‘Groene tandarts’ Angelica Setiaman: ‘Verduurzaming van de zorg gaat te langzaam’

vrijdag 23 september 2022
timer 5 min
Groene tandarts Angelica Setiaman

Tandarts Angelica Setiaman organiseert op 24 september het ‘Groene Zorg Festival’, m.m.v. Jan Terlouw, Diederik Gommers en Cathy van Beek.

Angelica Setiaman, tandarts bij Jeugdtandverzorging Amsterdam, zet zich al jaren in voor verduurzaming van de zorg. Ze is samen met Michiel Lieshout een van de trekkers van de KNMT-werkgroep Duurzame Mondzorg en coauteur van het e-handboek ‘Duurzame mondzorgpraktijk’. Het duo presenteert tijdens de Dental Expo op de verschillende podia de mogelijkheden tot verduurzaming in de tandartspraktijk.

Angelica Setiaman constateert dat ook beroepsorganisaties steeds meer belangstelling hebben voor verduurzaming. ‘Dat de KNMT, NVM-mondhygiënisten en ONT zeggen dat ze samen achter het uitbrengen van een e-handboek staan, had ik in 2020 niet kunnen bedenken. We mogen heel blij zijn met het resultaat. Iedereen kan er uit halen waar hij of zij wat aan heeft. Het is geen geitenwollensokkenthema meer, iedereen vindt het belangrijk en is er privé vaak al mee aan de slag. Dat we alle bestaande kennis hebben kunnen bundelen is heel mooi.’

'Begin bij wat je niet nodig hebt'

Het e-handboek ‘Duurzame mondzorgpraktijk’ laat zien hoe tandartsen in de praktijk snel aan de slag kunnen met verduurzaming (de ‘quick wins’). Setiaman geeft desgevraagd een handzame samenvatting en praktische tips. ‘Je kunt bijvoorbeeld beginnen bij wat je in het werkproces niet nodig hebt, zoals materiaal dat je standaard op traytjes legt, maar dat je ongebruikt weggooit. Kijk naar alle reclamemateriaal dat wekelijks binnenkomt, heb je dat echt nodig of kun je die informatie ook online vinden? Denk aan een nee-nee sticker. Als je de keuze moet maken voor een energieleverancier kies dan voor hernieuwbare energie en laat zonnepanelen aanleggen.’

'Betrek je collega’s'

En vooral: betrek ook collega’s bij de discussie over duurzaamheid, betoogt Setiaman. ‘Bij ons jaarlijkse heidag eten we nu al een paar jaar geen vlees. We zijn die dag met 27 tandartsen honderd procent vegan. Mijn collega’s zijn enthousiast, want we zorgen er wel voor dat het lekker is. De meeste Nederlanders zijn inmiddels flexitariër. Durf dat gesprek aan te gaan. Je bent echt niet de enige. Vegetarisch eten is niet alleen duurzamer maar ook gezonder.’

Bespreek ook het vervoer naar de praktijk, aldus Setiaman, omdat dat een flink deel uitmaakt van de CO2-uitstoot in de zorg. Vooral voor tandartsen die een nieuwe praktijk willen starten, is duurzaamheid al een belangrijk thema, denkt ze. ‘Zij denken vaak meteen aan goede isolatie, zonnepanelen, een warmtepomp. Ze kunnen ook meteen een goede fietsenstalling neerzetten. Als je voor jezelf begint is het vaak ook vanzelfsprekender dat je zulke keuzes gaat maken. Veel praktijken lopen er ook niet mee te koop.‘

'Preventie houdt je gezonder'

‘Elke behandeling die je niet hoeft te leveren is milieuwinst. De patiënt hoeft niet naar de praktijk te komen, je hebt allerlei materialen niet nodig én het is minder belastend voor de patiënt. Aandacht voor preventie houdt je ook gezonder.’ Videobellen kan ook een manier zijn om consulten in de praktijk te voorkomen. ‘Soms wil je weten hoe het thuis gaat, bijvoorbeeld als een kind na behandeling steeds weer nieuwe gaatjes krijgt. Het eerste gesprek doe je natuurlijk face to face, maar als je een band hebt met hem of haar en de patiënt staat er voor open om je de volgende keer te bellen, dan hoeft diegene niet voor elk consult langs te komen.’

Groene Zorg Festival

Setiaman doet intussen haar uiterste best om het onderwerp op de agenda te houden. Zo organiseert ze voor de Groene Zorg Alliantie op 24 september het ‘Groene Zorg Festival’, met sprekers als Jan Terlouw, Diederik Gommers en Cathy van Beek. ‘De alliantie is een bundeling van de ‘groene’ werkgroepen die overal in de zorg ontstaan, zoals de Groene Huisarts, de Klimaat Dokter,  de Groene Verpleegkundige en de Groene IC. Specifiek onderzoek naar duurzame zorg is er nog maar minimaal en dat betekent dat je als beroepsgroepen eerst kennis moet verzamelen. Die werkgroepen kunnen inmiddels wel kennis delen, elkaars netwerk gebruiken en samen meer invloed hebben richting de overheid. Samen hebben we meer invloed op wet- en regelgeving, die het normaler maakt om duurzame stappen te gaan zetten.’

'Urgentie ontbreekt nog steeds'

Setiaman verwijst naar de Gezondheidsraad, die in het rapport ‘Verduurzaming van hulpmiddelen in de zorg’ constateert dat de verduurzaming in het medisch domein nog te langzaam gaat. ‘De urgentie ontbreekt nog steeds. Als arts heb je gezworen om het goede te doen, maar als je niets aan verduurzaming doet in de praktijkvoering dan schaad je de leefomgeving, dus indirect ook je patiënten. De raad bracht het advies uit in opdracht van VWS.’ In het Integrale Zorg Akkoord van hetzelfde VWS ontbreekt nog een paragraaf over duurzaamheid. ‘Daarin zou moeten staan dat duurzaam werken in het behandelplan verwerkt moet worden. Het gaat om goede zorg voor de patiënt, maar in hoeverre zorg je goed voor de patiënt als je intussen voor bergen afval en vervuiling zorgt? In de richtlijnen en protocollen van de mondzorg moet duurzaamheid ook een plaats krijgen.’

Meer informatie:

Links:

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

Huisarts Claudine van Lith
mic_external_onInterview

Huisartsenpraktijk verduurzamen met het hele team: ‘Minder voorschrijven, minder materialen, minder doen kost geen tijd’

12 jul om 10:30 uurtimer7 min

Huisarts Claudine van Lith runde tot april dit jaar een eigen praktijk in Olst. Ze vertelt terugblikkend hoe ze…

Lees verder »
flash_onNieuws

Beroepsorganisaties in actie: Duurzame huisartsenposten en regio-organisaties in vier stappen

27 jun om 09:30 uurtimer4 min
Verduurzaming van de eerstelijnszorg is een urgent thema. Beroepsorganisaties InEen, het NHG en de LHV nemen nu…
Lees verder »

Succesvol ondernemen in de mondzorg: duurzaamheid voorop!

26 jun om 14:45 uurtimer5 min

De mondzorg in Nederland is uniek in de laagdrempelige toegang tot preventieve zorg. Maar de toegang tot deze…

Lees verder »
mic_external_onInterview

Diëtist Lobke Faasen ontwikkelde de Schijf for Life: ‘Plantaardig eten heeft een enorme urgentie’

14 jun om 17:00 uurtimer6 min

Lobke Faasen ontwikkelde als diëtist – samen met Armanda Govers –  de volledig plantaardige Schijf for Life,…

Lees verder »
Uitbreiding Gezondheidscentrum Emma in Tilburg.Artist impression: Van Waarden Ontwerp & Advies i.o.v. Cornelis Huygens Vastgoedgroep
person_outlineBlog

Bouwen in 2024. Geduld is een schone zaak

4 jun om 14:45 uurtimer4 min

Dat bouwproces kost in theorie twee tot drie jaar. Maar meestal meer. Naast tijd vraagt bouwen daarom ook…

Lees verder »
mic_external_onInterview

Rinke Rinke Blok en Angelica Setiaman (KNMT): ‘Verduurzamen hoort gewoon bij ondernemen in de mondzorg’

3 jun om 17:00 uurtimer7 min
Tandartsenorganisatie KNMT zet zich actief in voor verduurzaming van de mondzorg. Welke trends zijn er zichtbaar…
Lees verder »
Jaap van der Stel klimaatpsycholoog en bosbouwer
mic_external_onInterview

'Klimaatpsycholoog' en bosbouwer Jaap van der Stel: ‘Bewustzijn van klimaatproblemen bij professionals kantelt nu’

30 mei om 11:00 uurtimer5 min

Jaap van der Stel, emeritus-lector geestelijke gezondheidszorg, is actief bij het platform…

Lees verder »
Rob ter Bekke_Jessie Neffke_2024
mic_external_onInterview

‘Groene huisarts’ Jessie Neffke benadrukt noodzaak ‘primaire preventie’: ‘Leefstijlziektes voorkomen essentieel voor houdbare zorg’

29 mei om 12:30 uurtimer5 min

‘Huisartsen kunnen meer uitdragen dat welvaartziektes met onze leefstijl te maken hebben. Het…

Lees verder »