‘AIC4NL AI Kompas’ adviseert: 'Investeer nu in AI-vaardigheden en zorgspecifieke chatbots'

Het ‘AIC4NL AI Kompas voor de nulde- en eerstelijnszorg’ biedt een overzicht van de actuele ontwikkelingen rond AI in zorg. Onderzoekers Nicky Hekster en Pieter Jeekel deden een quickscan naar trends, ontwikkelingen en uitdagingen. Ze inventariseerden bij veldexperts, professionele en patiëntenorganisaties welke behoeften en barrières er leven en waar Nederland volgens deze partijen nu op moet inzetten.

De AI Coalitie voor Nederland (AIC4NL) is een publiek-private organisatie die zich inzet voor het aanjagen en implementeren van een verantwoorde AI-transitie in Nederland. Sinds 1 januari 2025 is de coalitie de bundeling van de grootste AI-gemeenschap (NL AIC) en het grootste AI-programma (AiNed) van Nederland.

De coalitie vervult drie rollen: opinieleider, regisseur en programmabouwer. AIC4NL werkt daarbij samen met koepels, kennisinstellingen, overheden en bedrijven. Binnen de zorgsector richt AIC4NL zich op het vormen van wat genoemd wordt 'een samenhangend ecosysteem', met focus op vermindering van administratieve lasten, voorspellende AI, beeldherkenning en de bredere implementatie.

Taalmodel als assistent

Taalmodellen, ook wel Large Language Models (LLM’s) genoemd, zijn de technologie achter toepassingen zoals ChatGPT. In de zorg worden ze steeds vaker ingezet als ‘digitale assistent’. Dit betekent dat een taalmodel een gesprek tussen arts en patiënt live kan omzetten naar een gestructureerde tekst, zoals een anamnese of SOEP-notitie.

Ook kan het op basis van steekwoorden automatisch orders klaarzetten, zoals bloedonderzoek of een vervolgafspraak, en conceptantwoorden formuleren op vragen van patiënten. Omdat deze modellen feiten kunnen verzinnen (‘hallucineren’) blijft een zorgprofessional die het resultaat controleert noodzakelijk.

Breed scala aan toepassingen

Het ‘AIC4NL AI Kompas voor de nulde- en eerstelijnszorg’ signaleert een breed scala aan AI-toepassingen die al worden gebruikt of getest:

• Spraakgestuurde rapportage: tools als Juvoly, OurMind en Autoscriber genereren automatisch SOEP-notities op basis van consultgesprekken.
• Digitale triage: systemen van onder meer Huisartsen van Nederland helpen bij het structureren van patiëntcontacten, met name buiten kantooruren.
• Diagnostische ondersteuning: BoneView (Gleamer.ai) beoordeelt röntgenfoto’s op botbreuken, onder andere bij de Huisartsen Spoedpost Eemland. SkiniveMD is een CE-gemarkeerde app waarmee huisartsen huidlaesies kunnen beoordelen.
• Voorspellende AI: onderzoekers van Amsterdam UMC toonden aan dat AI op basis van huisartsdossiers patiënten met een verhoogd longkankerrisico tot vier maanden eerder kan identificeren dan reguliere diagnostiek.
• Gepersonaliseerde coaching: in de diëtetiek en fysiotherapie komen steeds meer apps voor thuisrevalidatie, beeldherkenning van voeding en virtuele coaches beschikbaar, hoewel brede klinische validatie nog vaak ontbreekt.

‘Begin nu en wees kritisch’

Het AI Kompas bevat een expliciete oproep aan zorgprofessionals in de nulde- en eerstelijnszorg om AI-geletterdheid actief op te bouwen. Het advies is om nú te starten met het vergaren van basale kennis over de werking, mogelijkheden en beperkingen van AI, bijvoorbeeld via de Nationale AI Cursus Zorg van AIC4NL.

Wat betreft het gebruik van chatbots adviseert het Kompas kritisch te kijken naar generieke tools als ChatGPT en waar mogelijk te werken met toepassingen die zijn gebaseerd op door de Nederlandse zorg gevalideerde informatie, zoals ThuisartsGPT of Ask Aletta, om fouten of schade te voorkomen.

Verder lezen?

• AI Coalitie voor Nederland (AIC4NL)
• Nieuw AIC4NL AI Kompas wijst de weg naar toekomstbestendige Nulde- en Eerstelijnszorg, 20 maart 2026
• Vcare en Juvoly slaan handen ineen: ‘Slimme spraakherkenning die naadloos aansluit op de workflow in praktijk’, 18 december 2025
• Huisartsenorganisatie Medi-Mere pioniert succesvol met Juvoly-AI in telefonische triage, 4 september 2025
• Orthopedisch chirurg Paul Koning nam initiatief tot Prisma en OurMind: ‘AI-toepassingen geven een boost aan het werkplezier van dokters’, 16 december 2024