Serie: Artsen aan de grenzen van Nederland

Het werkgebied van huisarts Guus Jaspar (54) is Terneuzen. Met 25.000 inwoners is het de grootste stad in de regio Zeeuws-Vlaanderen. “Alles wat grote steden te bieden hebben, heeft Terneuzen ook maar dan op kleinere schaal. In totaal zijn er tien huisartsen werkzaam, waarvan de meesten in gezondheidscentra werken”, vertelt Jaspar.  

Woningleegstand bepaalt soort patiënt

Zelf werkt huisarts Guus Jaspar in maatschap in huisartsenpraktijk Triniteit, hier heeft hij zo’n 2100 patiënten in zijn bestand. “Op dit moment bestaat een groeiend deel van mijn patiënten uit vluchtelingen en Oost Europese arbeidsmigranten. Door de woningleegstand in Zeeland, zien ze in deze regio de mogelijkheid om vluchtelingen te huisvesten. Er is hier namelijk ontvolking gaande. Jonge mensen vertrekken naar andere delen van het land om een vervolgopleiding te gaan doen, die zijn hier schaars. Vaak blijven ze na hun studie in het dichter bevolkte deel van Nederland hangen doordat ze bijvoorbeeld een partner tegenkomen. 26% van mijn patiëntenbestand is 65+, een astronomisch aantal.   

Jaspar is huisarts sinds 1999 en heeft in die jaren veel zien veranderen. “Toen ik begon, kreeg je als huisarts een vaste taakstelling. We waren met drie artsen, drie assistentes en soms sprong een echtgenote bij als het wat druk werd. Jonge artsen die nu van de opleiding komen, krijgen ook direct de leiding over meer dan tien medewerkers. Een aardige opgave.”  

Onze praktijk heeft op dit moment achttien mensen op de payroll (dat is inclusief parttimers), we hebben praktijkondersteuners somatiek en ggz. Dat het aantal jonge patiënten is afgenomen, is te merken. “Een tijd geleden deden we bevallingen zelf. Nu kan dat niet meer, omdat het aantal jonge mensen (en dus bevallingen) te klein is om het goed in de vingers te krijgen en te houden. Daarvoor in de plaats houden we ons nu meer bezig met complexere zorg voor ouderen, zoals diabetes en COPD.”

Graag naar Belgische specialisten

De vraag van patiënten gaat verder dan alleen de hulpvraag bij de eigen huisarts. “Nederlanders zijn binnen Europa vrij om te gaan en te staan waar ze willen. Als arts kunnen wij hun keuzes niet weigeren, we kunnen ze hooguit restricties opleggen.” Patiënten in het grensgebied laten zich dan ook graag behandelen door Belgische specialisten. “Binnen Europa kunnen de verzekeraars g, je kunt zelf de specialist kiezen die je wilt.” En die buitenlandse artsen zelf? Die zien Nederlandse patiënten graag komen, weet Jaspar.

“De Belgische ziekenhuizen draaien op productie. Per kwartaal wordt bekeken hoeveel patiënten er zijn behandeld. Aan buitenlandse patiënten verdienen ze daarbij meer, dus wanneer zich een patiënt uit Nederland meldt, wordt de afspraak met de Belgische patiënt hiervoor verzet. De Nederlandse patiënten zijn blij, want zij hebben het gevoel ‘eindelijk eens goed en snel geholpen te worden’, terwijl het eigenlijk met name om het commercieel belang van het ziekenhuis gaat.”  De communicatie met Belgische ziekenhuizen verloopt niet, tot hooguit functioneel. Zij spreken een heel andere medische ICT-taal en verwerken gegevens vaak nog op papier. Dat verschilt enorm met waar we in Nederland mee bezig zijn.

Hele gezin huisarts aanspreken

Jaspar ziet zowel het aantal patiënten als het aantal medewerkers in de praktijk nog niet zo gauw stijgen. “90% van de huisartsen die nu van de opleiding komen is vrouw. Waar de huisarts vroeger de kostwinner was en direct na de opleiding zoveel mogelijk vaste uren wilde werken, is het nu vaak een jonge vrouw die ook een gezin wil stichten en waarvan de hoogopgeleide man een prima baan heeft. Zij is niet genoodzaakt is om fulltime een eigen praktijk te runnen en werkt liever in parttime dienstverband in een groepspraktijk. De hoogopgeleide echtgenoten hebben daarnaast een baan in de Randstad en zien het nut niet om naar een periferie als Terneuzen te verhuizen. Ook voor de opvolging van praktijken in de grensgebieden zorgt dit voor een groot probleem.

Alleen een goed banenaanbod, gericht op deze nieuwe stroming huisartsen, is niet genoeg. Ook de partners van deze vrouwelijke huisartsen moeten we hier naartoe trekken. De kwaliteit van de zorg in grensgebieden is goed, alleen de bezetting is onder de maat. Hiervoor is samenwerking tussen lokale bedrijven, gemeente en Provincie van groot belang.”