Huisarts Rob van Damme: ‘Anderhalvelijnszorg’ gaat niet werken

donderdag 10 september 2020
timer 3 min
‘Anderhalvelijnszorg’ gaat niet werken
Het is een jaar vol verrassingen. Wie had er in februari gedacht dat de wereld zo op zijn kop zou komen te staan vanwege een nog onbekend virus? Ik in ieder geval niet. Bovendien zijn de gevolgen van alle maatregelen nog lang niet in zijn volle omvang zichtbaar. Maar dat Corona sociaal-maatschappelijk, economisch en persoonlijk een enorme en deels blijvende invloed zal hebben is wel duidelijk aan het worden.
Er zijn nieuwe helden opgestaan. We hebben de nationale doventolk Irma in ons hart gesloten. Onze taal is verrijkt met nieuwe woorden als: elleboognies, mondkapjesplicht en coronamoeheid. Beeldbellen kan nu ineens wel overal in de zorg en het aantal downloads van naaipatronen voor mondkapjes stijgt naar ongekende hoogte. Vol verwachting wordt er uitgekeken naar een vaccin, zodat we weer terug kunnen naar het nieuwe normaal. Hoe dat er dan uit ziet weten we nog niet. Zoiets als van “zwarte piet” naar “regenboogpiet”?

Zelfverklaarde deskundigheid

Het blijft mij verbazen dat, terwijl er nog veel kennis over corona ontbreekt, in talkshows, op social media en in de (mondiale) politiek zelfverklaarde deskundigheid, opportunisme en populisme hoogtij vieren. Maar ook op individueel niveau wordt er veel vrijheid genomen om op “eigen wijze” invulling te geven aan landelijk afgesproken maatregelen over bijvoorbeeld de gewenste sociale afstand. De gemoderniseerde versie van het lied: 17 miljoen mensen, beschrijft treffend onze volksaard: die schrijf je niet de wetten voor maar laat je in hun waarde.

Anderhalvelijnszorg

Om de patiënten in onze praktijk veilig te kunnen ontvangen hanteren we een aangescherpte triage en hebben we letterlijk een lijn op 1,5 meter van de stoel van de huisarts getrokken. De stoel van de patiënt staat achter die lijn. Bij lichamelijk onderzoek dragen we standaard handschoenen en een chirurgisch mondkapje. Dat noemen we met een kwinkslag: anderhalvelijnszorg. Maar tijdens het consult is de strijd tussen sociale betrokkenheid en fysieke distantie snel beslecht. Mensen zijn en blijven sociale dieren. Ons vak vraagt soms gewoonweg om nabijheid. Of dat nu het luisteren naar de longen, een kijkje in de keel, voelen naar een pijnlijke spier, een troostend schouderklopje of het aanleggen van een verband betreft. Het zit in onze beroepsgenen om letterlijk en figuurlijk dichterbij te gaan staan dan 1,5 meter. Of dat nu richting de patiënt is of richting teamleden.

Tips praktijkinrichting

Als praktische handreiking heeft het bouwadviesteam van de LHV een aantal tips gepubliceerd om praktijken in te richten volgens de 1,5 metermaatregel. Laten we echter voordat we massaal eenrichtingsverkeer, rode en groene stromen, bolspiegels, assistentes achter plexiglas, nieuwe ventilatiesystemen en toiletinstructies introduceren, eerst nadenken: willen en kunnen we dit wel in de eerstelijnszorg? En nog belangrijker: willen onze patiënten dit wel? Wegen de voordelen op tegen de nadelen? De tijd zal ons leren of corona ons vak blijvend verandert. Of dat we met gezond verstand en onze volksaard door deze tijdelijke golven heen kunnen laveren. Persoonlijk denk ik dat anderhalvelijnszorg geen blijvertje voor de eerstelijnszorg is.

Rob van Damme (MD, MA) is bruggenbouwer in de zorg bij Bakenberg Consult en vaste columnist bij MedischOndernemen.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

person_outlineBlog

IZA scoort een dikke onvoldoende voor huisvesting - om over duurzaamheid nog maar te zwijgen

15 sep 2022 timer3 min
In het veelbesproken Integraal Zorg Akkoord (IZA) staat ontstellend weinig over de thema’s huisvesting en…
Lees verder »
MC Westerkwartier in het Groningse Tolbert
all_inclusiveAchtergrondartikel

Sectorspecialist over planning nieuw medisch centrum: ‘Praktijkhouders delen graag ervaringen en tips’

14 jul 2022 timer3 min
Waar moet je op letten als je een nieuw pand wilt of een gezondheidscentrum wilt opzetten? Welke stappen moet je…
Lees verder »
person_outlineBlog

Explosieve bouwkosten: wat betekent dat voor uw praktijk?

18 okt 2021 timer3 min

De kranten staan er vol van: explosief stijgende bouwkosten. Geen prettig nieuws wanneer je als zorgverlener…

Lees verder »
person_outlineBlog

Er is niets mooiers dan een duurzame praktijk met identiteit

3 mei 2021 timer4 min
Toen ik jaren geleden bij de Landelijke Huisartsen Vereniging de eerste LHV Bouwprijs organiseerde en de eerste…
Lees verder »
Adriaan van Engelen (MPZ) over duurzaamheid: ‘We zoeken praktijkhouders die met ons de omslag willen maken'
flash_onNieuws

Adriaan van Engelen (MPZ) over duurzaamheid: ‘We zoeken praktijkhouders die met ons de omslag willen maken'

3 dec 2020 timer4 min
Duurzaamheid is bij uitstek een thema voor medici, betoogde Adriaan van Engelen, directeur van het Milieuplatform…
Lees verder »
Duurzaam denken en doen betaalt zich uit
person_outlineBlog

Duurzaam denken en doen betaalt zich uit

2 dec 2020 timer3 min
2020 was niet alleen het jaar van Covid, maar ook het jaar dat meer dagen dan ooit telde met een gemiddelde…
Lees verder »
Sectorspecialisten ABN AMRO: ‘Nog nooit zoveel gezondheidscentra gefinancierd als dit jaar’
flash_onNieuws

Sectorspecialisten ABN AMRO: ‘Nog nooit zoveel gezondheidscentra gefinancierd als dit jaar’

24 nov 2020 timer5 min
‘We zien veel investeringsplannen van praktijkhouders die hun praktijk toekomstbestendig willen maken. Er is…
Lees verder »
Architect Lex van Waarden over duurzaamheid: ‘Ga aan de slag met quick wins zoals goed isoleren’
mic_external_onInterview

Architect Lex van Waarden over duurzaamheid: ‘Ga aan de slag met quick wins zoals goed isoleren’

21 okt 2020 timer7 min
Duurzaamheid in de eerste lijn is zeker nog geen gemeengoed. ‘Maar het borrelt in de zorg, het bewustzijn bij…
Lees verder »