Duurzame mondzorg ‘from cradle to grave’

woensdag 5 mei 2021
timer 4 min
Windmolens aan de kust

Foto: Karsten Wurth/Unsplash Stockfoto

‘Boze omwonenden, verstoorde slaapritmen, onhoorbaar gebrom, verstoring van visgronden, gekapt regenwoud, grote berg afval.’ Het zijn maar enkele van de negatieve geluiden die de laatste tijd de krant halen als het gaat om groene energie opgewekt door windmolens.  Aan deze discussies zie je goed dat er aan ‘duurzame’ verandering veel verschillende kanten zitten, namelijk maatschappelijke, sociale, biologische en economische.

Een écht duurzaam proces betrekt al deze factoren. Het is een illusie dat je op alle vlakken goed kunt scoren. Er is een afweging nodig: welke belangen wegen er op dat moment het zwaarst en hebben de minste impact op milieu, maatschappij en de mens? Neem alleen al het productieproces van een windmolen. De bladen zijn gemaakt van balsahout, een hardhout dat voornamelijk in Ecuador geproduceerd wordt. De vraag bij ons stimuleert In Zuid-Amerika, op grote schaal de kap van delen van het regenwoud.

Berg afgedankte molens

Tegelijk hebben we nog geen oplossing voor de grote afvalberg van afgedankte molens. We focussen ons nu alleen op de winst wat betreft de energie en uitstoot van CO2. Bij een duurzaam en circulair proces dien je te kijken naar de gehele keten: productieproces, vervoer, efficiëntie van gebruik en onderhoud, het meekrijgen van gebruikers én de omgeving en ook: wat te doen met het product als het ‘op’ is? Kortom het gaat om het totale plaatje: ‘from cradle to grave’.

Gezond en toekomstbestendig

In gesprekken met collega’s en tijdens de webinars over ‘Duurzame Mondzorg’ komen er regelmatig vragen over het duurzaam (ver)bouwen en gebruiken van hun praktijkpand. In een praktijkpand komen alle mogelijke processen samen die betrekking hebben op gezond en toekomstbestendig zorg verlenen en ondernemen. Een aantal van die kenmerken:

  • Het pand dient energieneutraal in gebruik te zijn,
  • De bouw zou het milieu niet of nauwelijks extra moeten belasten,
  • Het pand faciliteert efficiënte en zuinige processen,
  • Het pand biedt een veilige en gezonde werkomgeving voor de medewerkers in de praktijk,
  • De inrichting stelt patiënten voor, tijdens en na een behandeling, op hun gemak,
  • Daarnaast kan een gebouw, door de inrichting van de buitenomgeving, ook de natuur versterken en bijdragen aan de biodiversiteit in de omgeving.

Grote puzzel

De praktijkhouders die toekomstbestendig willen ondernemen, zijn enthousiast over verduurzamen van hun praktijk en de werkprocessen. Een grote belemmering hierbij vormt onder andere voldoende kennis over de mogelijkheden. Samen met Dentiva heb ik me voorgenomen deze kennis te verzamelen en met collega’s te delen. Alleen hoe meer je leest over duurzaamheid des te groter lijkt de puzzel te worden. Waar moet je beginnen, waar doe je goed aan, aan welke elementen moet je denken? Ik kan me goed voorstellen dat praktijkhouders dan al snel weer terugvallen op de bekende zaken en dat het streven naar duurzaamheid er weer bij in schiet.

Visie en strategie

We zijn gelukkig niet de enige sector die met verduurzamen bezig is. Er is al veel bekend over ‘duurzame bouw’ en er is veel hulp te vinden. Maar ook als je de juiste hulp vindt, is het van belang om zelf ook kennis te hebben van de verschillende processen. Die kennis zorgt ervoor dat je een heldere visie en strategie kunt ontwikkelen. Visie en strategie zijn de belangrijkste elementen van welk proces dan ook. Welk doel wil je behalen en op welke manier?

Tijdens het ontwerpen van een duurzaam praktijkpand is het naast de bouw ook belangrijk om na te denken over het gebruik en de eventuele sloop ervan. De manier waarop jij en je medewerkers het pand gaan gebruiken, bepaalt uiteindelijk of je écht duurzaam bezig bent of niet. Te denken valt dan aan:

  • de toegepaste materialen bij de bouw,
  • onderhoudsvriendelijkheid,
  • de gebruikte soorten verf,
  • de schoonmaakmiddelen,
  • de luchtkwaliteit,
  • het efficiënte gebruik van ruimten,
  • de temperatuurregeling in het gebouw.

Circulair is niet eenvoudig

In de strategieontwikkeling voor duurzaam bouwen past ook het nadenken over hergebruik of sloop van je praktijkpand: kan het pand een andere bestemming krijgen zonder sloop? Kunnen elementen weer eenvoudig op andere plekken hergebruikt worden of weer tot een grondstof gemaakt worden? Dit circulaire denken maakt dat écht verduurzamen geen eenvoudig proces is.

Steeds meer architecten maken dan ook gebruik van instrumenten om gestructureerd het gehele bouwproces te begeleiden en uiteindelijk door te meten. In Nederland kennen we bijvoorbeeld de Dutch Green Building Council (DGBC). Zij maken gebruik van een keurmerk om te beoordelen of een gebouw ‘duurzaam’ gebouwd, gebruikt en uiteindelijk gesloopt kan worden (BREEAM; Building Research Establishment Environmental Assesment Method). Kenmerkend voor deze methoden is de holistische en circulaire manier van kijken naar het gehele proces.

‘Backwards planning’ in duurzaamheid

In de tandheelkunde kennen we het concept van ‘Backwards planning’, waarbij het voorspelbaar werken voorop staat. Met de juiste kennis, visie en strategie kan je dit zelfde concept ook toepassen op het proces van verduurzamen: waar willen we uiteindelijk heen en hoe doen we dat? Op naar het energieneutrale praktijkpand, dat gebouwd, gebruikt, onderhouden en zo nodig gesloopt wordt, maar dan wel met een minimale milieubelasting. Een praktijk waarin jij en je medewerkers de mondgezondheid op een gezonde, veilige en gelukkige manier kunnen verzorgen.

Lees hier meer blogs van Michiel Lieshout

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

Broedplaats BlueCity, ooit Tropicana aan de Maas (Foto: Daniel Verkijk / rotterdammakeithappen.nl)
person_outlineBlog

Van Tropicana naar BlueCity: ‘Bouwen aan duurzame mondzorg’

16 jun om 10:15 uurtimer4 min

Afgelopen maand sprak ik bij het eerste congres Duurzame Mondzorg. Plaats van handeling was het voormalig…

Lees verder »
Tandartspraktijk Quadratand in Zuidwolde. 'We hebben een goeie band met elkaar, het is net familie hier.'
mic_external_onInterview

Tandarts Yvonne Schalk over het succes van Quadratand: ‘Onze praktijk heeft uitstraling, dat is onze grote kracht’

20 mei om 09:30 uurtimer5 min
Yvonne Schalk-Van der Weide runt samen met haar man Peter Schalk tandartspraktijk Quadratand in het Drentse…
Lees verder »
Johan Hermans: 'Dankzij onze klanten hebben we het goed en dan wil ik ook iets positiefs terugleveren aan de wereld.’ (Beeld: Maarten Schellekens)
all_inclusiveAchtergrondartikel

Intelly zet voortvarend in op vergroening: ‘In mijn visie moet je je voetafdruk zo klein mogelijk maken’

19 mei om 18:15 uurtimer5 min
Johan Hermans, directeur van Intelly, werkte de afgelopen jaren voortvarend aan de verduurzaming van zijn…
Lees verder »
Wolter Brands
flash_onNieuws

‘Verduurzamen van mondzorgpraktijk’ nieuw speerpunt van KNMT

10 mrt om 16:00 uurtimer4 min
KNMT-voorzitter Wolter Brands belicht in het ledenmagazine NT/Dentz de speerpunten van de vereniging voor 2022.…
Lees verder »
Huisartsenpraktijk Mariahoek is Klimaat Neutraal
mic_external_onInterview

Klimaatgerust wil de energietransitie 'praktisch' maken: ‘Grootste besparing haal je met de eerste stappen’

17 feb om 12:00 uurtimer5 min
Klimaatgerust ondersteunt ondernemers en praktijkhouders die stappen wil zetten om klimaatneutraal te worden. De…
Lees verder »
person_outlineBlog

Herbestemming, een tweede leven voor een gebouw

27 jan om 11:20 uurtimer4 min
Duurzaam denken en doen is echt geen linkse hobby meer. Het is fantastisch om te zien dat er in de zorg grote…
Lees verder »
all_inclusiveAchtergrondartikel

Stappen op weg naar een nieuw medisch centrum: Maak uw praktijk toekomstbestendig

20 jan om 12:00 uurtimer5 min
Al enkele jaren zien we dat veel medici in de eerste lijn ruimtegebrek ondervinden of hiermee te maken krijgen.…
Lees verder »
Demonstranten tijdens de VN-klimaattop in Glasgow
person_outlineBlog

Het Klimaatpact van Glasgow: hoop én zegen!

16 nov 2021 timer4 min
Vanochtend, op de fiets naar mijn werk, hoor ik weer de vraag of de klimaatconferentie in Glasgow geslaagd of…
Lees verder »