Duurzame mondzorg ‘from cradle to grave’

woensdag 5 mei 2021
timer 4 min
Windmolens aan de kust

Foto: Karsten Wurth/Unsplash Stockfoto

‘Boze omwonenden, verstoorde slaapritmen, onhoorbaar gebrom, verstoring van visgronden, gekapt regenwoud, grote berg afval.’ Het zijn maar enkele van de negatieve geluiden die de laatste tijd de krant halen als het gaat om groene energie opgewekt door windmolens.  Aan deze discussies zie je goed dat er aan ‘duurzame’ verandering veel verschillende kanten zitten, namelijk maatschappelijke, sociale, biologische en economische.

Een écht duurzaam proces betrekt al deze factoren. Het is een illusie dat je op alle vlakken goed kunt scoren. Er is een afweging nodig: welke belangen wegen er op dat moment het zwaarst en hebben de minste impact op milieu, maatschappij en de mens? Neem alleen al het productieproces van een windmolen. De bladen zijn gemaakt van balsahout, een hardhout dat voornamelijk in Ecuador geproduceerd wordt. De vraag bij ons stimuleert In Zuid-Amerika, op grote schaal de kap van delen van het regenwoud.

Berg afgedankte molens

Tegelijk hebben we nog geen oplossing voor de grote afvalberg van afgedankte molens. We focussen ons nu alleen op de winst wat betreft de energie en uitstoot van CO2. Bij een duurzaam en circulair proces dien je te kijken naar de gehele keten: productieproces, vervoer, efficiëntie van gebruik en onderhoud, het meekrijgen van gebruikers én de omgeving en ook: wat te doen met het product als het ‘op’ is? Kortom het gaat om het totale plaatje: ‘from cradle to grave’.

Gezond en toekomstbestendig

In gesprekken met collega’s en tijdens de webinars over ‘Duurzame Mondzorg’ komen er regelmatig vragen over het duurzaam (ver)bouwen en gebruiken van hun praktijkpand. In een praktijkpand komen alle mogelijke processen samen die betrekking hebben op gezond en toekomstbestendig zorg verlenen en ondernemen. Een aantal van die kenmerken:

  • Het pand dient energieneutraal in gebruik te zijn,
  • De bouw zou het milieu niet of nauwelijks extra moeten belasten,
  • Het pand faciliteert efficiënte en zuinige processen,
  • Het pand biedt een veilige en gezonde werkomgeving voor de medewerkers in de praktijk,
  • De inrichting stelt patiënten voor, tijdens en na een behandeling, op hun gemak,
  • Daarnaast kan een gebouw, door de inrichting van de buitenomgeving, ook de natuur versterken en bijdragen aan de biodiversiteit in de omgeving.

Grote puzzel

De praktijkhouders die toekomstbestendig willen ondernemen, zijn enthousiast over verduurzamen van hun praktijk en de werkprocessen. Een grote belemmering hierbij vormt onder andere voldoende kennis over de mogelijkheden. Samen met Dentiva heb ik me voorgenomen deze kennis te verzamelen en met collega’s te delen. Alleen hoe meer je leest over duurzaamheid des te groter lijkt de puzzel te worden. Waar moet je beginnen, waar doe je goed aan, aan welke elementen moet je denken? Ik kan me goed voorstellen dat praktijkhouders dan al snel weer terugvallen op de bekende zaken en dat het streven naar duurzaamheid er weer bij in schiet.

Visie en strategie

We zijn gelukkig niet de enige sector die met verduurzamen bezig is. Er is al veel bekend over ‘duurzame bouw’ en er is veel hulp te vinden. Maar ook als je de juiste hulp vindt, is het van belang om zelf ook kennis te hebben van de verschillende processen. Die kennis zorgt ervoor dat je een heldere visie en strategie kunt ontwikkelen. Visie en strategie zijn de belangrijkste elementen van welk proces dan ook. Welk doel wil je behalen en op welke manier?

Tijdens het ontwerpen van een duurzaam praktijkpand is het naast de bouw ook belangrijk om na te denken over het gebruik en de eventuele sloop ervan. De manier waarop jij en je medewerkers het pand gaan gebruiken, bepaalt uiteindelijk of je écht duurzaam bezig bent of niet. Te denken valt dan aan:

  • de toegepaste materialen bij de bouw,
  • onderhoudsvriendelijkheid,
  • de gebruikte soorten verf,
  • de schoonmaakmiddelen,
  • de luchtkwaliteit,
  • het efficiënte gebruik van ruimten,
  • de temperatuurregeling in het gebouw.

Circulair is niet eenvoudig

In de strategieontwikkeling voor duurzaam bouwen past ook het nadenken over hergebruik of sloop van je praktijkpand: kan het pand een andere bestemming krijgen zonder sloop? Kunnen elementen weer eenvoudig op andere plekken hergebruikt worden of weer tot een grondstof gemaakt worden? Dit circulaire denken maakt dat écht verduurzamen geen eenvoudig proces is.

Steeds meer architecten maken dan ook gebruik van instrumenten om gestructureerd het gehele bouwproces te begeleiden en uiteindelijk door te meten. In Nederland kennen we bijvoorbeeld de Dutch Green Building Council (DGBC). Zij maken gebruik van een keurmerk om te beoordelen of een gebouw ‘duurzaam’ gebouwd, gebruikt en uiteindelijk gesloopt kan worden (BREEAM; Building Research Establishment Environmental Assesment Method). Kenmerkend voor deze methoden is de holistische en circulaire manier van kijken naar het gehele proces.

‘Backwards planning’ in duurzaamheid

In de tandheelkunde kennen we het concept van ‘Backwards planning’, waarbij het voorspelbaar werken voorop staat. Met de juiste kennis, visie en strategie kan je dit zelfde concept ook toepassen op het proces van verduurzamen: waar willen we uiteindelijk heen en hoe doen we dat? Op naar het energieneutrale praktijkpand, dat gebouwd, gebruikt, onderhouden en zo nodig gesloopt wordt, maar dan wel met een minimale milieubelasting. Een praktijk waarin jij en je medewerkers de mondgezondheid op een gezonde, veilige en gelukkige manier kunnen verzorgen.

Lees hier meer blogs van Michiel Lieshout

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

mic_external_onInterview

Diëtist Lobke Faasen ontwikkelde de Schijf for Life: ‘Plantaardig eten heeft een enorme urgentie’

14 jun om 17:00 uurtimer6 min

Lobke Faasen ontwikkelde als diëtist – samen met Armanda Govers –  de volledig plantaardige Schijf for Life,…

Lees verder »
Huisarts Claudine van Lith (rechtsachter) en haar team
mic_external_onInterview

Huisartsenpraktijk verduurzamen met het hele team: ‘Minder voorschrijven, minder materialen, minder doen kost geen tijd’

10 jun om 13:30 uurtimer7 min

Huisarts Claudine van Lith runde tot april dit jaar een eigen praktijk in Olst. Ze vertelt terugblikkend hoe ze…

Lees verder »
Uitbreiding Gezondheidscentrum Emma in Tilburg.Artist impression: Van Waarden Ontwerp & Advies i.o.v. Cornelis Huygens Vastgoedgroep
person_outlineBlog

Bouwen in 2024. Geduld is een schone zaak

4 jun om 14:45 uurtimer4 min

Dat bouwproces kost in theorie twee tot drie jaar. Maar meestal meer. Naast tijd vraagt bouwen daarom ook…

Lees verder »
mic_external_onInterview

Rinke Rinke Blok en Angelica Setiaman (KNMT): ‘Verduurzamen hoort gewoon bij ondernemen in de mondzorg’

3 jun om 17:00 uurtimer7 min
Tandartsenorganisatie KNMT zet zich actief in voor verduurzaming van de mondzorg. Welke trends zijn er zichtbaar…
Lees verder »
Jaap van der Stel klimaatpsycholoog en bosbouwer
mic_external_onInterview

'Klimaatpsycholoog' en bosbouwer Jaap van der Stel: ‘Bewustzijn van klimaatproblemen bij professionals kantelt nu’

30 mei om 11:00 uurtimer5 min

Jaap van der Stel, emeritus-lector geestelijke gezondheidszorg, is actief bij het platform…

Lees verder »
Rob ter Bekke_Jessie Neffke_2024
mic_external_onInterview

‘Groene huisarts’ Jessie Neffke benadrukt noodzaak ‘primaire preventie’: ‘Leefstijlziektes voorkomen essentieel voor houdbare zorg’

29 mei om 12:30 uurtimer5 min

‘Huisartsen kunnen meer uitdragen dat welvaartziektes met onze leefstijl te maken hebben. Het…

Lees verder »
Huisarts Wietske Jacobs (Eigen foto)
mic_external_onInterview

Huisarts stuurt SOS: ‘Een duurzame, instapklare praktijk waar we het verschil kunnen maken’

22 apr om 10:30 uurtimer6 min

Huisarts Wietske Jacobs (44) maakte in 2018 de sprong naar het praktijkhouderschap in Den…

Lees verder »
mic_external_onInterview

Janneke de Jong, Buitenfysiotherapeut: ‘Ik wil iets neerzetten dat een kleine footprint heeft’

11 apr om 15:45 uurtimer5 min

Janneke de Jong-de Vries noemt zich sinds twee jaar ‘De Buitenfysiotherapeut’. Als praktijkruimte gebruikt ze…

Lees verder »