Monitor Gezond Werken: Bijna helft jonge zorgmedewerkers overweegt zorg te verlaten

Bijna de helft van de jonge zorgmedewerkers denkt weleens na over een baan buiten de zorg. Dat staat in de ‘Monitor Gezond Werken in de Zorg 2026’ van IZZ, het jaarlijkse vragenlijstonderzoek onder leden die in de zorg werken. Aan het onderzoek deden in 2026 4.079 zorgmedewerkers mee, uit verschillende branches en beroepsgroepen. 

Stichting IZZ richt zich op gezond en veilig werken in de zorg. De organisatie biedt de collectieve IZZ-zorgverzekering voor zorgmedewerkers en profileert zich als kennis- en belangenorganisatie. De ‘Monitor Gezond Werken in de Zorg 2026’ is een coproductie van IZZ met Universiteit Utrecht.

Werkdruk blijft zeer hoog

De resultaten van de 'Monitor Gezond Werken in de Zorg 2026' laten zien dat de positieve ontwikkeling op de werkdruk, die in 2025 zichtbaar was, niet doorzet. De kwantitatieve werkdruk stabiliseert, terwijl de emotionele en fysieke werkdruk weer stijgen ten opzichte van 2025 en terug zijn op het niveau van 2024. Meer dan de helft van de zorgmedewerkers ervaart de werkdruk als hoog of zeer hoog. Tegelijk blijft de betrokkenheid groot: zorgmedewerkers zijn nog altijd bevlogen en beoordelen hun gezondheid, werkvermogen en werkplezier positief. De monitor geeft zo een beeld van een sector waarin medewerkers zich sterk verbonden voelen met hun werk, maar waarin de druk op hen hoog blijft.

Jongeren lopen het grootste risico

‘Vergeleken met oudere collega’s ervaren medewerkers jonger dan 36 jaar een minder goede werk-privébalans en voelen zij zich vaker emotioneel uitgeput’, zo blijkt ook uit de monitor. Jongeren beoordelen die balans gemiddeld met een 6,9, tegenover een 7,6 bij medewerkers ouder dan 55 jaar. Ook hebben de jongeren de hoogste intentie om te vertrekken: 46,6 procent denkt weleens na over een baan buiten de zorg, een hoger aandeel dan in 2025, en ook het deel dat binnen een jaar daadwerkelijk wil vertrekken nam toe. ‘Daarmee vormen jongere zorgprofessionals een belangrijke doelgroep voor organisaties die willen investeren in behoud van personeel en duurzame inzetbaarheid’, schrijven de onderzoekers.

Mensgericht leiderschap remt het verloop

De monitor legt een sterk verband tussen leiderschap en behoud. Medewerkers die hun leidinggevende als mensgericht ervaren, rapporteren meer bevlogenheid en werkplezier, een lagere werkdruk, minder uitputting, een lagere verloopintentie en minder verzuim. Dat leiderschap scoort gemiddeld 3,5 op een schaal van 1 tot 5. Tegelijk zegt bijna een kwart van de medewerkers dat problemen rond veilig en gezond werken niet snel worden opgepakt, en ervaart maar zes op de tien leidinggevenden genoeg ruimte om die rol te pakken. ‘Het versterken van mensgericht leiderschap vraagt om voldoende ruimte voor leidinggevenden om zich te ontwikkelen én om leiding te geven op een manier die past bij hun team’, aldus de monitor.

Regeldruk en ongewenst gedrag opvallend hoog

Zorgmedewerkers besteden gemiddeld 22 procent van hun tijd aan administratie en verslaglegging, terwijl zij daar in hun ideale werkweek 12 procent voor zouden willen; de tijd voor directe zorg zou dan van 46 naar 54 procent gaan. ‘De resultaten wijzen daarmee op ervaren regeldruk die ten koste gaat van de tijd voor het primaire zorgproces. Naast minder administratieve werkzaamheden geven zorgmedewerkers aan meer ruimte te willen voor leren en ontwikkelen en voor herstelmomenten gedurende de werkdag’, concluderen de onderzoekers. 

Ongewenst gedrag blijft structureel hoog: 68,1 procent kreeg er het afgelopen jaar mee te maken, vrijwel evenveel als in 2025, meestal verbale agressie en vooral van patiënten, cliënten, familie en bezoekers. ‘Dit percentage is vrijwel onveranderd ten opzichte van 2025, wat erop wijst dat ongewenst gedrag een structureel onderdeel blijft van de dagelijkse praktijk van veel zorgmedewerkers. Verbale agressie komt het meest voor, gevolgd door bedreiging of intimidatie, pesten en fysieke agressie. Ongewenst gedrag is vooral afkomstig van patiënten of cliënten en van familieleden of bezoekers.’

Belangrijke inzichten van de ‘Monitor Gezond Werken in de Zorg 2026’:

1. De verloopintentie van jonge zorgmedewerkers is hoog en stijgt ten opzichte van andere jaren.

2. Mantelzorgers ervaren een hogere emotionele werkdruk en een lagere werk-privébalans.

3. Medewerkers die ongewenst gedrag ervaren verzuimen vaker.

Meer lezen?

• IZZ, Monitor Gezond Werken in de Zorg 2026, november 2026
• Skipr, Jonge zorgmedewerkers dreigen massaal sector te verlaten, 3 november 2026