Nieuwe eisen aan uw personeelsmanagement door Wkkgz

De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) is vooral bekend van de nieuwe regels over klachten en geschillen. De Wkkgz bevat echter ook regelgeving die tot doel heeft de kwaliteit van de zorgverlening te verbeteren. De kwaliteit van de zorgverlening wordt natuurlijk grotendeels bepaald door de kwaliteit van de zorgverleners. De invulling van de verplichtingen uit de Wkkgz brengt zodoende ook een aantal aanpassingen in uw personeelsmanagement met zich mee. 

Personeelsmanagement bestaat uit 3 processen:

• instroom (van werving tot aanname),
• doorstroom (te denken valt aan ziekteverzuim, opleiding en beoordeling en beloning)  
• uitstroom (bijvoorbeeld: ontslag, pensioen en een exitinterview).

De Wkkgz heeft impact op alle drie de processen. In dit artikel laten wij u zien wat de impact is van de Wkkgz op uw personeelsmanagement aan de hand van het traject dat een zorgverlener bij u in de praktijk zou kunnen doorlopen.   

Casus 1:

U wilt huisarts Chris als waarnemer in uw huisartsenpraktijk inzetten.

Vergewisplicht

Wanneer u een zorgverlener in uw praktijk laat werken, als werknemer, waarnemer of uitzendkracht, bent u verplicht te controleren of deze zorgverlener op basis van zijn functioneren in het verleden geschikt is om zorg te verlenen. Dit wordt de ‘vergewisplicht’ genoemd. U moet deze plicht uitvoeren voordat u de waarnemer inzet. Ook wanneer u al vaker met de waarnemer heeft gewerkt, zult u hem moeten screenen. De vergewisplicht geldt sinds 1 januari 2016 voor alle overeenkomsten [1] die u sluit met zorgverleners.

Screening

De praktische uitvoering van de vergewisplicht is een uitvoerig traject. Zo moet u het CV checken, het identiteitsbewijs checken, het BIG-register raadplegen en navraag doen bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg en bij eerdere werkgevers/opdrachtgevers informeren naar het functioneren van de zorgverlener. De uitvoering van het traject en de eventuele bevindingen moeten schriftelijk worden vastgelegd, zodat u kunt aantonen dat u heeft voldaan aan de vergewisplicht. U mag het uitvoeren van de screening ook uitbesteden aan een gespecialiseerde partij. Wanneer u een nieuwe zorgverlener met behulp van wervingsteksten wil aantrekken, moet u hierin opnemen dat een screening onderdeel uitmaakt van de selectieprocedure.

Wat te doen bij een negatieve constatering?

Stel, uw screening levert iets op: de zorgverlener komt voor in een bepaald register of wordt door een referent afgeraden. Wat dan? Maakt dit de zorgverlener ongeschikt? Het is aan u om de informatie te wegen en – na een eventueel gesprek – te beslissen welke consequenties u hieraan wilt verbinden. 

Wat vindt u nog acceptabel voor de functie die de persoon gaat vervullen? Stel daarvoor van tevoren criteria op.

Casus 2: 

Chris bevalt goed als waarnemer en treedt bij u in dienst. 

Vergewisplicht

Als u de arbeidsovereenkomst aangaat in aansluiting op de overeenkomst van waarneming, hoeft u niet opnieuw aan de vergewisplicht te voldoen. In het geval u een nieuw personeelsdossier aanlegt, is het wel raadzaam om hierin de resultaten van screening als waarnemer op te nemen.

Beoordeling van het functioneren

Op grond van de Wkkgz rust op u tevens de algemene verplichting om regelmatig na te gaan dat Chris zijn werkzaamheden naar behoren verricht en dat hij voldoende bekwaam is en blijft om zorg te verlenen. En zo nodig maatregelen te nemen. Dit betekent dat u in elk geval regelmatig (jaarlijks of vaker ) een functioneringsgesprek moet voeren met Chris. Legt u de gesprekken ook vast. Dit kunt u op papier doen of in een digitaal beoordelingssysteem. Het  advies is om ter ondersteuning van het functioneringsgesprek gebruik te maken van een meetmoment, zoals een patiënttevredenheidsonderzoek of een 360° feedbackronde.

Uiteraard moet u er ook op toe zien dat Chris de procedures die binnen uw praktijk gelden voldoende naleeft en of hij voldoende nascholing heeft gevolgd.

Case 3: 

Chris functioneert niet voldoende en u besluit het dienstverband te beëindigen.

Helaas brengt een onderzoek naar een calamiteit ernstig tekortschieten in het functioneren van Chris aan het licht. Omdat hij geen inzicht toont in zijn disfunctioneren en u hem een potentieel gevaar acht voor de patiëntveiligheid, ziet u zich genoodzaakt het dienstverband met Chris te beëindigen.

Melding Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ)

De Wkkgz verplicht u binnen drie werkdagen na beëindiging van de arbeidsovereenkomst aan de IGZ melding te doen van ernstig disfunctioneren, waarbij u onder meer moet aangeven waaruit dit ernstig disfunctioneren bestaat.

Op basis van eigen onderzoek besluit de IGZ of de zorgverlener opgenomen wordt in het (besloten) register van zorgverleners bij wie onderzoek heeft uitgewezen dat zij een ernstige bedreiging vormen voor de veiligheid van patiënten of de zorg.

De vraag is wat ‘ernstig tekortschieten in het functioneren’ precies inhoudt. U maakt hierin een eigen afweging op basis van de feiten, maar doet in ieder geval een melding als:

• u van mening bent dat de patiëntveiligheid dan wel de kwaliteit van de zorgverlening in het gedrang is gekomen,
• er mogelijk strafbare feiten zijn gepleegd,
• er sprake was van disfunctioneren door een lichamelijke of psychische ziekte of verslaving. 

Wat gebeurt er als u de Wkkgz niet naleeft?

De IGZ is belast met het toezicht op de naleving en handhaving van de verplichtingen uit de Wkkgz. Als de IGZ bij een controle of in het kader van een onderzoek constateert dat u verplichtingen van de Wkkgz niet naleeft of heeft nageleefd, kan zij bestuursrechtelijke maatregelen nemen. Zo kan zij u vragen uw procedure voor het screenen van nieuwe zorgverleners aan te passen, als blijkt dat dat u op grond van de beschikbare informatie aanwijzingen had kunnen hebben voor de ongeschiktheid van de zorgverlener. Ook kan de IGZ in bepaalde gevallen een boete opleggen, bijvoorbeeld als u niet of te laat voldoet aan een meldplicht. In bepaalde situaties kan het niet naleven van een Wkkgz verplichting tevens leiden tot een schadeclaim of een tuchtklacht.

Conclusie

Het moge duidelijk zijn dat de impact van de Wkkgz op uw personeelsmanagementprocessen significant is. Het is daarom van belang dat u spoedig uw bestaande procedures, processen en werkwijzen onder de loep neemt en Wkkgz-proof maakt.

Annemarie Smilde, senior jurist gezondheidsrecht en Nicole Metsemakers, consultant werkgeverszaken VvAA, www.vvaa.nl/wkkgz voor meer informatie over wat VvAA voor u kan doen op het gebied van de Wkkgz