Samuel Schampers (WVF) over de nieuwe fysio-cao: ‘Elke praktijk heeft hier baat bij’

Ruim 23 jaar werkten fysiotherapeuten in de eerste lijn zonder cao. Op 3 november 2026 bereikte de Werkgeversvereniging Fysiotherapie (WVF) met CNV, FBZ en Fysiovakbond FDV een onderhandelingsresultaat voor een basis-cao Eerstelijn Fysiotherapie. Volgens Samuel Schampers, cao-woordvoerder in het WVF-bestuur, is die stap noodzakelijk om de uitstroom van fysiotherapeuten te stoppen.

Samuel Schampers is zelf geen fysiotherapeut. Hij is econoom en werkte zes jaar als financieel adviseur voordat hij de overstap naar de zorg maakte. Inmiddels is hij elf jaar directeur van Cure+, een multidisciplinaire eerstelijnsorganisatie in de regio Rotterdam met vijftig zorgverleners in dienst: fysiotherapeuten, ergotherapeuten, oefentherapeuten, een psycholoog, een bewegingswetenschapper en een leefstijlcoach. Namens de WVF werkt hij sinds twee jaar aan de cao.

De cao-afspraken betreffen onder meer een loonsverhoging van 2,5 procent per 1 januari 2027 en nog eens 1 procent per 1 september 2027. Daarmee geven de werkgevers de tariefsverhoging van de zorgverzekeraars door aan hun therapeuten. Werknemers krijgen 25 vakantiedagen en een 38-urige werkweek. Een 40-urige werkweek mag ook, tegen een hoger loon. Alle verplichte scholing die de werkgever oplegt, komt voor diens rekening. (Lees ook: Cao fysiotherapie 'eerste stap naar toekomstbestendige arbeidsvoorwaarden’, 4 november 2026.)

‘Een collectieve korting over de rug van de fysio’

Waarom is een cao in de fysiotherapie nu zo dringend?
Samuel Schampers: ‘In de eerstelijnsfysiotherapie bestaat die noodzaak al jaren. De afgelopen twintig jaar stegen de tarieven 27 procent minder dan de inflatie. Dat merken zorgverleners, want zij verdienen minder omdat er minder binnenkomt. Eigenlijk kreeg de bv Nederland twintig jaar lang een collectieve korting op fysiotherapie, over de rug van de fysio’s.’ 

‘Dat zien we nu terug in de cijfers. Ook de NZa stelt in haar laatste marktonderzoek vast dat de beroepsgroep netto fysiotherapeuten verliest. Daardoor kunnen we onze rol in de passende zorg niet goed vervullen. En de productiviteit van fysiotherapeuten vergeleken met andere zorgverleners ligt met 74 procent gigantisch hoog.’

‘De eerstelijnsfysiotherapie zorgt voor preventie en substitutie’

Fysiotherapeuten verlaten al jaren in grote getale het vak. Waarom moet die cao er juist nu komen?
‘De grootste bedreiging voor fysiotherapiepraktijken is het gebrek aan mensen. De zorgvraag neemt toe en het aanbod van zorgverleners neemt af. Je kunt op je vingers natellen dat dat problemen geeft. Minister Hermans (VWS) zegt dat er geen geld bij kan, omdat dat geld er niet is. Dat kan zo zijn, maar uiteindelijk is het duurkoop. Een fysiotherapeut die in het ziekenhuis gaat werken, verdient daar anderhalf keer zoveel en ziet de helft van het aantal patiënten. Dan is die patiënt daar drie keer zo duur. De eerstelijnsfysiotherapie zorgt voor preventie en substitutie, waardoor minder zorg in het ziekenhuis belandt. Met een beetje logisch redeneren zie je dat we onszelf geen plezier doen als we deze beroepsgroep laten omvallen.’

Wat maakt een cao nu wel haalbaar?
‘Het is een cao die zonder tariefswijziging van de zorgverzekeraars betaalbaar is voor 80 procent van de fysiotherapiebedrijven. We hebben uitgerekend wat praktijken gemiddeld kunnen betalen. Op sommige plekken wordt nog onderbetaald, maar daar hoeven we geen rekening mee te houden. Je moet je mensen gewoon fatsoenlijk betalen. Daarbij geldt een minimale ondergrens: begint een fysiotherapeut in de eerste lijn, dan krijgt hij of zij vaste voorwaarden en een vast salaris, ongeacht hoeveel patiënten hij of zij ziet.’

‘Je moet je mensen gewoon fatsoenlijk betalen’

Waarom heb je een cao nodig om betere tarieven te krijgen?
‘Wat ons parten speelde, is dat wij niet onder de OVA-regeling vallen. Die regeling compenseert de jaarlijkse loonkostenstijging in de zorg in de tarieven. Neem de gehandicaptenzorg: daar kreeg iedereen met de nieuwe cao 7,2 procent erbij. Zonder compensatie hebben we in 2027 geen gehandicaptenzorg meer, want geen instelling kan die loonkostenstijging dragen.’ 

‘Wij hadden geen cao. Zorginkopers van zorgverzekeraars zeiden letterlijk tegen mij: “Samuel, hoe garandeer jij dat een euro erbij niet in jouw zakken belandt, maar in die van jouw zorgverleners?” Dat kan alleen met een cao. Zodra de leden akkoord zijn, kan ik naar de zorgverzekeraars gaan en zeggen: dit kost het als onze zorgverleners meer gaan verdienen en betere secundaire arbeidsvoorwaarden krijgen. Wil ik voor iedereen de helft van de pensioenpremie betalen, dan stijgen mijn loonkosten met 3 procent.’

‘Zorgverzekeraars zien hoe zwaar we het hebben en dat die situatie beter moet’

Is er nu wel zicht op die OVA-compensatie voor de fysiotherapie?
‘Ja, daar is zicht op. De NZa stelt jaarlijks de verwachte kostenstijgingen vast, voor materiële kosten en voor personeel. Twee decennia lang volgden de zorgverzekeraars dat voor de fysiotherapie niet, de afgelopen drie jaar wel. Ook door de gesprekken met de zorginkopers van de grote zorgverzekeraars heb ik vertrouwen dat ze daartoe bereid zijn. Ze zien hoe zwaar we het hebben en dat die situatie beter moet. Wij kunnen niet beter gaan betalen als we zelf niet beter betaald worden.’

Jullie spraken een soort groeimodel af. Waarom niet meteen een grotere loonsprong?
‘Elk akkoord moet door de leden worden goedgekeurd. Ik kan niet zomaar zeggen dat we 25 procent meer gaan betalen, want dan schieten mijn leden dat akkoord af. Ik wil wel 25 procent beter betalen, zeker omdat ik denk dat het eigenlijk 40 procent moet zijn. Maar dat kan alleen als aan de inkomstenkant dezelfde verandering komt. Ga ik nu 40 procent meer betalen, dan kan ik over twee maanden de deuren sluiten. Daarom overleggen we jaarlijks met elkaar.’

Is een volledige vergoeding van de scholing niet vanzelfsprekend?
‘Nee. Op veel plekken gebeurde het al wel. De Nederlandse rechter bouwt steeds meer jurisprudentie op: een werkgever moet ervoor zorgen dat een werknemer zijn of haar werk kan doen. Legt de werkgever verplichte scholing op, dan betaalt hij die vanaf nu ook, in kosten en in tijd.’

‘Iedereen krijgt minimaal een vast salaris’

Het variabele salaris verdwijnt. Werkgever en werknemer krijgen zes maanden om over te stappen op een vast salaris. Een variabele beloning was wel gek toch?
‘Iedereen krijgt minimaal een vast salaris, dat is de absolute ondergrens. Daarboven kun je medewerkers uiteraard belonen, dat bepaalt de praktijkhouder zelf. Zo werkt een basis-cao: je mag in positieve zin afwijken, niet in negatieve zin. Zuiver belonen op output is een overblijfsel uit een oude tijd. Nu krijgt de helft van de branche nog loon puur op basis van omzet of productie.’

Waarom gaat een cao nu wel lukken, na al die jaren?
‘Aan de ene kant zien we de grote uitstroom: het aantal fysiotherapeuten daalt. Tegelijk wordt het nooit meer zo rustig als vandaag. Door de zorgvraag van de komende dertig jaar moeten we meer patiënten zien met minder mensen. Neem alleen al patiënten met een chronische aandoening. Ze krijgen zorg die bewezen zinvol is, maar betalen de eerste twintig behandelingen uit eigen zak. Dat is een verkapt extra eigen risico van 800 euro. Vooral mensen aan de sociale onderkant krijgen daardoor niet de zorg die ze nodig hebben, terwijl juist zij het vaakst somatische klachten, COPD of parkinson hebben. Daar moeten we zo snel mogelijk mee stoppen. VWS heeft berekend dat het ongeveer 160 miljoen euro kost, 8 procent meer zorg. Dat herstelt de rechtsgelijkheid.’

Hoort die 160 miljoen naar de basisverzekering te gaan?
‘Ja, dat hoort gewoon in de basisverzekering. Ik ben minister Hermans niet, maar voor mij is de rekensom simpel. Krijgt zo’n patiënt geen beweegzorg, dan belandt hij of zij in het ziekenhuis en die zorg is veel duurder. Parkinsonpatiënten wachten nu zo’n drie maanden op een behandeling en in die tijd verergeren hun klachten. Door het verlies aan kwaliteit van leven, de maatschappelijke uitval en de duurdere zorg is het aan het einde van de rit veel duurder om die 160 miljoen niet uit te geven. Het ministerie, de NZa en de zorgverzekeraars weten dat allemaal. Met de cao zetten wij de eerste stap, met een uitgestoken hand naar zorgverzekeraars en andere betrokken partijen.’

‘Binnen twee jaren zorgen we dat de lonen op orde komen’

Dat is nu een minimum-cao. Is dat genoeg om fysiotherapeuten te behouden?
‘We willen de uitstroom verminderen en de instroom aantrekkelijker maken. De hogescholen zagen dit jaar 22 procent minder nieuwe studenten instromen. Daar hebben we over vier jaar dus echt last van. Daarom vraag ik alle fysiotherapeuten in Nederland: geef ons, samen met zorgverzekeraars en beleidsmakers, één à twee jaar. Dan zorgen we dat de lonen op orde komen en de rechtsbescherming en secundaire arbeidsvoorwaarden beter worden, zodat we kunnen concurreren met de omliggende sectoren. Een fysiotherapeut wil gewoon zorg verlenen en helemaal niet weg uit de branche. Maar hij of zij heeft betere voorwaarden nodig, en verdient die ook. Denk je erover om de branche te verlaten? Stel het nog twee jaar uit.’

Het onderhandelingsresultaat gaat nog langs de achterban van de werkgevers en vakbonden. Kan daar nog een kink in de kabel komen?
‘Ze kunnen nee zeggen. Maar ik gaf het afgelopen jaar presentaties bij zeventien coöperaties in heel Nederland en een reeks webinars. Ik sprak meer dan zeventig praktijkhouders en begeleidde ze naar vaste arbeidsovereenkomsten. Ik zie welwillendheid alom en overal voelen praktijkhouders de noodzaak. Een praktijk die zijn zaakjes op orde heeft, heeft hier geen last van, maar juist baat bij. Ook de vakbonden moeten nog langs hun leden. Dat zij met deze cao meegaan, is een teken aan de wand: ook zij zien dat praktijken op dit moment niet meer kunnen betalen. In mijn ogen is het simpel. Dit moet vandaag gebeuren, wij moeten die grens stellen en zijn degenen die die stap moeten zetten.’

Meer lezen?

• Cure+, Waarmee kunnen we u helpen?
• Werkgevers Vereniging Fysiotherapie, Een goede basis voor een volwaardige cao, 4 november 2026
• MedischOndernemen, Arjen van Zon (WVF): 'De malaise in de fysiotherapie heeft een politieke oorzaak', 21 juli 2025
• MedischOndernemen, Bob van Ravensberg (Fysiovakbond FDV): 'Elke dag stoppen tien fysiotherapeuten, maar de politiek grijpt niet in', 3 juli 2025
• MedischOndernemen, Stop met alle 'geplapper' en laten we de cao fysiotherapie realiseren (13 februari 2025)
• MedischOndernemen, Daan Spanjersberg (Werkgevers Fysiotherapie): ‘Het fysiotarief moet eigenlijk 20-25 procent omhoog’, 10 november 2022