Heeft uw praktijk de optimale rechtsvorm?

De rechtsvorm van uw praktijk: misschien heeft u er nooit over nagedacht. Misschien vraagt u zichzelf nu af: heeft mijn praktijk dan een rechtsvorm? Ja, uw praktijk heeft een rechtsvorm en het is niet verkeerd om eens over die rechtsvorm na te denken. Want is die rechtsvorm voor uw praktijk wel het meest ideaal? Dat hangt sterk af van uw specifieke situatie.

Welke aspecten spelen een rol bij het kiezen van een rechtsvorm voor uw praktijk? Fiscale aspecten zijn uiteraard belangrijk. Ook aansprakelijkheidsmotieven kunnen een rol spelen bij de rechtsvormkeuze. Echter, de beroepsaansprakelijkheid kunt u nooit uitsluiten. Welke rechtsvorm u ook kiest, voor beroepsfouten bent u altijd persoonlijk aansprakelijk. Verder maakt het voor de rechtsvormkeuze veel verschil uit of u als praktijkhouder uw beroep uitoefent in een eigen praktijkpand of dat u onder één dak met andere praktijkhouders of in een multidisciplinair samenwerkingsverband samenwerkt.

Hieronder wordt in het kort ingegaan op de rechtsvormen die geschikt zijn voor praktijkhouders en samenwerkingsverbanden in de eerstelijnszorg. In een aantal volgende artikelen op deze website zullen die rechtsvormen verder worden uitgediept.

Eenmanszaak

De eenmanszaak is strikt genomen geen rechtsvorm en heeft daardoor geen enkele juridische status: de praktijk dat bent u en u bent de praktijk. Dat wil zeggen dat u privé volledig aansprakelijk bent voor de praktijk. De aanduiding eenmanszaak wordt alleen gebruikt om deze van de andere rechtsvormen te onderscheiden.

Als beoefenaar van een vrij, medisch beroep, wordt u fiscaal gelijk gesteld aan een ondernemer.

Maatschap

Als twee beoefenaren van een vrij beroep samenwerken, spreken we van een maatschap. Een maatschap is niets meer of minder dan een overeenkomst waarbij twee of meer praktijkhouders afspreken om hun krachten te bundelen en het door de samenwerking gegenereerde resultaat te delen.  De partijen bij de maatschapsovereenkomst, de vennoten (in het spraakgebruik ook wel “de maten” genoemd), zijn in beginsel voor gelijke delen aansprakelijk voor de schulden die zij aangaan.

De maatschap heeft als overeenkomst een juridische status. Fiscaal gezien bestaat de maatschap niet en hebben de vennoten ieder een eigen onderneming. De fiscale status is daarmee gelijk aan die van de eenmanszaak.  Toch worden er ook vanuit fiscaal oogpunt maatschapsovereenkomsten gesloten. Dat betreft dan vooral de situaties waarin afzonderlijke praktijkhouders gebruikmaken van bepaalde gezamenlijke faciliteiten. De kostenmaatschap is daarvan de bekendste overeenkomst. Een afgeleide daarvan is de praktijkkostenovereenkomst. 

Coöperatie

Iedereen weet wat een vereniging is. De coöperatie is feitelijk een bijzondere verschijningsvorm van de vereniging. Het hoofddoel van een coöperatie is om gezamenlijk iets te bereiken. De aansprakelijkheid van de leden van de coöperatie kan geheel worden uitgesloten.  Anders dan de eenmanszaak en de maatschap, is de coöperatie een rechtspersoon. Dat wil zeggen dat de coöperatie een zelfstandig drager is van rechten en plichten. Juridisch wordt een rechtspersoon dan ook (net als u) als een zelfstandige persoon beschouwd.

De coöperatie kan een geschikte rechtsvorm zijn voor grotere samenwerkingsverbanden, bijvoorbeeld een huisartsenpost.

Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (bv)

De bv is een rechtspersoon met een in aandelen verdeeld kapitaal. Maakt u gebruik van de bv dan heeft u fiscaal-juridisch niet de positie van ondernemer, maar die van aandeelhouder (eigenaar) en werknemer (u komt in dienst van de bv).  Belangrijkste argumenten om voor de bv te kiezen zijn: fiscaal voordeel en beperking van aansprakelijkheid.

Over de winst van een bv wordt geen inkomstenbelasting, maar vennootschapsbelasting geheven. Bij hoge(re) winsten kan dat fiscaal voordeel opleveren.

Ten slotte  

Als het om rechtsvormen gaat, is er keus genoeg. Maar de keus is wel maatwerk en vereist nauwkeurige afweging en doorrekening.

Wim Boerman

Van Ree Finance Consultants bv