Minister negeert advies: geen extra plekken Tandheelkunde

Onderwijsminister Rianne Letschert verhoogt het aantal opleidingsplekken Tandheelkunde niet, ondanks het groeiende tekort aan tandartsen. Dat schrijft zij in een Kamerbrief over de capaciteit van de initiële zorgopleidingen. Een uitbreiding van de capaciteit met circa 30,2 miljoen euro is volgens haar ‘zeer kostbaar’. De opleiding Mondzorgkunde krijgt wel 28 extra plekken.

‘Op dit moment zie ik geen mogelijkheden om het aantal opleidingsplaatsen uit te breiden’, schrijft Letschert in haar brief Capaciteit Initiële Zorgopleidingen. Daarmee legt zij het advies van het Capaciteitsorgaan over het aantal studieplekken Tandheelkunde naast zich neer. Dit adviescollege onderzoekt en adviseert over de noodzakelijke opleidingscapaciteit voor aankomende zorgprofessionals. (Lees ook: Brandbrief KNMT: ‘Los het tandartsentekort eindelijk op’, 8 juli 2021)

Het Capaciteitsorgaan wil het aantal opleidingsplekken Tandheelkunde verhogen van gemiddeld 275 naar 386 per jaar, vanwege demografische groei en een complexere zorgvraag. Bij dat aantal zouden vraag en aanbod in 2043 in balans komen. Het orgaan pleit al sinds 2009 voor meer opleidingsplekken. 

Voor andere zorgopleidingen maakt het kabinet wel geld vrij. Geneeskunde krijgt 66 extra plekken (18,6 miljoen euro structureel) en de adviezen voor de ‘physician assistant’ en ‘verpleegkundig specialist’ neemt het kabinet volledig over. De minister geeft de Kamer ‘nadrukkelijk de ruimte’ om zich over de voorstellen te buigen, omdat ze buiten de reguliere begrotingsmomenten om komen.

‘Negeren van het advies is ronduit zorgelijk’

KNMT-voorzitter Hans de Vries reageert kritisch. ‘Dat opnieuw het advies van het Capaciteitsorgaan om meer tandartsen op te leiden wordt genegeerd, is ronduit zorgelijk. De vraag naar complexe mondzorg neemt mede door vergrijzing alleen maar toe en we weten dat binnen zeven jaar 17 procent van de werkzame tandartsen met pensioen gaat. Het is daarom onbegrijpelijk dat het kabinet weigert meer tandartsen in Nederland op te leiden (…) om de mondzorg in de toekomst toegankelijk te houden.’

Ook Etienne Verheijck, onderwijsdirecteur van Acta in Amsterdam, is teleurgesteld. Tegen de NOS zegt hij: ‘Wij vinden dit onverstandig. We hadden gehoopt dat het advies zou worden opgevolgd, desnoods voor een deel. Ja, het kost geld, maar de opleidingen hebben de ruimte om meer studenten op te leiden.’

‘Mondzorg met buitenlandse tandartsen ook kwetsbaar’

Ongeveer een kwart van de werkzame tandartsen in Nederland is inmiddels in het buitenland opgeleid. In sommige regio’s, zoals Zeeland, is dat al de helft. ‘Afgelopen jaar had maar liefst de helft van onze nieuwe leden een buitenlands diploma’, zegt De Vries. ‘We zijn ongelooflijk dankbaar voor hun inzet om de mondzorg in Nederland draaiende te houden. Tegelijkertijd maakt het ons kwetsbaar, want de huidige instroom uit het buitenland is geen garantie voor de toekomst.’

Volgens De Vries pleit voor maatregelen die elkaar versterken. ‘We moeten voldoende tandartsen in Nederland opleiden en ervoor zorgen dat ook nu genoeg tandartsen beschikbaar zijn. Dat betekent het advies van het Capaciteitsorgaan serieus nemen, maar ook buitenlandse tandartsen goed opvangen en begeleiden. Daarnaast moet Nederland aantrekkelijk blijven om je als tandarts te vestigen. Een goed ondernemersklimaat, waarin je een eigen praktijk kunt starten en als zzp’er kunt blijven werken, weegt daarin zwaar.’

‘Extra plekken Mondzorgkunde geen oplossing’

Vanaf studiejaar 2027-2028 mogen 28 studenten meer beginnen aan de hbo-opleiding Mondzorgkunde, waarmee het totale aantal op 381 komt. Het kabinet neemt het advies van het Capaciteitsorgaan hierbij volledig over. Het wijst daarbij op taakdelegatie: mondhygiënisten en andere mondzorgverleners nemen taken over van de tandarts, en de preventieve rol van de mondhygiënist kan zo beter worden benut. Wat de uitbreiding kost, staat niet in de Kamerbrief.

De KNMT is blij met de extra plekken Mondzorgkunde. ‘Er is niet alleen een tekort aan tandartsen, maar ook aan mondhygiënisten en tandartsassistenten. We zijn blij dat er wel extra plekken komen voor Mondzorgkunde, daar is het hele mondzorgteam bij gebaat. Al is dit dik onvoldoende om de capaciteitsproblematiek op te lossen.’ De beroepsorganisatie onderzoekt met NVM-mondhygiënisten, de ONT en de opleidingen Tandheelkunde hoe de beroepsgroepen elkaars expertise beter kunnen benutten. Ook kijken ze wat er van de overheid nodig is om de toegankelijkheid en kwaliteit van de mondzorg te borgen.

Meer lezen?

• Kamerbrief minister Letschert (OCW), Capaciteit Initiële Zorgopleidingen, NOS, Geen extra opleidingsplekken tot tandarts, ondanks groeiend tekort, KNMT, Negeren instroomadvies Capaciteitsorgaan door kabinet ronduit zorgelijk, 13 oktober 2026 
• Capaciteitsorgaan. Een organisatie van belang voor zorg en opleiding 
• MO, Decaan Fedde Scheele (ACTA) als minister van VWS: ‘Vrijheid is fijn, maar je wordt vaak wel genegeerd’, 29 januari 2026
• MO, Brandbrief KNMT: ‘Los het tandartsentekort eindelijk op’, 8 juli 2021