‘Groene tandarts’ Angelica Setiaman: ‘Verduurzaming van de zorg gaat te langzaam’

vrijdag 23 september 2022
timer 5 min
Groene tandarts Angelica Setiaman

Tandarts Angelica Setiaman organiseert op 24 september het ‘Groene Zorg Festival’, m.m.v. Jan Terlouw, Diederik Gommers en Cathy van Beek.

Angelica Setiaman, tandarts bij Jeugdtandverzorging Amsterdam, zet zich al jaren in voor verduurzaming van de zorg. Ze is samen met Michiel Lieshout een van de trekkers van de KNMT-werkgroep Duurzame Mondzorg en coauteur van het e-handboek ‘Duurzame mondzorgpraktijk’. Setiaman is initiatiefnemer van het Groene Zorg Festival, dat ze voor de Groene Zorg Alliantie op 24 september organiseert.

Angelica Setiaman constateert dat ook beroepsorganisaties steeds meer belangstelling hebben voor verduurzaming. ‘Dat de KNMT, NVM-mondhygiënisten en ONT zeggen dat ze samen achter het uitbrengen van een e-handboek staan, had ik in 2020 niet kunnen bedenken. We mogen heel blij zijn met het resultaat. Iedereen kan er uit halen waar hij of zij wat aan heeft. Het is geen geitenwollensokkenthema meer, iedereen vindt het belangrijk en is er privé vaak al mee aan de slag. Dat we alle bestaande kennis hebben kunnen bundelen is heel mooi.’

'Begin bij wat je niet nodig hebt'

Het e-handboek ‘Duurzame mondzorgpraktijk’ laat zien hoe tandartsen in de praktijk snel aan de slag kunnen met verduurzaming (de ‘quick wins’). Setiaman geeft desgevraagd een handzame samenvatting en praktische tips. ‘Je kunt bijvoorbeeld beginnen bij wat je in het werkproces niet nodig hebt, zoals materiaal dat je standaard op traytjes legt, maar dat je ongebruikt weggooit. Kijk naar alle reclamemateriaal dat wekelijks binnenkomt, heb je dat echt nodig of kun je die informatie ook online vinden? Denk aan een nee-nee sticker. Als je de keuze moet maken voor een energieleverancier kies dan voor hernieuwbare energie en laat zonnepanelen aanleggen.’

'Betrek je collega’s'

En vooral: betrek ook collega’s bij de discussie over duurzaamheid, betoogt Setiaman. ‘Bij ons jaarlijkse heidag eten we nu al een paar jaar geen vlees. We zijn die dag met 27 tandartsen honderd procent vegan. Mijn collega’s zijn enthousiast, want we zorgen er wel voor dat het lekker is. De meeste Nederlanders zijn inmiddels flexitariër. Durf dat gesprek aan te gaan. Je bent echt niet de enige. Vegetarisch eten is niet alleen duurzamer maar ook gezonder.’

Bespreek ook het vervoer naar de praktijk, aldus Setiaman, omdat dat een flink deel uitmaakt van de CO2-uitstoot in de zorg. Vooral voor tandartsen die een nieuwe praktijk willen starten, is duurzaamheid al een belangrijk thema, denkt ze. ‘Zij denken vaak meteen aan goede isolatie, zonnepanelen, een warmtepomp. Ze kunnen ook meteen een goede fietsenstalling neerzetten. Als je voor jezelf begint is het vaak ook vanzelfsprekender dat je zulke keuzes gaat maken. Veel praktijken lopen er ook niet mee te koop.‘

'Preventie houdt je gezonder'

‘Elke behandeling die je niet hoeft te leveren is milieuwinst. De patiënt hoeft niet naar de praktijk te komen, je hebt allerlei materialen niet nodig én het is minder belastend voor de patiënt. Aandacht voor preventie houdt je ook gezonder.’ Videobellen kan ook een manier zijn om consulten in de praktijk te voorkomen. ‘Soms wil je weten hoe het thuis gaat, bijvoorbeeld als een kind na behandeling steeds weer nieuwe gaatjes krijgt. Het eerste gesprek doe je natuurlijk face to face, maar als je een band hebt met hem of haar en de patiënt staat er voor open om je de volgende keer te bellen, dan hoeft diegene niet voor elk consult langs te komen.’

Groene Zorg Festival

Setiaman doet intussen haar uiterste best om het onderwerp op de agenda te houden. Zo organiseert ze voor de Groene Zorg Alliantie op 24 september het ‘Groene Zorg Festival’, met sprekers als Jan Terlouw, Diederik Gommers en Cathy van Beek. ‘De alliantie is een bundeling van de ‘groene’ werkgroepen die overal in de zorg ontstaan, zoals de Groene Huisarts, de Klimaat Dokter,  de Groene Verpleegkundige en de Groene IC. Specifiek onderzoek naar duurzame zorg is er nog maar minimaal en dat betekent dat je als beroepsgroepen eerst kennis moet verzamelen. Die werkgroepen kunnen inmiddels wel kennis delen, elkaars netwerk gebruiken en samen meer invloed hebben richting de overheid. Samen hebben we meer invloed op wet- en regelgeving, die het normaler maakt om duurzame stappen te gaan zetten.’

'Urgentie ontbreekt nog steeds'

Setiaman verwijst naar de Gezondheidsraad, die in het rapport ‘Verduurzaming van hulpmiddelen in de zorg’ constateert dat de verduurzaming in het medisch domein nog te langzaam gaat. ‘De urgentie ontbreekt nog steeds. Als arts heb je gezworen om het goede te doen, maar als je niets aan verduurzaming doet in de praktijkvoering dan schaad je de leefomgeving, dus indirect ook je patiënten. De raad bracht het advies uit in opdracht van VWS.’ In het Integrale Zorg Akkoord van hetzelfde VWS ontbreekt nog een paragraaf over duurzaamheid. ‘Daarin zou moeten staan dat duurzaam werken in het behandelplan verwerkt moet worden. Het gaat om goede zorg voor de patiënt, maar in hoeverre zorg je goed voor de patiënt als je intussen voor bergen afval en vervuiling zorgt? In de richtlijnen en protocollen van de mondzorg moet duurzaamheid ook een plaats krijgen.’

Meer informatie:

Links:

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

person_outlineBlog

IZA scoort een dikke onvoldoende voor huisvesting - om over duurzaamheid nog maar te zwijgen

15 sep om 11:34 uurtimer3 min
In het veelbesproken Integraal Zorg Akkoord (IZA) staat ontstellend weinig over de thema’s huisvesting en…
Lees verder »
person_outlineBlog

Veranderen met stijl en talent

13 sep om 10:45 uurtimer2 min
Veranderen vraagt veel van een praktijk. Meestal staat een enthousiaste praktijkhouder met een, in haar ogen…
Lees verder »

Toekomstbestendig samenwerken in de BV: De optimale structuur van een groeiende praktijk

12 sep om 17:00 uurtimer5 min
In MedischOndernemen 4 (2021) verscheen een artikel van Harro de Haan over: ‘Samenwerking vanuit de maatschap. Wat…
Lees verder »
all_inclusiveAchtergrondartikel

Fysio Anke Kant (MC Westerkwartier): ‘Zorg dichtbij bieden en mensen regie geven’

6 sep om 14:45 uurtimer5 min
Medisch Centrum Westerkwartier in het Groningse Tolbert is een initiatief van huisarts Hans Maring uit Tolbert en…
Lees verder »
Eric Tak: 'Het teamconcept stimuleert samenwerken en taken delegeren, waardoor het werk veel leuker wordt.' (Foto: Stefan Ammerlaan)
mic_external_onInterview

Eric Tak (Tandheelkunst) blikt terug: ‘Die hele tandheelkunde moet anders: stel de patiënt centraal’

25 aug om 10:00 uurtimer5 min
Tandarts Eric Tak vertelt in MedischOndernemen dat hij door te experimenteren en regelmatig van de regels af te…
Lees verder »
Foto: Lexmond aan de Lek (Shutterstock)
flash_onNieuws

Actieve bewoners werven samen met Buurtdokters nieuwe huisartsen voor Lexmond

18 aug om 09:15 uurtimer3 min
Jan van Wiggen en Sylvia de Jong, inwoners van het Utrechtse Lexmond, namen het initiatief om in het dorp weer een…
Lees verder »

Het toekomstbestendige team

14 jul om 13:00 uurtimer3 min
Futureproof – ook wel toekomstbestendigheid – is nogal een vage term. Wie echter met beroepsorganisaties of…
Lees verder »
Actieposter met Dick Groot, huisarts én voorzitter van de VPH (Foto: Huisartsen in actie)
mic_external_onInterview

Dick Groot, huisarts én VPH-voorzitter: ‘Uitleggen dat medicaliseren niet altijd de oplossing is, kost wél tijd’

29 jun om 12:00 uurtimer4 min

Opnieuw voeren de organisaties van huisartsen deze week actie met een landelijke staking op 1 juli. Dick Groot…

Lees verder »