Huisarts Iris Wichers: ‘Maak duurzaamheid en milieu onderdeel van elke richtlijn’

dinsdag 1 juni 2021
timer 4 min

Foto: Iris Wichers

De klimaatcrisis hield de Amsterdamse huisarts Iris Wichers uit haar slaap. Haar bezorgdheid zette ze om in actie. Ze heeft meegewerkt aan een handboek, een coproductie van het NHG, de LHV en Stichting Stimular, bedoeld als hulpmiddel voor huisartsen die hun praktijk willen verduurzamen. Het zal voor de zomer verschijnen. ‘Begin met kleine stappen want ook die zetten zoden aan de dijk.

Iris Wichers werkt sinds kort als huisarts in het Amsterdamse gezondheidscentrum Holendrecht en als wetenschappelijk medewerker bij het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) bij de afdeling Richtlijnontwikkeling en wetenschap. ‘Vanuit mijn zorgen over de klimaatverandering heb ik daar gevraagd of wij als wetenschappelijke vereniging ook niet iets met duurzaamheid moeten, net zoals in de Verenigde Staten en Engeland gebeurt. Zo bracht de WONCA de wereldorganisatie van huisartsen, een position paper uit, waarin gesteld wordt dat de klimaatverandering ook onze gezondheid raakt en dat de huisarts daarin een verantwoordelijkheid heeft.’

Behoefte aan ondersteuning

Huisartsen zijn volgens Wichers zeker gemotiveerd om hun pand of praktijkvoering te verduurzamen. ‘Dat heeft een enquête uitgewezen. Maar zij hebben behoefte aan kennis en ondersteuning. Daar hopen we nu met dit handboek, dat we maken in opdracht van de Stichting Stimular, in te voorzien en huisartsen te ontzorgen. Stimular heeft hiervoor subsidie van het ministerie van VWS gekregen.’

Het handboek richt zich op vier thema’s binnen duurzame praktijkvoering: gebouw, inrichting, bedrijfsvoering en consultvoering. Het bundelt de kennis en expertise en bevat praktische handvatten om als huisarts duurzaam te werken. Het gaat van bouwadvies tot het duurzaam voorschrijven van medicijnen.

Energieneutrale praktijk

Hoe ziet een toekomstbestendige, duurzame praktijk eruit? ‘Dat is een energieneutrale praktijk, met meubels die duurzaam geproduceerd zijn en weer gerecycled kunnen worden, energiezuinige apparatuur dat makkelijk te repareren is, gebruiksmiddelen die duurzaam geproduceerd zijn en verpakkingsmateriaal dat recyclebaar is. Dat is nog lastig want veel materiaal is nog niet duurzaam. Het afval wordt gescheiden en er is zo min mogelijk restafval.’

Voorschrijven medicijnen

Het uitgangspunt bij de consultvoering is zuinig voorschrijven. ‘Daar kun je met de apotheker bijvoorbeeld afspraken over maken. Het streven is zo min mogelijk medicijnen verspillen.’ Afval van medicijnen heeft een negatief effect op het milieu. ‘Tot nu toe keken we bij het ontwikkelen van richtlijnen en standaarden voor het voorschrijven wel naar de effectiviteit van een geneesmiddel en naar de voorkeur van patiënten, maar niet naar de milieuschade. In de NHG-standaard Astma bij volwassenen is milieuschade voor het eerst benoemd bij een geneesmiddel. Een aanzienlijk deel van de uitstoot van geneesmiddelen komt van dosisaerosolen. De drijfgassen die daarin gebruikt worden, zijn sterke broeikasgassen en komen vrij bij gebruik en bij afvalverwerking. Een poederinhalator bijvoorbeeld bevat dit broeigas niet en is veel milieuvriendelijker en zou dus de voorkeur kunnen hebben als er geen zwaarwegende patiëntfactoren spelen.’

Duurzaamheid opnemen in elke richtlijn

Wichers noemt het een mooie start van de pilot Milieu-impact van geneesmiddelen in richtlijnen. ‘In deze pilot proberen we erachter te komen welke kennis je dan nodig hebt, of die beschikbaar is en hoeveel tijd het vergt om de milieuschade te bepalen. Het zou mooi zijn als we in elke richtlijn duurzaamheid en milieu als onderdeel opnemen. We zijn een vereniging van huisartsen en zij moeten aangegeven wat ze willen. Ik heb wel het idee dat het zaadje geplant is. Maar de kennis over schadelijkheid van geneesmiddelen is nog in de beginfase. Van 200 van de 2000 geneesmiddelen zijn nu metingen gedaan in het oppervlaktewater.’

Links:

Dit artikel verschijnt in het kader van het maandthema ‘Futureproof’. Het is een voorpublicatie van een interview dat in MedischOndernemen 2021-2 verschijnt. Wilt u meer weten over dit thema, meldt u zich dan aan voor: Online Dag van de Praktijkhouder ‘Is uw praktijk futureproof’

Sluit u aan

Als lid van MedischOndernemen staat u er niet alleen voor. U heeft toegang tot kennis via de website, de wekelijkse nieuwsbrief en MedischOndernemen Magazine. Verder krijgt u korting op onze evenementen zoals Mondzorg praktijk Anno Nu en Fysiopraktijk Anno Nu, en profiteert u van korting op onze geaccrediteerde PatiëntenEnquete voor het meten van klanttevredenheid van tandartspraktijken.

Meer artikelen met dit thema

mic_external_onInterview

Edwin Wiersema bij Mondzorgpraktijk Anno Nu: ‘Duurzaamheid is vanzelfsprekend onderdeel van de kwaliteit van zorg’

24 okt om 11:40 uurtimer5 min
De tandartspraktijk van Edwin Wiersema in Westerbork geldt als een van de duurzaamste van Nederland. Tijdens…
Lees verder »
Groene tandarts Angelica Setiaman
mic_external_onInterview

‘Groene tandarts’ Angelica Setiaman: ‘Verduurzaming van de zorg gaat te langzaam’

23 sep om 13:00 uurtimer5 min
Angelica Setiaman, tandarts bij Jeugdtandverzorging Amsterdam, zet zich al jaren in voor verduurzaming van de zorg…
Lees verder »
person_outlineBlog

IZA scoort een dikke onvoldoende voor huisvesting - om over duurzaamheid nog maar te zwijgen

15 sep om 11:34 uurtimer3 min
In het veelbesproken Integraal Zorg Akkoord (IZA) staat ontstellend weinig over de thema’s huisvesting en…
Lees verder »
Broedplaats BlueCity, ooit Tropicana aan de Maas (Foto: Daniel Verkijk / rotterdammakeithappen.nl)
person_outlineBlog

Van Tropicana naar BlueCity: ‘Bouwen aan duurzame mondzorg’

16 jun om 10:15 uurtimer4 min

Afgelopen maand sprak ik bij het eerste congres Duurzame Mondzorg. Plaats van handeling was het voormalig…

Lees verder »
Tandartspraktijk Quadratand in Zuidwolde. 'We hebben een goeie band met elkaar, het is net familie hier.'
mic_external_onInterview

Tandarts Yvonne Schalk over het succes van Quadratand: ‘Onze praktijk heeft uitstraling, dat is onze grote kracht’

20 mei om 09:30 uurtimer5 min
Yvonne Schalk-Van der Weide runt samen met haar man Peter Schalk tandartspraktijk Quadratand in het Drentse…
Lees verder »
Johan Hermans: 'Dankzij onze klanten hebben we het goed en dan wil ik ook iets positiefs terugleveren aan de wereld.’ (Beeld: Maarten Schellekens)
all_inclusiveAchtergrondartikel

Intelly zet voortvarend in op vergroening: ‘In mijn visie moet je je voetafdruk zo klein mogelijk maken’

19 mei om 18:15 uurtimer5 min
Johan Hermans, directeur van Intelly, werkte de afgelopen jaren voortvarend aan de verduurzaming van zijn…
Lees verder »
Wolter Brands
flash_onNieuws

‘Verduurzamen van mondzorgpraktijk’ nieuw speerpunt van KNMT

10 mrt om 16:00 uurtimer4 min
KNMT-voorzitter Wolter Brands belicht in het ledenmagazine NT/Dentz de speerpunten van de vereniging voor 2022.…
Lees verder »
Huisartsenpraktijk Mariahoek is Klimaat Neutraal
mic_external_onInterview

Klimaatgerust wil de energietransitie 'praktisch' maken: ‘Grootste besparing haal je met de eerste stappen’

17 feb om 12:00 uurtimer5 min
Klimaatgerust ondersteunt ondernemers en praktijkhouders die stappen wil zetten om klimaatneutraal te worden. De…
Lees verder »