MO Actueel ‘Boeien en binden van je team’: ‘Wees en blijf superzuinig op je personeel’

Alexander van Kleij werkt sinds 1989 in HRM, onder meer bij zorginstellingen en in het bedrijfsleven en is sinds 2022 directeur bij Visser & Visser. Van Kleij baseert zijn betoog op zes trends, die hij signaleert in het personeelsmanagement: loonkostenstijgingen, krapte en spanningen op de arbeidsmarkt, goede uitgangspunten voor boeien en binden, het tegengaan van verzuim, de toename van hybride werken en de noodzaak personeelsmanagement een centraal onderdeel te maken van het strategisch beleid. 

Oplopende loonkosten en gespannen arbeidsmarkt

Om te beginnen schetst Van Kleij een aantal forse problemen voor werkgevers en praktijkhouders: de loonkosten stijgen harder dan ooit. Dankzij de cao van de huisartsenbranche over 2022 en 2023 bijvoorbeeld met ruim 11 procent. Ook de cao voor de fysiotherapie die op 1 april van start gaat, zal tot stijging van de loonkosten leiden. Hij wijst erop dat er door belastingmaatregelen er ook zonder brutostijging toch sprake is van nettovooruitgang. 

Tegelijk blijft de arbeidsmarkt krap en kent bij specifieke beroepsgroepen zelfs flinke spanningen, zoals het tekort aan tandarts- en doktersassistenten. Prognoses over de demografische ontwikkelingen zijn somber, wat betekent dat praktijken erg zuinig moeten zijn op medewerkers. Daarom dienen ze ook in te zetten op het 'boeien en binden' van hun personeel, betoogt Van Kleij. ‘Dat betekent superzuinig zijn en blijven op je medewerkers. Dat is een waarheid als een koe, maar op het moment dat er iemand weggaat, is het heel moeilijk om iemand te vinden.’

Goede werksfeer, opleiding en salaris

Cruciaal voor het boeien en binden van personeel is dat de werksfeer goed is, stelt Van Kleij. ‘Besteed daar concreet aandacht aan en vraag medewerkers ook naar hun mening daarover. Sfeer is altijd een optelsom van allerlei grote en kleine zaken bij elkaar. Belangrijk is ook dat je mensen direct vraagt: joh, klopt het dat het hier een fijne sfeer is?’  Bindende factoren zijn ook opleiding en ontwikkeling. Daarbij pleit Van Kleij voor een actieve rol van de praktijkhouder of praktijkmanager. 

‘Mensen vinden het vaak lastig precies aan te geven wat ze willen. Wat daarom heel belangrijk is, in mijn optiek, is dat je mensen actief aanbiedt om bepaalde opleidingen, cursussen of trainingen te gaan doen.’ Ook ‘salaris’ is een belangrijke bindende factor, maar zeker niet de allerbelangrijkste, stelt Van Kleij. ‘Wees ook niet te krenterig. Als je structureel onderbetaalt ten opzichte van collega's, kun je daar last van hebben. Op het moment dat een groot deel van de praktijken op een gelijk niveau zitten, heeft het niet heel veel zin om naar boven te gaan zitten.’

'Spring eruit met goede sfeer'

Van Kleij benadrukt het belang van ‘leuke dingen doen’ met het team. ‘Organiseer eens een etentje na afloop van de werkdag. Bij ons is het op dit moment erg ‘in’ om een spelletjesavond te houden, met een pizza vooraf. Werk is tenslotte een heel belangrijk onderdeel van je leven en dan is het ontzettend leuk als je dat op een prettige manier kan doorbrengen met elkaar. Je ziet dat werkgevers die daar aandacht aan besteden er bijna altijd uitspringen.’

Van Kleij gaat dan in op de noodzaak van goed beleid rond verzuim en werkdruk. ‘Daar krijgen we veel signalen over van onze klanten. Juist door personeelstekort neemt de werkdruk op veel plekken toe.’ Voor het tegengaan van verzuim en werkdruk schetst Van Kleij een aantal uitgangspunten:

• Voorkom een vicieuze cirkel: werkdruk die leidt tot uitval, wat weer leidt tot hogere werkdruk voor achterblijvers, waardoor weer meer kans op uitval.
• Investeer in goede arbo- en verzuimbegeleiding.
• Aandacht en begrip is cruciaal, ook voor werkende collega’s: ‘Dus op het moment dat er een collega uitvalt, wat extra werkdruk bij de overblijvers veroorzaakt, moet je meer aandacht aan die overblijvers geven.’
• Aanpak: eerst menselijke factor, dan formeel juridische.

‘HRM is essentieel bij strategisch beleid’

Een belangrijke trend is ook het hybride werken en de invloed van ontwikkelingen zoals ouderschapsverlof dat steeds vaker wordt aangevraagd. Van Kleij: ‘Ouderschapsverlof is gewoon ontzettend populair.  Je ziet dat de jonge ouders daar volop gebruik van maken.’ Tenslotte is het essentieel om HRM mee te nemen in strategische beslissingen. De menselijke factor is beperkend én doorslaggevend, stelt Van Kleij.  

‘Personeelsmanagement was altijd al belangrijk, maar het is nog belangrijker geworden. Kijk naar kosten, naar de arbeidsmarkt, naar de ingrediënten die je kan toepassen om de sfeer te verbeteren en mensen te behouden. Kortom, alle beslissingen die je neemt in je praktijk, over een uitbreiding, een nieuwe vestiging, langer of korter open blijven, alles is HRM gerelateerd. Als je je dat voldoende realiseert en die factoren ook daadwerkelijk meeneemt, dan helpt dat om de beslissingen ook goed te nemen. Dan kom je niet achteraf voor verrassingen te staan.’

Tips voor een goede werksfeer van Alexander van Kleij: 

• Bepaal met elkaar successen en vier ze.
• Maak helder wie waar verantwoordelijk voor is.
• Geef (heel) regelmatig complimenten.
• Geef als leidinggevende het goede voorbeeld.
• Wees open en transparant in je communicatie.

Meer lezen over ‘Boeien en binden van je team’:

• Alexander van Kleij over ‘Binden en boeien van je team’: ‘Goede sfeer is de belangrijkste bindende factor’, 14 maart 2023
• Strategieën voor personeelsbehoud: Binden en boeien in 2023, 16 februari 2023
• Over het webinar MO Actueel bij Visser & Visser
• Contactinformatie: Alexander van Kleij bij Visser & Visser