Huisarts Hans Peter Jung (Afferden): ‘Corona laat zien hoe belangrijk het sociale domein is’

In 2010 maakte huisarts Hans Peter Jung een heftige gebeurtenis mee. Een familielid overleed en hij was enige tijd uit de running. ‘Nadat ik eruit was geweest, merkte ik pas hoe druk ik het had.’  Jung keek ook met andere ogen naar de manier waarop de huisartsenpraktijk werd gefinancierd.

Hij constateerde dat financiering per patiëntcontact een prikkel geeft om vooral veel patiënten te zien en stelde een vast bedrag per patiënt per jaar voor. Zorgverzekeraar VGZ wilde deze nieuwe werkwijze wel eens testen en startte in 2015 een pilotproject met de huisartsenpraktijk Afferden. Jung beschreef de resultaten hiervan in het artikel Meer tijd voor patiënten, minder verwijzingen’ in Huisarts en wetenschap (2018).

Jung: ‘De extra tijd per patiënt zetten we in aan het begin van het consult en gebruiken we om erachter te komen waarom de patiënt hier is en hoe het gaat. Dat betekent dat wij ons kunnen focussen op een oplossingsgerichte manier van werken. Slechts een kwart van de patiënten heeft klachten die een medische oplossing behoeven. De rest vraagt om een andere benadering en andere oplossingen.’

Hoe staat het met de verdere uitrol van de pilot?

‘Samen met zorgverzekeraar VGZ en het Maasziekenhuis in Boxmeer kijken we naar de uitrol in de regio, maar door de coronacrisis staat dat nu op een laag pitje. Op dit moment werken al vier praktijken in de regio op deze manier en vijf praktijken willen dat doen. De bedoeling is dat dat dit jaar gaat gebeuren. In het eerste kwartaal zorgden wij met de hele regio ervoor dat meer mensen naar het streekziekenhuis gingen die voorheen naar een academisch ziekenhuis werden verwezen. Dit creëert in principe ruimte om meer huisartsenpraktijken met positieve gezondheid te laten werken.’

Heeft de pilot wel prioriteit tijdens de coronacrisis?

‘De afspraken worden naar achteren geschoven, maar de coronacrisis zorgt voor interessante inzichten. De financiering van zorg en welzijn heeft erg veel last van schotten tussen beide domeinen. Het coronavirus houdt zich niet aan die schotten. De epidemie zorgt voor inbreuk op het sociale domein met maatregelen als 1,5 meter afstand houden en thuisblijven. Dat doet Nederland om een medisch probleem niet groter te laten worden. Dat laat zien dat je zorg en welzijn niet kan scheiden. Huisartsen zijn opgeleid om medisch-analytisch te denken, maar dit is slechts voor een kleine groep mensen belangrijk. NZa-voorzitter Marjan Kaljouw gaf aan de medische zorg op andere manier vorm te willen geven en oplossingen te zoeken in het sociale domein. Zij wil graag meedenken over ons project.’

Als al genoeg huisartsen volgens dit concept werken, in hoeverre is het uitrollen van de pilot dan nog van belang?

‘Het is heel belangrijk dat de werkwijze op meerdere niveaus verandert. Ik krijg veel vragen van collega’s om uitleg van het concept en ook het manifest ‘Het Roer Moet Om’ geeft de urgentie aan dat het anders moet in de huisartsenzorg. Dat huisartsen hiervoor open staan is niet genoeg. Het is alleen mogelijk om een ander gesprek met je patiënten te voeren als je meer tijd voor ze hebt. Je kunt alleen op landelijk niveau de ruimte krijgen om dat te organiseren. Het is goed om enthousiast te zijn over een nieuw concept, maar je hebt implicaties over hoe je de zorg organiseert. De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) heeft dit onderwerp hoog op de agenda staan, maar het heeft ook te maken met financiering. Daarvoor heb je zorgverzekeraars nodig die achter deze aanpak staan.’

In hoeverre staan verzekeraars achter deze aanpak?

‘Verzekeraars zijn bezig met dit soort projecten in verschillende regio’s. Op veel plekken wordt gezocht naar ruimte om op deze manier te kunnen werken. De basis van de plannen is om met positieve gezondheid de medische kosten te laten dalen. Vanuit die extra kosten kan de huisartsenzorg betaald worden. Iedere verzekeraar probeert dat op zijn eigen manier te doen. Meer tijd voor de patiënt wordt breed omarmd, maar voor deze werkwijze zijn ook meer huisartsen nodig. In sommige regio’s is een tekort aan huisartsen, dus heb je maatwerk nodig per regio.’

Hoe druk heeft u het nu in uw praktijk met alle coronastress?

‘Wij zitten in een bijzondere situatie. Nu alles telefonisch gaat, merk je dat de huisartsenpraktijk ook als ontmoetingsplek diende voor mensen. De gesprekken met medepatiënten en zorgverleners zijn weggevallen en mensen raken in een sociaal isolement, terwijl ze een gemeenschap nodig hebben. In de praktijk behandelen wij telefoontjes volgens een stappenschema. Daarom zijn wij samen anderen bezig om een bellijn op te zetten met vragen van burgers. Wij hopen dit weekend van deze bellijn gebruik te kunnen maken.'

Links:

• Huisarts Dorine Werkhoven: 'Welzijn helpt je draai weer te vinden in het echte leven' 
• Huisarts Greetje Velema: ‘'Welzijn op recept’ leidt tot minder consulten’
• Huisarts Marco Ephraim: 'Positief gezondheidsgesprek geeft huisartsenzorg een boost'
• Veel aandacht Tweede Kamer voor pilot huisartsen in Afferden
• H.P. Jung e.a., ‘Meer tijd voor patiënten, minder verwijzingen’, Huisarts en wetenschap, 2018

Foto: Hans Peter Jung