LHV en InEen: 'Overheid moet niet op stoel zorgverlener gaan zitten'

Beroepsorganisaties LHV en InEen zien weinig nieuws in de begroting van het ministerie van VWS die het kabinet-Jetten op Prinsjesdag presenteerde. 'Passende zorg' en 'de beweging van zorg naar gezondheid' kunnen op ondersteuning rekenen van de eerstelijnskoepels. LHV en InEen benadrukken wel dat zorgverleners en patiënten ruimte moeten houden om te bepalen wat passende zorg is. InEen waarschuwt bovendien voor een stapeling van maatregelen die patiënten in de portemonnee raken, waardoor de druk op de eerste lijn kan toenemen.

De LHV ziet geen grote verrassingen in de Miljoenennota van het kabinet-Jetten. De aangekondigde plannen voor de zorg zijn grotendeels een verdere uitwerking van eerdere IZA- en AZWA-afspraken. De beroepsorganisatie vindt het positief dat deze lijn wordt voortgezet, maar plaatst kanttekeningen bij andere plannen. Ook dit kabinet onderstreept het belang van preventie en de beweging van zorg naar gezondheid, een richting waar de LHV zich ook hard voor maakt. 'De huisarts heeft hierin een sleutelrol en heeft hiervoor wel ruimte, mogelijkheden en middelen nodig, zoals versterking van de samenwerking in de wijk en toekomstgerichte tarieven', stelt LHV-voorzitter Marjolein Tasche.

Academische werkplaatsen en nieuwe technologie

De LHV is blij met het extra geld dat is vrijgemaakt voor meer wetenschappelijk onderzoek in de huisartsenzorg via de academische werkplaatsen. Ook de inzet van het kabinet op het meer, sneller en beter opleiden van zorgmedewerkers ondersteunt de LHV. Positief is de beroepsorganisatie ook over het streven naar vermindering van administratieve lasten, de inzet van nieuwe technologieën en digitale consulten. Tegelijk moet er wel aandacht zijn voor de extra belasting die de invoering van nieuwe technologie in eerste instantie ook voor zorgverleners met zich meebrengt.

Toename regeldruk

Verder voorziet de LHV een toename van de regeldruk. Bijvoorbeeld door het plan van het kabinet om via wet- en regelgeving strengere eisen te stellen aan voorwaarden, kwaliteit en snelheid bij de totstandkoming van beroepsrichtlijnen en kwaliteitsdocumenten. Bovendien mag de overheid niet op de stoel van de zorgverlener gaan zitten en moet zij beroepsgroepen de ruimte geven om met input van patiënten zelf te beschrijven wat passende zorg is. 'Passende zorg bieden is bij uitstek een kracht van de huisartsenzorg, dus geef huisartsen het vertrouwen en de ruimte om die passende zorg te bieden op basis van hun standaarden en beroepsnormen', schrijft de LHV.

'Preventieve inzet is winst' 

InEen ziet in de VWS-begroting bij de Miljoenennota 2027 een voortzetting van het ingezette zorgbeleid, zonder scherpe koerswijzigingen voor de eerste lijn. Preventie, mentale gezondheid en jeugdzorg krijgen veel aandacht, evenals digitalisering en minder administratieve lasten. Ook wil het kabinet sneller meer zorgpersoneel opleiden. Voor de huisartsenzorg zit de winst vooral in de preventieve inzet: minder vermijdbare zorg kan de praktijken ontlasten.

'Stapeling van maatregelen patiënten riskant'

In de VWS-begroting is 'passende zorg' de norm geworden. Ook InEen wil dat de beroepsgroepen zelf kunnen bepalen wat passend is. Daarnaast waarschuwt de organisatie voor de stapeling van maatregelen die patiënten in de portemonnee raken. Een eigen bijdrage in de wijkverpleging en aanpassingen in de jeugdzorg kunnen kwetsbare groepen treffen. Wie zorg mijdt omdat die te duur wordt, komt later vaak alsnog bij de huisarts, en dan met zwaardere klachten. Zo verschuift een bezuiniging elders de druk naar de eerste lijn. Voor InEen bevestigt de begroting vooral de bekende koers: doorbouwen op de zorgakkoorden, inzetten op digitalisering en opleiden, en samenhang zoeken tussen het medische en het sociale domein. De koepel dringt aan op uitwerking en investeringen die de ambities waarmaken.

Patiëntenclubs kritisch over stapeling zorgkosten

De stapeling van zorgkosten voor kwetsbare groepen is ook iets waarover de koepelorganisaties Ieder(in), MIND en Patiëntenfederatie Nederland zich zorgen maken. ‘Dit kabinet legt de rekening neer bij mensen die nu al te maken hebben met een stapeling van zorgkosten. Zij hebben zekerheid nodig dat behandeling, zorg en ondersteuning betaalbaar blijven.’

De organisaties vrezen voor de gevolgen van het invoeren van hoge inkomensafhankelijke eigen bijdragen voor WMO, Jeugdzorg en wijkverpleging. Ook het afschaffen van de belastingaftrek van specifieke zorgkosten vanaf 2028 is zorgwekkend. Dit is een tegemoetkoming voor zorgkosten die honderdduizenden huishoudens niet kunnen missen. Het kabinet stelt de extra verhoging van het eigen risico voor zorg uit de zorgverzekeringswet met een jaar uit, maar kiest wel voor een stijging van het eigen risico vanwege de inflatie. 

Meer lezen?

• Reactie LHV op de Miljoenennota 

• InEen — Miljoenennota 2027

• MO, VWS-begroting 2027 verheft ‘passende zorg’ tot norm, 16 september 2026