Geen financiële sukkels

In mijn mail vond ik ook een schrijven van de Stichting Pensioenfonds Fysiotherapie (SPF) dat ze de premie gaan verhogen met 10,2 procent per 1 januari 2021. Het derde moment was een nota van een firma die ons boekhoudprogramma regelt of we een behoorlijk bedrag willen betalen omdat het inboeken van de continuïteitsbijdrage extra inspanning zou kosten. Als er dit soort dingen gebeuren, dacht ik, dan moet de andere partij wel denken dat ze financiële sukkels voor zich hebben staan.

Tarieven, kosten, salarissen

In onze Coöperatie Fysiocare Zuidoost Gelderland herken ik de passie voor het vak, waardoor het financiële aspect vaak te ver naar de achtergrond verdwijnt. 'Werken in de zorg doe je niet om rijk te worden' , las ik in 2017 op een website over financiën. In de coöperatie kennen we het probleem van tarieven die in 20 jaar nauwelijks gestegen zijn, kosten die toenemen, salarissen die bij deze tarieven nauwelijks te differentiëren zijn, enzovoorts. Al deze gepassioneerde fysiotherapeuten werden afgelopen week geconfronteerd met een plotselinge verhoging van het pensioenfonds van 10,2 procent. In de nieuwsbrief schrijft de SPF: ‘Geen fijn nieuws, maar het bestuur vond het onverantwoord om maatregelen langer uit te stellen’.

In het RTL Nieuws (3 november 2020) bleek dat coronabonussen voor ambtenaren tot 3500 euro netto al uitbetaald waren, terwijl veel zorgmedewerkers nog op betaling wachten. SP-kamerlid Maarten Heiijnk en CNV-voorlichter André van Vucht spreken van een ‘pijnlijke situatie’. De firma die ons een nota over de continuïteitsbijdrage stuurde, probeerde iets uit te leggen wat niet uit te leggen valt. Blijkbaar hebben allen gemeen dat ze weten en voelen dat mensen uit de zorg die op de werkvloer werken, makkelijk over dit soort dingen heen stappen.

Survival of the shameless

De machtspositie van waaruit gehandeld wordt leidt tot dit soort gedrag. Rutger Bregman omschrijft in het boek  De meeste mensen deugen dat deze macht als een soort verdoving werkt, die je afsluit voor anderen. ‘De mens is een door en door spiegelend wezen. Mensen vanuit een machtspositie spiegelen veel minder vaak. Het is net alsof ze niet meer verbonden zijn met andere mensen’. Bregman spreekt zelfs over de ‘survival of the shameless’, een term die mij zeer aanspreekt.

Al onze leden in de coöperatie hebben dit jaar door corona forse klappen gehad. Als je dan de ‘vaardigheid van het spiegelen’ bezit, zie je de problematiek die er leeft en communiceer je anders dan bovengenoemde mensen ‘met een machtspositie’. De verpleegkundigen die op de IC´s werken in de coronacrisis, doen dat op een andere manier dan een ambtenaar die achter het bureau die overuren maakt. Mijn gedachte is dan: ‘Minister, spiegel jezelf aan de verpleegkundigen en zorg dat de zorg zijn bonus gewoon eerder krijgt dan de ambtenaar’.

Fantoomgroei

Sander Heijne en Hendrik Noten spreken in hun boek  Fantoomgroei over de zorg, politie en het onderwijs als sectoren die al sinds de jaren tachtig uitgehold worden. Terwijl de economische groei explosief toenam zagen ook voor de coronacrisis de gewone burgers daarvan weinig tot niets terug in hun portemonnee. Heijne en Noten maken door simpele plaatjes zichtbaar dat de groeiwinst naar slechts een kleine groep gaat. De vraag die zij in hun boek stellen is:´Waarom accepteren we dat?¨ Deze vraag moeten wij ons als beroepsgroep fysiotherapeuten zelf stellen over alle financiële vragen die er nu liggen.

Ik gebruikte de metafoor  Als een alien naar de zorg kijken  in een eerdere blog,  om een helder beeld te krijgen van de wereld waarin we leven en welke verbeteringen er mogelijk zijn. Zo observerend kun je de term ‘financiële sukkels’ in een veel breder perspectief plaatsen. Bijvoorbeeld: de rijkste 1 procent van de wereld bezit meer dan de helft van alle rijkdom van de wereld (zie: De Correspondent van 20 oktober 2020, We kunnen de klimaatcrisis niet stoppen zolang er miljardairs zijn ). Voor Nederland ligt dat getal iets lager: de rijkste 1 procent bezit hier 'slechts' 45 procent van alle rijkdom.

Alien én carechanger

Als ik als een alien kijk, dan verbaas ik me over de armoede die er in deze wereld is, terwijl er zo veel rijkdom bestaat. Waarom staan we dat toe? Hoe bouwen we een samenleving waarin we niet meer hoeven kiezen tussen zorg en economie? Dit zijn de dieper liggende vragen die niet zomaar opgelost zijn. Ondertussen hou ik me bezig met wat Robbert Dijkgraaf in zijn boek ‘Het is gelijkteken’ omschrijft als de zoektocht naar de weerbare samenleving en de verwondering over de oneindige rijkdom van de menselijke natuur en de menselijke geest.

Als carechanger probeer ik een actieve bijdrage te leveren aan deze zoektocht door mensen hierin te begeleiden. Mijn mening is dat o.a bottum up initiatieven van de werkvloer en denken in een ander paradigma hierbij de toekomst hebben. Wij als mensen werkzaam in de zorg, gaan met dezelfde passie en gedrevenheid gewoon door met ons alledaagse werk. Jonge mensen staan te trappelen om met een opleiding in de zorg te beginnen. Ondertussen zullen we nog veel actiever aan de 'shameless' laten zien dat we geen financiële sukkels zijn.

Verder lezen

• Als een alien naar de zorg kijken 
• Vijf redenen waarom jij in de zorg zou willen werken
• We kunnen de klimaatcrisis niet stoppen zolang er miljardairs zijn
• Sander Heijne en Hendrik Noten, Fantoomgroei
• Robbert Dijkgraaf, Het Isgelijkteken
• Rutger Bregman, De meeste mensen deugen