. De kans van slagen wordt dan een stuk kleiner bij een transitie zoals het Integraal Zorgakkoord. Zorg voor minder bureaucratie en een vereenvoudiging van administratief werk. En dat is ook iets wat we doen we bij Buurtdokters. We kijken steeds: kan het makkelijker, kan het sneller?’