Groene zorgclubs willen strengere regels voor pijnstillers vanwege watervervuiling

De groene zorgorganisaties van huisartsen, apothekers en medisch specialisten overhandigen op 16 juni een manifest aan de Tweede Kamer. Zij vragen aandacht voor een onderbelicht probleem: de resten van ontstekingsremmende pijnstillers vervuilen het oppervlakte- en drinkwater veel meer eerder werd aangenomen.

Het gaat om zogenoemde NSAID’s, zoals diclofenac en ibuprofen, die niet alleen als tablet verkrijgbaar zijn, maar ook als gel of crème. Mensen gebruiken deze middelen vaak bij spierpijn of gewrichtsklachten, ook omdat ze vrij verkrijgbaar zijn bij de drogist en supermarkt. Deze pijnstillers blijken veel schadelijker voor het milieu dan lang werd gedacht. 

Minder dan tien procent van de werkzame stof trekt de huid binnen, het meeste komt vervolgens via handen wassen of douchen in het riool terecht. Waterzuiveringsinstallaties blijken deze resten moeilijk te kunnen verwijderen, wat leidt tot schade aan waterdieren en vervuiling van drinkwaterbronnen.

‘Herzie de richtlijnen’

De Unie van Waterschappen stuurde hierover in april een brief naar het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen en wees daarin op de schadelijke effecten van met name van deze pijnstillers. De Groene Zorg Alliantie, de Groene Huisarts, de Groene Poli en de Groene Apotheker schreven hierop naar hun medische beroepsverenigingen en pleiten voor herziening van de richtlijnen voor pijnstillers. De organisaties verwijzen hierbij naar de Green Deal 3.0, waarin is vastgelegd dat de zorg milieuschade moet verminderen en de positieve effecten moet afwegen tegen de schadelijkheid voor het oppervlaktewater.

‘Stop vrije verkoop diclofenac-crèmes’

De zorgsector vraagt nu om maatregelen en herbeoordeling van de vrije verkoop van diclofenac-gels en -crèmes. Als deze middelen alleen nog op recept verkrijgbaar zijn, vermindert dit onnodige belasting van het milieu. Voor spierpijn of sportblessures bestaan ook andere, minder schadelijke manieren om pijn te verlichten, betogen zij. 

Ook zorgverleners kunnen zich nog meer bewust worden dat deze pijnstillers risico’s vormen voor milieu en natuur. Als zo’n middel echt nodig is en er geen duurzamer alternatief bestaat, smeer dan zuinig en verwijder overtollige gel met een tissue, stellen de groene zorgclubs. (Zie: Verminder de milieubelasting van pijnstillers in water: Kies bewust en gebruik gepast.) 

Lees ook: 

• Green Deal 3.0
• Thuisarts, Pijnstillers zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac (NSAID)
• De Groene Huisarts, Zorgen om milieu-impact NSAID gels, 26 april 2026
• RIVM, Verminder de milieubelasting van pijnstillers in water: Kies bewust en gebruik gepast, 2024
• Informatiepunt leefomgeving, Waterschap vraagt aandacht voor vervuiling door pijnstillende gels, 9 april 2026