Alleen meer tijd per patiënt is niet genoeg

Tegenwoordig hoor je de roep om meer tijd per patiënt. Dat klinkt goed, maar in mijn ogen levert alleen meer tijd uittrekken per consult niet zo veel op. Pas wanneer je dat koppelt aan intervisie, casuïstiekbesprekingen en geregelde overdrachtsbesprekingen, denk ik dat je gaat verdienen qua kwaliteit.

In veel praktijken functioneren huisartsen naast elkaar als kleine zelfstandigen, die ieder voor zich zijn of haar eigen patiënten verzorgen. Tijdsdruk is wel een belangrijke factor, maar meer tijd lost het omgaan met de verwachtingen van mensen en de angsten van artsen niet echt op. Dat lukt wel als de communicatie wordt geïntensiveerd. Dan pas komt men tot minder verwijzingen en betere zorg.

Voor het medisch overleg is het echter heel lastig om alle artsen regelmatig bij elkaar te krijgen. Vooral omdat zeer veel praktijken moeten werken met ‘waarnemers’. Soms is wel 30 tot 40 procent van de huisartsen in de dagelijkse praktijk waarnemer. De fiscale constructie om als ZZP'er te werken, maakt dat een grote groep huisartsen, die geen praktijkhouder zijn of willen zijn, werken op uurbasis. Fiscaal moeten ze meerdere werkgevers hebben en mogen niet aan één praktijk verbonden zijn. Daarnaast dienen praktijkhouders veel diensten te draaien op de huisartsenpost. Dus krijg je team maar eens bij elkaar.

Aan de ene kant hebben we groepspraktijken opgericht om goed samen te werken volgens NHG-standaarden of vanuit een eigen missie. Aan de andere kant is er een bonte verzameling van vrije huisartsen, die per uur werken. Als een van de huisartsen in een groepspraktijk ziek wordt en er tijdelijk een waarnemer moet komen, kun je alle idealen (minder verwijzen, positieve gezondheid) vergeten. Soms wordt er zo jaren ‘waargenomen’. En in een tijd zoals nu, met een huisartsentekort, loopt de uurprijs (vooral in avond-, nacht- en weekenddienst) dramatisch op. Praktijkhoudende huisartsen werken dan vele uren extra op de huisartsenpost en dreigen overbelast te worden. 

Ik ben er voor om huisartsenposten te gaan bemannen met eigen huisartsen of speciale spoedartsen. De zittende huisartsen hoeven dan niet meer belast te worden met extra diensten naast hun dagelijks werk als huisarts. Deze huisartsenpost-huisartsen krijgen dan een directe loondienstbetrekking bij een huisartsenpost en draaien hun uren op de post. Een situatie die overigens in veel Europese landen al bestaat. Zo was ik aangenaam getroffen door de gratis hulp van de Italiaanse huisartsenposten. Laten we de hybride structuur van praktijkhouders, die ook nog buiten de normale werktijd verantwoordelijk zijn, doorbreken. Dan komt er echt tijd en aandacht vrij om te werken aan een verbetering van de huisartsenzorg.

Geschreven door Thieu Heijltjes