Huisarts Iris Wichers: ‘Maak duurzaamheid en milieu onderdeel van elke richtlijn’

dinsdag 1 juni 2021
timer 4 min

Foto: Iris Wichers

De klimaatcrisis hield de Amsterdamse huisarts Iris Wichers uit haar slaap. Haar bezorgdheid zette ze om in actie. Ze heeft meegewerkt aan een handboek, een coproductie van het NHG, de LHV en Stichting Stimular, bedoeld als hulpmiddel voor huisartsen die hun praktijk willen verduurzamen. Het zal voor de zomer verschijnen. ‘Begin met kleine stappen want ook die zetten zoden aan de dijk.

Iris Wichers werkt sinds kort als huisarts in het Amsterdamse gezondheidscentrum Holendrecht en als wetenschappelijk medewerker bij het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) bij de afdeling Richtlijnontwikkeling en wetenschap. ‘Vanuit mijn zorgen over de klimaatverandering heb ik daar gevraagd of wij als wetenschappelijke vereniging ook niet iets met duurzaamheid moeten, net zoals in de Verenigde Staten en Engeland gebeurt. Zo bracht de WONCA de wereldorganisatie van huisartsen, een position paper uit, waarin gesteld wordt dat de klimaatverandering ook onze gezondheid raakt en dat de huisarts daarin een verantwoordelijkheid heeft.’

Behoefte aan ondersteuning

Huisartsen zijn volgens Wichers zeker gemotiveerd om hun pand of praktijkvoering te verduurzamen. ‘Dat heeft een enquête uitgewezen. Maar zij hebben behoefte aan kennis en ondersteuning. Daar hopen we nu met dit handboek, dat we maken in opdracht van de Stichting Stimular, in te voorzien en huisartsen te ontzorgen. Stimular heeft hiervoor subsidie van het ministerie van VWS gekregen.’

Het handboek richt zich op vier thema’s binnen duurzame praktijkvoering: gebouw, inrichting, bedrijfsvoering en consultvoering. Het bundelt de kennis en expertise en bevat praktische handvatten om als huisarts duurzaam te werken. Het gaat van bouwadvies tot het duurzaam voorschrijven van medicijnen.

Energieneutrale praktijk

Hoe ziet een toekomstbestendige, duurzame praktijk eruit? ‘Dat is een energieneutrale praktijk, met meubels die duurzaam geproduceerd zijn en weer gerecycled kunnen worden, energiezuinige apparatuur dat makkelijk te repareren is, gebruiksmiddelen die duurzaam geproduceerd zijn en verpakkingsmateriaal dat recyclebaar is. Dat is nog lastig want veel materiaal is nog niet duurzaam. Het afval wordt gescheiden en er is zo min mogelijk restafval.’

Voorschrijven medicijnen

Het uitgangspunt bij de consultvoering is zuinig voorschrijven. ‘Daar kun je met de apotheker bijvoorbeeld afspraken over maken. Het streven is zo min mogelijk medicijnen verspillen.’ Afval van medicijnen heeft een negatief effect op het milieu. ‘Tot nu toe keken we bij het ontwikkelen van richtlijnen en standaarden voor het voorschrijven wel naar de effectiviteit van een geneesmiddel en naar de voorkeur van patiënten, maar niet naar de milieuschade. In de NHG-standaard Astma bij volwassenen is milieuschade voor het eerst benoemd bij een geneesmiddel. Een aanzienlijk deel van de uitstoot van geneesmiddelen komt van dosisaerosolen. De drijfgassen die daarin gebruikt worden, zijn sterke broeikasgassen en komen vrij bij gebruik en bij afvalverwerking. Een poederinhalator bijvoorbeeld bevat dit broeigas niet en is veel milieuvriendelijker en zou dus de voorkeur kunnen hebben als er geen zwaarwegende patiëntfactoren spelen.’

Duurzaamheid opnemen in elke richtlijn

Wichers noemt het een mooie start van de pilot Milieu-impact van geneesmiddelen in richtlijnen. ‘In deze pilot proberen we erachter te komen welke kennis je dan nodig hebt, of die beschikbaar is en hoeveel tijd het vergt om de milieuschade te bepalen. Het zou mooi zijn als we in elke richtlijn duurzaamheid en milieu als onderdeel opnemen. We zijn een vereniging van huisartsen en zij moeten aangegeven wat ze willen. Ik heb wel het idee dat het zaadje geplant is. Maar de kennis over schadelijkheid van geneesmiddelen is nog in de beginfase. Van 200 van de 2000 geneesmiddelen zijn nu metingen gedaan in het oppervlaktewater.’

Links:

Dit artikel verschijnt in het kader van het maandthema ‘Futureproof’. Het is een voorpublicatie van een interview dat in MedischOndernemen 2021-2 verschijnt. Wilt u meer weten over dit thema, meldt u zich dan aan voor: Online Dag van de Praktijkhouder ‘Is uw praktijk futureproof’

Sluit u aan

Als lid van MedischOndernemen staat u er niet alleen voor. U heeft toegang tot kennis via de website, de wekelijkse nieuwsbrief en MedischOndernemen Magazine. Verder krijgt u korting op onze evenementen zoals Mondzorg praktijk Anno Nu en Fysiopraktijk Anno Nu, en profiteert u van korting op onze geaccrediteerde PatiëntenEnquete voor het meten van klanttevredenheid van tandartspraktijken.

Meer artikelen met dit thema

‘Groenste huisarts’ Dennis Pot: Vier stappen naar een duurzame huisartsenpraktijk

14 jul om 18:07 uurtimer4 min
Dennis Pot besloot de eerste CO2-neutrale huisarts van het land te worden. Dit doet hij door afval te scheiden,…
Lees verder »

De poederinhalator en de elektrische auto

17 jun om 12:00 uurtimer3 min
De toekomst is groen, zeker ook in de eerste lijn en mondzorg. Steeds meer tandartsen en huisartsen raken daarvan…
Lees verder »

Apotheek wil vaker ‘Geen pillen, maar paprika’: ‘Die beweging willen we nu helpen maken’

8 jun om 11:28 uurtimer5 min
Onder het motto ‘Geen pillen, maar paprika’ voerde Apotheek Orion in Amersfoort-Schothorst in mei twee weken actie…
Lees verder »

Anne Roosendaal (De Klimaat Dokter): ‘Veel klimaatacties zijn niet moeilijk’

27 mei om 10:30 uurtimer6 min
Het online platform De Klimaat Dokter biedt handvatten en inspiratie voor de klimaatbewuste dokter die iets wil…
Lees verder »

‘Groenste huisarts’ Dennis Pot: ‘Het is gek dat ik in 2021 nog de eerste ben’

20 mei om 15:21 uurtimer5 min
Dennis Pot besloot de eerste CO2-neutrale huisarts van het land te worden. Dit doet hij door afval te scheiden,…
Lees verder »

Bart Wijnands (Fysiofiets): ‘Ik wil cliënten, maar ook mezelf én de zorg in beweging krijgen’

20 mei om 14:40 uurtimer4 min
Fysiotherapeut Bart Wijnands besloot in 2019 de deur van zijn behandelkamer te sluiten en voortaan zijn cliënten…
Lees verder »

Initiatieven duurzaam beleggen: ‘Pensioenfonds Huisartsen (SPH) verkocht aandelen Shell’

14 mei om 16:39 uurtimer5 min
‘Hoe gezond beleggen zorgpensioenfondsen?’ is de titel van het rapport van het platform Groen Pensioen dat deze…
Lees verder »

Naar een toekomstbestendige zorgorganisatie: ‘Van patiënt naar klant met een zorgvraag’

10 mei om 14:28 uurtimer5 min
In haar vorige blog gaf Kirsten Baane (Zorgpromotor) tips over hoe praktijkhouders van drie belangrijke…
Lees verder »